1 Brygada Artylerii Polowej (austro-węgierska) – Wikipedia, wolna encyklopedia
Historia | |
Państwo | |
---|---|
Sformowanie | 1885 |
Rozformowanie | 1914 |
Tradycje | |
Kontynuacja | 12 Brygada Artylerii Polowej |
Działania zbrojne | |
I wojna światowa | |
Organizacja | |
Dyslokacja | |
Rodzaj sił zbrojnych | |
Rodzaj wojsk | |
Podległość |
1 Brygada Artylerii Polowej (1. Art.-Brig., 1. FABrig.) – brygada artylerii polowej cesarskiej i królewskiej Armii.
Historia brygady
[edytuj | edytuj kod]1 maja 1885 roku w Krakowie została utworzona 1 Brygada Artylerii (niem. 1. Artillerie-Brigade). Brygada była podporządkowana komendantowi 1 Korpusu, a w jej skład wchodził:
- 1. Galicyjski Pułk Artylerii Korpuśnej w Krakowie,
- 1. Ciężki Dywizjon w Krakowie (od 1888 roku w Wadowicach),
- 2. Ciężki Dywizjon w Wiedniu (od 1885 roku w Wadowicach, a od 1888 roku w Przemyślu)[1].
W 1889 roku przeprowadzono reorganizację brygady. W jej skład włączono 10. Morawsko-śląski Pułk Artylerii Korpuśnej i 20. Ciężki Dywizjon. Oba oddziały stacjonowały w Ołomuńcu i należały do tego czasu do 10 Brygady Artylerii w Brnie. Ze składu brygady ubył 1. Galicyjski Pułk Artylerii Korpuśnej w Krakowie i 2. Ciężki Dywizjon w Przemyślu. Obie jednostki zostały podporządkowane komendantowi 10 Brygady Artylerii w Przemyślu[2].
Skład 1 Brygady Artylerii po reorganizacji przedstawiał się następująco:
- 10. Morawsko-śląski Pułk Artylerii Korpuśnej w Ołomuńcu,
- 1. Ciężki Dywizjon w Wadowicach,
- 20. Ciężki Dywizjon w Ołomuńcu[3].
W 1890 roku samodzielne ciężkie dywizjony zostały przemianowane odpowiednio na 1. Dywizjon i 20. Dywizjon[4].
Na początku 1892 roku ze składu 10. Morawsko-śląsko-galicyjskiego Pułku Artylerii Korpuśnej wyłączono 41. Dywizjon w Ołomuńcu i podporządkowano bezpośrednio komendantowi 1 Brygady Artylerii[5].
Z dniem 1 stycznia 1894 roku została wprowadzona w życie kolejna reorganizacja, w ramach której:
- 1 Brygada Artylerii przejąła od 10. Pułku Artylerii Korpuśnej nazwę wyróżniającą „Morawsko-śląsko-galicyjska”,
- 10. Pułk Artylerii Korpuśnej został przeniesiony z Ołomuńca do Krakowa i przemianowany na 1. Pułk Artylerii Korpuśnej,
- 1. Dywizjon w Wadowicach został rozwinięty w 1. Pułk Artylerii Dywizyjnej,
- 20. Dywizjon w Ołomuńcu został rozwinięty w 2. Pułk Artylerii Dywizyjnej,
- 41. Dywizjon w Ołomuńcu został przeniesiony do Krakowa i rozwinięty w 3. Pułk Artylerii Dywizyjnej[6].
Skład 1 Morawsko-śląsko-galicyjskiej Brygady Artylerii po reorganizacji przedstawiał się następująco:
- 1. Pułk Artylerii Korpuśnej w Krakowie,
- 1. Pułk Artylerii Dywizyjnej w Wadowicach,
- 2. Pułk Artylerii Dywizyjnej w Ołomuńcu,
- 3. Pułk Artylerii Dywizyjnej w Krakowie[7].
Z dniem 6 kwietnia 1908 roku weszła w życie nowa organizacja artylerii, w ramach której:
- 1 Brygada Artylerii został przemianowana na 1 Brygadę Artylerii Polowej i pozbawiona dotychczasowej nazwy wyróżniającej,
- 1. Pułk Artylerii Korpuśnej został przemianowany na 1. Pułk Haubic Polowych,
- ze składu 1. Pułku Artylerii Korpuśnej został wyłączony dywizjon artylerii konnej i przekształcony w samodzielny oddział pod nazwą 1. Dywizjon Artylerii Konnej,
- 1,. 2. i 3. Pułki Artylerii Dywizyjnej zostały przemianowane na 1., 2. i 3. Pułki Armat Polowych,
- w Krakowie został utworzony 2. Dywizjon Ciężkich Haubic oraz Kadra 6. Dywizjonu Ciężkich Haubic[8].
Wymienione wyżej oddziały podlegały komendantowi 1 Brygady Artylerii Polowej pod względem wyszkolenia, natomiast pod względem taktycznym zostały podporządkowane komendantom wielkich jednostek piechoty i kawalerii:
- 1. Pułk Haubic Polowych, 1. Pułk Armat Polowych, 2. Dywizjon Ciężkich Haubic i Kadra 6. Dywizjonu Ciężkich Haubic – 12 Dywizji Piechoty,
- 1. i 2. Pułki Armat Polowych – 5 Dywizji Piechoty,
- 1. Dywizjon Artylerii Konnej – Dywizji Kawalerii Kraków[9].
W 1913 roku komendantowi brygady ponownie podporządkowano Dywizjon Taborów Nr 1 w Krakowie[10].
