AIL Storm – Wikipedia, wolna encyklopedia
![]() M-240 Sufa | |
Inne nazwy | M-240 Sufa (Storm), M-242 Sufa 2 (Storm 2), M-243 Sufa 3 (Storm 3), M-244 Sufa 4 (Storm 4) |
---|---|
Producent | |
Okres produkcji | 1991–2017 |
Miejsce produkcji |
Sufa (hebr. סוּפָה, pol. burza) lub AIL Storm – rodzina izraelskich samochodów terenowych produkowanych przez przedsiębiorstwo Automotive Industries Ltd. (AIL) w latach 1991–2016 na podwoziach Jeepa Wranglera. W okresie produkcji powstały cztery modele nazwane kolejno Sufa, Sufa 2, Sufa 3 i Sufa 4.
Samochód Sufa użytkowany był w różnych wersjach przez Siły Obronne Izraela, Straż Graniczną Izraela i Policję Izraela, izraelskie spółki państwowe, a także Siły Zbrojne Chile, Azerbejdżanu, Ekwadoru, Tajwanu i Salwadoru. Storm 3 był również w ofercie Ursusa dla Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej.
Opis i historia konstrukcji
[edytuj | edytuj kod]Sufa
[edytuj | edytuj kod]Produkcja samochodów terenowych Sufa rozpoczęła się w 1991 roku. Pojazd oparty był na importowanych ze Stanów Zjednoczonych podwoziach i układach napędowych Jeepa Wranglera. Układy elektryczne oraz pozostałe części i podzespoły były wytwarzane i montowane w fabryce AIL w Nacerat Illit (obecnie Nof ha-Galil)[1] . Konstrukcja była od początku przeznaczona dla służb porządkowych i wojska. Pierwszy model Sufy oferowany był także na rynku cywilnym i był wykorzystywany przez izraelskie spółki państwowe: Zarząd Ochrony Przyrody i Parków Narodowych, Mekorot i Chewrat he-Chaszmal[1][2][3] .
W 2000 roku anulowano obowiązujące ulgi podatkowe na produkty wytwarzane w Izraelu i samochód stał się niekonkurencyjny wobec importowanych z zagranicy pojazdów cywilnych. Od tego czasu użytkowany był wyłącznie przez służby mundurowe[1] . Jednak jego konstrukcja i koszty zakupu krytykowane były przez funkcjonariuszy policji Izraela[3] .
Sufa wyposażona była w nadwozie zamknięte (wersja opancerzona) lub nadwozie otwarte, zakryte materiałem[4][5]. Zawieszenie oparto o resory piórowe, a rozstaw osi wynosił 263 cm[6] . Zastosowana skrzynia rozdzielcza NP231 okazała się za słaba jak na wagę pojazdu[4]. Oś przednia Dana 30 była taka sama dla samochodów z oboma typami silnika. Natomiast w wypadku silnika Diesla oś tylna to Dana 60, a w wypadku silnika benzynowego - Dana 44. Samochód mógł być napędzany przez czterocylindrowy silnik Diesla VM Motori o mocy 107 KM lub sześciocylindrowy silnik benzynowy Chryslera o mocy 180 KM. W ofercie AIL Sufa występowała w wersji krótkiej (4150 mm) i długiej (4492 mm)[7].
W tej wersji pojazdy były dostarczane aż do 2004 roku. Wyprodukowano ich 5500 sztuk[1] .
- AIL Strom w wersji cywilnej
- AIL Strom w wersji z odkrytym nadwoziem
- AIL Storm w wersji z zamkniętym nadwoziem
- AIL Sufa Straży Obywatelskiej Izraela
Sufa 2
[edytuj | edytuj kod]W 2006 roku poinformowano, iż do produkcji wszedł nowy model pojazdu o nazwie Sufa 2 na podwoziu Jeepa Wranglera TJ. Produkcja w większości trafiła do wojska i służb mundurowych, ponieważ cena 250 000 nowych szekli za sztukę oraz jakość wykonania czyniła pojazd niekonkurencyjnym na rynku cywilnym. Jeden samochód został zakupiony w ramach przetargu przez prywatnego kolekcjonera[1][6] .
Zgodnie z nowymi wymogami wojska pojazd wyposażono w pięcioro drzwi, aby ułatwić korzystanie z niego żołnierzom oraz rozładunek sprzętu. Resory piórowe zastąpiono amortyzatorami sprężynowymi, rozstaw osi zwiększono z 263 cm do 293 cm[6] . Pozostawiono skrzynię rozdzielczą NP231 z Sufy M-240, ale wzmocniono wał oraz wyeliminowano jarzmo ślizgowe, dzięki czemu chciano uniknąć problemów z pękaniem skrzyni, jak miało to miejsce w poprzedniej Sufie. Zastosowane osie to Dana 30 (przednia) i Dana 44 (tylna)[4]. W przeciwieństwie do pierwszej Sufy wszystkie siedzenia za kierowcą skierowane są przodem do kierunku jazdy[6] . W pojeździe zamontowano klimatyzację dla kierowcy oraz pasażerów z tyłu pojazdu[4].
