Poststrukturalizm — Vikipediya
Poststrukturalizm — strukturalizm tərəfindən irəli sürülən müxtəlif şərh strukturlarının obyektivliyini və ya sabitliyini şübhə altına alan və onları daha geniş güc sistemləri tərəfindən təşkil olunduğunu hesab edən fəlsəfi hərəkat.[1] Poststrukturalistlərin hamısı strukturalizmin müxtəlif tənqidlərini təqdim etsələr də, onların arasında ümumi mövzulara strukturalizmin özünü təmin etmə qabiliyyətinin rədd edilməsi, eləcə də onun strukturlarını təşkil edən ikili müxalifətlərin sorğulanması daxildir. Müvafiq olaraq, poststrukturalizm medianı (və ya dünyanı) əvvəlcədən qurulmuş, sosial cəhətdən qurulmuş strukturlar daxilində şərh etmək ideyasını rədd edir.[2][3][4][5]
Strukturalizm insan mədəniyyətinin dil üzərində modelləşdirilmiş bir struktur vasitəsilə başa düşülə biləcəyini təklif edir. Nəticədə bir tərəfdən konkret reallıq, digər tərəfdən reallıq haqqında mücərrəd ideyalar, ikisi arasında vasitəçilik edən "üçüncü nizam" var.[6]
Beləliklə, poststrukturalist tənqid belə bir interpretasiyadan məna qurmaq üçün bu işarələrin təriflərinin yanlış olaraq həm etibarlı, həm də sabit olduğunu güman etmək lazım olduğunu, strukturalist nəzəriyyədən istifadə edən müəllifin təsvir etdikləri strukturların hər hansı bir şəkildə yuxarıda və kənarda olduğunu, beləliklə, onları tam qiymətləndirmək imkanı verdiyini irəli sürür. Strukturalist təfəkkürdə müşahidə olunan ümumbəşəri həqiqətlərin intimasiyalarını kateqoriyalara ayırmaq üçün sərtlik və meyl poststrukturalist düşüncənin ümumi hədəfidir. Bu, eyni zamanda əlamətlər arasındakı qarşılıqlı əlaqənin vasitəçiliyi ilə reallığın strukturalist konsepsiyalarına əsaslanır.[7]
Əsərləri tez-tez poststrukturalist kimi səciyyələndirilən yazıçılar arasında Roland Bart, Jak Derrida, Mişel Fuko, Jil DelözD və Jan Bodriyar var, baxmayaraq ki, "poststrukturalist" adlandırılan bir çox nəzəriyyəçi bu etiketi rədd edir.[8]
Həmçinin bax
[redaktə | mənbəni redaktə et]İstinadlar
[redaktə | mənbəni redaktə et]- ↑ Lewis, Philip; Descombes, Vincent; Harari, Josue V. "The Post-Structuralist Condition". Diacritics. 12 (1). 1982: 2–24. doi:10.2307/464788. JSTOR 464788.
- ↑ Bensmaïa, Réda. Poststructuralism // Kritzman, L. (redaktor). The Columbia History of Twentieth-Century French Thought. Columbia University Press. 2005. 92–93. ISBN 9780231107907 – Google Books vasitəsilə.
- ↑ Poster, Mark. Introduction: Theory and the problem of Context // Critical theory and poststructuralism: in search of a context. Cornell University Press. 1988. 5–6. ISBN 9780801423369 – Google Books vasitəsilə.
- ↑ Merquior, José G. 1987. Foucault, (Fontana Modern Masters series). University of California Press. ISBN 0-520-06062-8.
- ↑ Craig, Edward, ed. 1998. Routledge Encyclopaedia of Philosophy, vol. 7 (Nihilism to Quantum mechanics). London: Routledge. ISBN 0-415-18712-5. p. 597.
- ↑ Deleuze, Gilles. [2002] 2004. "How Do We Recognize Structuralism?" Pp. 170–92 in Desert Islands and Other Texts 1953–1974, translated by D. Lapoujade, edited by M. Taormina, Semiotext(e) Foreign Agents series. Los Angeles: Semiotext(e). ISBN 1-58435-018-0. pp. 171–73.
- ↑ Harcourt, Bernard E. "An Answer to the Question: "What Is Poststructuralism?"". Chicago Unbound - Public Law and Legal Theory. 156. 12 March 2007: 17–19. 21 October 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 14 November 2023.
- ↑ Harrison, Paul. Poststructuralist Theories (PDF) // Aitken, Stuart; Valentine, Gill (redaktorlar ). Approaches to Human Geography. London: SAGE Publications. 2006. 122–135. doi:10.4135/9781446215432.n10. ISBN 9780761942634. 2023-11-14 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 2023-11-14.
Əlavə ədəbiyyat
[redaktə | mənbəni redaktə et]- Angermuller, J. (2015): Why There Is No Poststructuralism in France. The Making of an Intellectual Generation. London: Bloomsbury.
- Angermuller, J. (2014): Poststructuralist Discourse Analysis. Subjectivity in Enunciative Pragmatics. Houndmills, Basingstoke: Palgrave Macmillan
- Barry, P. Beginning theory: an introduction to literary and cultural theory. Manchester University Press, Manchester, 2002.
- Barthes, Roland. Elements of Semiology. New York: Hill and Wang, 1967.
- Cuddon, J. A. Dictionary of Literary Terms & Literary Theory. London: Penguin, 1998.
- Eagleton, T. Literary theory: an introduction Basil Blackwell, Oxford,1983.
- Matthews, E. Twentieth-Century French Philosophy. Oxford University Press, Oxford, 1996.
- Morland, Dave. Anti-capitalism and poststructuralist anarchism // Bowen, James; Purkis, Jon (redaktorlar ). Changing Anarchism: Anarchist Theory and Practice in a Global Age. Manchester University Press. 2004. 23–38. ISBN 0-7190-6694-8.
- Ryan, M. Literary theory: a practical introduction. Blackwell Publishers Inc, Massachusetts,1999.
- Wolfreys, J & Baker, W (eds). Literary theories: a case study in critical performance. Macmillan Press, Hong Kong,1996.
Xarici keçidlər
[redaktə | mənbəni redaktə et]- Structure, Sign, and Play in the Discourse of the Human Sciences — Jacques Derrida
- Smith, Richard G., redaktorThe Baudrillard Dictionary. Edinburgh University Press. 2010. ISBN 9780748639229. JSTOR 10.3366/j.ctt1g09vw4.
- "Some Post-Structural Assumptions" — John Lye
- Talking pomo: An analysis of the post-modern movement, by Steve Mizrach
- Information on Michel Foucault, including an archive of writings and lectures
- poststructuralism.info — A collaborative website that aims to allow users not only to describe post-structuralist ideas but to create new ideas and concepts based on post-structuralist foundations