II. Marduk-apla-iddina - Vikipedi
II. Marduk-apla-iddina Merodach-Baladan | |
---|---|
![]() Merodach-Baladan, Babil kralı, bir vasalı (ile yasal bir anlaşma yapar). Altes Museum, Berlin'deki orijinalinden | |
Babil kralı | |
Hüküm süresi | 722-710 MÖ |
Önce gelen | V. Şalmanezer |
Sonra gelen | II. Sargon |
Hüküm süresi | 703–702 MÖ |
Önce gelen | II. Marduk-zakir-şumi |
Sonra gelen | Bel-ibni |
Ölüm | yaklaşık 694 MÖ |
II. Marduk-apla-iddina (Kitâb-ı Mukaddes'te Merodach-Baladan, aynı zamanda Marduk-Baladan, Baladan ve Berodach-Baladan olarak da adlandırılır; Marduk bana bir varis verdi kelime anlamına gelir), aslen güney Babil'de bir zamanlar Sealand yapılan bölgede yerleşik olan Bit-Yakin kabilesinden Keldani liderdir. MÖ 722'de Asur kontrolünden Babil tahtını ele geçirdi ve MÖ 722'den MÖ 710'a ve MÖ 703'ten MÖ 702'ye kadar hüküm sürdü.[1] Saltanatı, bazı tarihçiler tarafından, Babil IX. Hanedanı veya Asur Hanedanlığı içinde, Sealand'ın gayri meşru bir Üçüncü Hanedanı olarak tanımlanır.[2]
Asur askeri üstünlüğü karşısında on yılı aşkın bir süre Babil'in bağımsızlığını koruyan krallardan biri olarak biliniyordu.
II. Sargon, II. Marduk-apla-iddina'nın Elam, Aram ve İsrail'deki müttefiklerini bastırdı ve sonunda onu Babil'den sürdü (yaklaşık MÖ 710). II. Sargon'un ölümünden sonra II. Marduk-apla-iddina tahtı yerli bir Babil asilzadesinden kısa bir süreliğine geri aldı. Dokuz ay hüküm sürdü (MÖ 703 - MÖ 702). Elam'dan döndü ve Babil'de isyanı ateşledi. Babil'e girmeyi ve yeniden kral ilan edilmeyi başardı. Dokuz ay sonra Kiş yakınlarında Sanherib ve Asurlular tarafından mağlup edildi, ancak Elam'a kaçmayı başardı.[3] Birkaç yıl sonra sürgünde öldü.
Uruk'tan bir II. Marduk-apla-iddina silindiri, Ur III hükümdarı Şulgi tarafından E-Anna zigguratının yanında inşa edilen Ningişzida tapınağını yeniden inşa etmesini anlatmaktadır. Silindir ayrıca Asur kralı II. Sargon ve Elam kralı I. Humban-nikash gibi MÖ 720'de Der Muharebesi'nde zafer kazandığını iddia etmektedir.[4][5]
Kitâb-ı Mukaddes'te
[değiştir | kaynağı değiştir]Hem Krallar Kitabı 20:12'de (burada Berodach-baladan olarak anılır) hem de İşaya 39:1'de Kral Hezekiya'nın günlerinde Babil kralı olarak bahsedilir. Her iki pasajda da Hezekiya'nın hastalığını ve iyileştiğini duyan bir mektup gönderir. Mektubu teslim eden habercileri, Hezekiya tarafından cömertçe ağırlanır ve bu da, İşaya peygamberin, biriktirdiği zenginlik konusunda aşırı açık sözlülüğü nedeniyle Hezekiya'yı eleştirmesine yol açar.[6][7]
Ayrıca bakınız
[değiştir | kaynağı değiştir]Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ American-Israeli Cooperative Enterprise, Merodach-Baladan 14 Aralık 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Jewish Virtual Library, acceded 12 Mayıs 2018
- ^ "2. The Sealand I in Babylonian historiography", The First Dynasty of the Sealand in Mesopotamia, Berlin, Boston: De Gruyter, ss. 20–59, 19 Mart 2018, ISBN 978-1-5015-0782-3, erişim tarihi: 12 Ekim 2020
- ^ Jean-Jacques Glassner, Mesopotamiam Chronicles, Atlanta, 2004, s. 197.
- ^ Gadd, C. J. “Inscribed Barrel Cylinder of Marduk-Apla-Iddina II.” Iraq, vol. 15, no. 2, 1953, ss. 123–34
- ^ Lenzen, H. “The Ningišzida Temple Built by Marduk-Apla-Iddina II at Uruk (Warka).” Iraq, vol. 19, no. 2, 1957, ss. 146–50
- ^ 2 Kings 20:12-19
- ^ Isaiah 39:1-8
Konuyla ilgili yayınlar
[değiştir | kaynağı değiştir]- Erich Ebeling (ed.), Bruno Meissner (ed.), Ernst Weidner (ed.), Dietz Otto Edzard (ed.): Reallexikon der Assyriologie und vorderasiatischen Archäologie – Band 7 . Walter de Gruyter 1990, 3110104377, s. 375 (Google Kitaplar'da online copy, s. 375,)