Sufa 2 mogła być napędzana czterocylindrowym silnikiem Diesla VM Motori o pojemności 2,8 litra lub silnikiem benzynowym Chryslera o pojemności 4 l i o mocy 180 KM[4].
Łączna produkcja AIL Strom 3 wyniosła 670 sztuk[1] .
Sufa 3
[edytuj | edytuj kod]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f1/Military_Light_Tactical_Vehicle_Type_C_Display_at_ROCMA_Ground_20160604a.jpg/220px-Military_Light_Tactical_Vehicle_Type_C_Display_at_ROCMA_Ground_20160604a.jpg)
W 2007 roku AIL ogłosiła, że w 2008 roku rozpocznie produkcję trzeciego z kolei modelu samochodu Sufa[8][9] . Siły Obronne Izraela zakupiły pojazd dopiero w 2010 roku[10] . Do tego roku AIL produkowała i sprzedawała samochody Sufa 3 na eksport[11] .
Konstrukcję Sufy 3 oparto na podwoziu Jeepa J8[11] . Tylne zawieszenie oparto, jak w wypadku pierwszego modelu Sufy, na resorach piórowych, z kolei przednie na wahaczach[9] . Oś przednia to Dana 44, a tylna Dana 60. Zamknięte nadwozie oferowane było w trzech wersjach: kryte plandeką, twardym plastikiem lub z włókna szklanego. Pojedyncze tylne siedzenia pasażerów zamieniono na trzyosobową kanapę[9] .
Napęd samochodu stanowił czterocylindrowy silnik Diesla VM Motori 4V o pojemności 2,8 l i mocy 158 KM[9] .
Łączna liczba wyprodukowanych Suf 3 wyniosła 800 sztuk[1] .
W 2015 roku przedstawiciele Ursusa poinformowali, że w ofercie przetargowej Inspektoratu Uzbrojenia Ministerstwa Obrony Narodowej na samochody mające zastąpić Honkery zaproponują pojazd Storm 3, który jeśli udałoby się uzyskać kontrakt, byłby produkowany na licencji w fabryce w Lublinie[12][13] . Pojazd był już prezentowany w ofercie Ursusa w 2014 roku podczas Międzynarodowego Salonu Przemysłu Obronnego w Kielcach[13] .
Sufa 4
[edytuj | edytuj kod]Samochód Sufa 4 opierał się na podwoziu Jeepa Wranglera JL. W tej konstrukcji pojazd został pozbawiony plastikowych błotników, w których miejsce zamontowano stalowe. Wzmocniono zawieszenie i osie. Zrezygnowano z ciężkich metalowych drzwi krajowej produkcji z tyłu pojazdu na rzecz dwudzielnych Jeepa Wranglera. Ich górna część otwiera się do góry, a dolna na bok. Przednia oś to Dana 44 ze sprężynami śrubowymi i amortyzatorami firmy Bilstein, a tylna oś to Dana 60 z resorami półeliptycznymi i tymi samymi amortyzatorami[1] .
Jednostką napędową był czterocylindrowy turbodoładowany silnik Diesla VM Motori o pojemności 2,8 l. Modyfikacje wprowadzone w silniku pozwoliły na zwiększenie jego mocy do 194 KM[1] .
Pod koniec 2016 roku AIL zakończyła produkcję pojazdów Sufa. Przyczyniło się do tego zbyt małe zamówienie na potrzeby wojska (180 sztuk). Dodatkowo cena jednego samochodu była zbyt wysoka w stosunku do cywilnych pojazdów terenowych, które Siły Obronne Izraela postanowiły zakupić. Ponadto FIAT, który wykupił Chryslera, postanowił zakończyć produkcję samochodów wojskowych[14] .
Dane taktyczno-techniczne
[edytuj | edytuj kod]Sufa[7] | Sufa 2[15][6] | Sufa 3[9] | Sufa 4[1][16] | |
---|---|---|---|---|
Zdjęcie | ![]() | ![]() | ![]() | zdjęcie samochodu |
Silnik | silnik Diesla VM Motori 425 2,5 l 4V o mocy 107 KM lub silnik benzynowy Chryslera 4 l 6V o mocy 180 KM | silnik Diesla VM Motori 2,8 l 4V lub silnik benzynowy Chryslera 4 l o mocy 180 KM | silnik Diesla VM Motori 4V o mocy 158 KM | silnik Diesla VM Motori 4V o mocy 194 KM |
Wysokość | brak danych | 1942 mm | 2012 mm | 2012 mm |
Długość | 4150 mm / 4492 mm | 4463 mm | 4450 mm | 4450 mm |
Szerokość | 1676 mm | 1750 mm | 1876 mm | 1876 mm |
Masa | 2350 kg | 2500 kg | 2305 kg | 2305 kg |
Prędkość maks. | 135 km/h (diesel) 146 km/h (benzyna) | 130 km/h | 140 km/h | brak danych |
Użytkownicy
[edytuj | edytuj kod]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/83/Presidenta_Bachelet_participa_de_la_Gran_Parada_Militar_2014_%2815104999660%29.jpg/220px-Presidenta_Bachelet_participa_de_la_Gran_Parada_Militar_2014_%2815104999660%29.jpg)
Lista użytkowników samochodów Sufa[2][17][18][19] :
Izrael – Siły Obronne Izraela, Policja Izraela, spółki państwowe: Zarząd Ochrony Przyrody i Parków Narodowych, Mekorot i Chewrat he-Chaszmal
Azerbejdżan – Siły Zbrojne Azerbejdżanu
Chile – Siły Zbrojne Chile
Ekwador – Siły Zbrojne Ekwadoru
Salwador – Siły Zbrojne Salwadoru
Tajwan – Siły Zbrojne Republiki Chińskiej
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b c d e f g h i j Bareli 2016 ↓.