Organizacja pokojowa w 1914 roku:
- Pułk Haubic Polowych Nr 1 w Krakowie,
- Pułk Armat Polowych Nr 1 w Krakowie,
- Pułk Armat Polowych Nr 2 w Ołomuńcu,
- Pułk Armat Polowych Nr 3 w Krakowie,
- Dywizjon Artylerii Konnej Nr 1 w Krakowie,
- Dywizjon Ciężkich Haubic Nr 1 w Krakowie,
- Dywizjon Taborów Nr 1 w Krakowie[11].
W sierpniu 1914 roku, w czasie mobilizacji, brygada została przemianowana na 12 Brygadę Artylerii Polowej i włączona w skład 12 Dywizji Piechoty[12].
Komendanci brygady
[edytuj | edytuj kod]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/53/Tadeusz_Rozwadowski.jpg/150px-Tadeusz_Rozwadowski.jpg)
- GM Karl Fischer (1885[13] – 1887 → komendant 12 Dywizji Piechoty)
- płk Wenzel Broschek von Boroglav (1887 – 1888 → stan spoczynku)
- FML Wilhelm von Wagner (1888 – 1889 → urlopowany)
- GM Fridrich von Gehren (1889 – 1 XI 1890 → stan spoczynku[14])
- GM Joseph von Eschenbacher (1890 – †15 VIII 1891[15])
- płk / GM Franz Siglitz von Siegdorf (1891 – 1897 → komendant 11 Brygady Piechoty)
- FML Gustav Uher (1897 – 1 XI 1898 → stan spoczynku[16])
- płk / GM Ferdinand Rost (1898 – 1 V 1904 → stan spoczynku[17])
- płk / GM Ludwik Fiderkiewicz (1904 – 1908)
- płk / GM Peter Millivojevich (1908 – 1 V 1910 → stan spoczynku[18])
- GM Johann Wikullil (1910 – 1913)
- GM Tadeusz Rozwadowski (IV 1913 – II 1915[12])
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Anhang zum Kais. Königl. Militär-Schematismus 1885 ↓, s. 31-33.
- ↑ Schematismus 1890 ↓, s. 690-692, 717-719.
- ↑ Schematismus 1890 ↓, s. 690-692.
- ↑ Schematismus 1891 ↓, s. 717.
- ↑ Schematismus 1892 ↓, s. 734, 1125.
- ↑ Schematismus 1894 ↓, s. 760-764.
- ↑ Schematismus 1894 ↓, s. 95.
- ↑ Schematismus 1909 ↓, s. 125, 870-873, 922-923, 950, 959, 963, 1401.
- ↑ Schematismus 1909 ↓, s. 125.
- ↑ Schematismus 1914 ↓, s. 81, 991.
- ↑ Schematismus 1914 ↓, s. 81, 788-790, 830, 849, 857, 991.
- ↑ a b Rydel 2001 ↓, s. 270.
- ↑ Anhang zum Kais. Königl. Militär-Schematismus 1885 ↓, s. 31.
- ↑ Schmidt-Brentano 2007 ↓, s. 53.
- ↑ Schmidt-Brentano 2007 ↓, s. 42.
- ↑ Schmidt-Brentano 2007 ↓, s. 190.
- ↑ Schmidt-Brentano 2007 ↓, s. 154.
- ↑ Schmidt-Brentano 2007 ↓, s. 120.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Anhang zum Kais. Königl. Militär-Schematismus für das k.k. Heer 1885. Enthält die Artillerie-Waffe mit rücksicht auf die mit 1 maj durchgeführte organisation. Wiedeń: Nadworna i Państwowa Drukarnia, maj 1885. (niem.).
- Schematismus für das k.u.k. Heer und für die k.u.k. Kriegsmarine für 1890. Wiedeń: Nadworna i Państwowa Drukarnia, grudzień 1889. (niem.).
- Schematismus für das k.u.k. Heer und für die k.u.k. Kriegsmarine für 1891. Wiedeń: Nadworna i Państwowa Drukarnia, styczeń 1891. (niem.).
- Schematismus für das k.u.k. Heer und für die k.u.k. Kriegsmarine für 1892. Wiedeń: Nadworna i Państwowa Drukarnia, styczeń 1892. (niem.).
- Schematismus für das k.u.k. Heer und für die k.u.k. Kriegsmarine für 1894. Wiedeń: Nadworna i Państwowa Drukarnia, styczeń 1894. (niem.).
- Schematismus für das k.u.k. Heer und für die k.u.k. Kriegsmarine für 1909. Wiedeń: Nadworna i Państwowa Drukarnia, styczeń 1909. (niem.).
- Schematismus für das k.u.k. Heer und für die k.u.k. Kriegsmarine für 1914. Wiedeń: Nadworna i Państwowa Drukarnia, luty 1914. (niem.).
- Juliusz Bator: Wojna galicyjska. Działania armii austro-węgierskiej na froncie północnym (galicyjskim) w latach 1914-1915. Kraków: Wydawnictwo EGIS Sp. z o.o., 2008. ISBN 978-83-7396-747-2. (pol.).
- Jan Rydel: W służbie cesarza i króla: generałowie i admirałowie narodowości polskiej w siłach zbrojnych Austro-Węgier w latach 1868-1918. Kraków: Księgarnia Akademicka, 2001. ISBN 83-7188-235-1.
- Antonio Schmidt-Brentano: Die k. k. bzw. k. u. k. Generalität 1816-1918. Wiedeń: Austriackie Archiwum Państwowe, 2007.