- ↑ a b AIL Storm – Sufa [online], Database of Israeli Military and Security Export [dostęp 2024-02-08] .
- ↑ a b Zohar 2000 ↓.
- ↑ a b c d e סופה 2 במבחן שטח [online], Jeeplog, 5 stycznia 2006 [dostęp 2024-02-14] .
- ↑ Storm [online], Israeli Weapons [dostęp 2024-02-14] .
- ↑ a b c d e Dor 2006 ↓.
- ↑ a b 4 X 4 הסופה, Automotive Equipment & Vehicles [dostęp 2024-02-08] [zarchiwizowane 2007-09-07] .
- ↑ Barak 2007 ↓.
- ↑ a b c d e Bareli 2009 ↓.
- ↑ Ben-Gedalijahu 2010 ↓.
- ↑ a b Gros-Englander 2008 ↓.
- ↑ Sewastianowicz 2016 ↓.
- ↑ a b Puzio 2015 ↓.
- ↑ Fojer 2016 ↓.
- ↑ סופה 2 במבחן שטח [online], Jeepolog [dostęp 2024-02-08] .
- ↑ Ben-Zaken i Posek 2016 ↓.
- ↑ The Fight For Nagorno-Karabakh: Documenting Losses On The Sides Of Armenia And Azerbaijan [online], Oryx, 27 września 2020 [dostęp 2024-02-08] .
- ↑ Azerbaijan Land Forces military equipment and vehicles Azerbaijani Army [online], Army Recognition [dostęp 2024-02-08] .
- ↑ Saballa 2023 ↓.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Beni Barak , תעשיית רכב נצרת תציג בקרוב את הסופה-3 [online], Ynet, 29 maja 2007 [dostęp 2024-02-11] .
- Dror Bareli , ג'יפ סופה 3 במבחן שטח [online], Jeepolog, 8 kwietnia 2009 [dostęp 2024-02-08] .
- Dror Bareli , נפרדנו כך: ג'יפ סופה 4 במבחן אחרון בהחלט [online], Sport5.co.il, 21 lipca 2016 [dostęp 2024-02-08] .
- Dubi Ben-Gedalijahu , צפו בתמונות: צה"ל יחל להצטייד בסופה 3; ישקיע 150 מיליון שקל [online], Globes, 14 września 2010 [dostęp 2024-02-11] .
- Nir Ben-Zaken , Hilel Posek , ג'יפ סופה 4 במבחן - הכי טוב שהיה, וחבל שנגמר [online], Ynet, 20 maja 2016 [dostęp 2024-02-08] .
- Miszel Dor , הג'יפ החדש של צה"ל: סופה 2 [online], Ynet, 27 czerwca 2006 [dostęp 2024-02-08] .
- Dror Fojer , סופה של הסופה: סיבוב פרידה מתעשיית הרכב הישראלית [online], Globes, 25 czerwca 2016 [dostęp 2024-02-08] .
- Jael Gros-Englander , לא רק מייבאים: "תעשיות רכב" תייצא למדינה במערב אסיה 30 ג'יפים ממוגני ירי מסוג "סופה" [online], Globes, 16 grudnia 2008 [dostęp 2024-02-11] .
- Paweł Puzio , Storm z Lublina w polskiej armii? Ursus weźmie udział w przetargu [online], Dziennik Wschodni, 23 lipca 2015 [dostęp 2024-02-08] .
- Joe Saballa , Taiwan Discovers Chinese Parts in Storm 3 Light Tactical Vehicles [online], The Defense Post, 2 sierpnia 2023 [dostęp 2024-02-15] .
- Tomasz Sewastianowicz , Tak wygląda nowy samochód marki Ursus. Produkcja w nowej fabryce w Lublinie [online], Dziennik.pl, 16 września 2016 [dostęp 2024-02-08] .
- Asaf Zohar , משטרת ישראל חוזרת לכחול לבן: תרכוש 70 ג'יפים מסוג "סופה" [online], Globes, 23 marca 2000 [dostęp 2024-02-09] .