Ciemnogłów wąskolistny – Wikipedia, wolna encyklopedia
![]() | |||||
Systematyka[1][2] | |||||
Domena | |||||
---|---|---|---|---|---|
Królestwo | |||||
Podkrólestwo | |||||
Nadgromada | |||||
Gromada | |||||
Podgromada | |||||
Nadklasa | |||||
Klasa | |||||
Nadrząd | |||||
Rząd | |||||
Rodzina | |||||
Podrodzina | |||||
Rodzaj | |||||
Gatunek | ciemnogłów wąskolistny | ||||
Nazwa systematyczna | |||||
Gymnadenia nigra (L.) Rchb.f. Bonplandia (Hannover) 4: 321 1856[3] | |||||
|
Ciemnogłów wąskolistny (Gymnadenia nigra (L.) Rchb.f.) – gatunek rośliny z rodziny storczykowatych (Orchidaceae Juss.). Występuje naturalnie w Europie – między innymi na Półwyspie Skandynawskim, w Alpach oraz Pirenejach[4].
Rozmieszczenie geograficzne
[edytuj | edytuj kod]Rośnie naturalnie w Europie – między innymi na Półwyspie Skandynawskim, w Alpach oraz Pirenejach[4]. W Szwecji został zaobserwowany między innymi w Jämtland, Härjedalen i Laponii[5]. W Alpach występuje na całym ich obszarze. Jest rzadko spotykany, lecz czasami tworzy liczne skupiska[6]. We Francji został zarejestrowany w departamentach Ardèche, Isère, Pireneje Atlantyckie, Pireneje Wschodnie oraz Var, a także prawdopodobnie w Ariège, natomiast w departamencie Alpy Nadmorskie wyginął[7]. We Włoszech występuje w regionach Piemont, Lombardia, Trydent-Górna Adyga, Wenecja Euganejska, Friuli-Wenecja Julijska oraz Liguria[8].
Morfologia
[edytuj | edytuj kod]- Pokrój
- Bylina dorastająca do 10–25 cm wysokości[7]. Łodyga jest wzniesiona, nieco kanciasta. Bulwa jest dłoniasto podzielona[6].
- Liście
- Naprzemianległe, siedzące, obejmujące łodygę. Blaszka liściowa równowąska, na brzegu lekko ząbkowana[6].
- Kwiaty
- Zebrane po około 50 w gęste kwiatostany na szczytach pędów, o kulistym lub jajowatym kształcie. Mają ciemnoczerwoną lub niemal brunatnoczerwoną barwę, choć czasami zdarzają się okazy jaśniejsze. Pojedynczy kwiat ma średnicę 1–1,5 cm. Warżka niemal trójkątna z długim prostym końcem uniesionym ku górze, co jest rzadkie u storczykowatych. Kwiaty wydzielają aromat podobny do wanilii[6].
- Gatunki podobne
- Roślina jest podobna do storczyka drobnokwiatowego (Neotinea ustulata), który dorasta do 10–30 cm wysokości. Charakteryzuje się różowymi kwiatami z ciemnopurpurowymi zewnętrznymi listkami okwiatu. Nierozwinięte kwiaty tego gatunku często mają prawie czarną barwę w górnej części kwiatostanu[6].
Biologia i ekologia
[edytuj | edytuj kod]Rośnie na górskich łąkach[6]. Preferuje stanowiska w pełnym nasłonecznieniu[7]. Najlepiej rośnie na glebach bogatych w wapń i próchnicę. Występuje na wysokości od 1500 do 2500 m n.p.m. Kwitnie od czerwca do września[6].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
- ↑ Peter F. Stevens , Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2009-06-01] (ang.).
- ↑ a b Gymnadenia nigra (L.) Rchb.f.. The Plant List. [dostęp 2016-10-27]. (ang.).
- ↑ a b Older version of Discover Life: Point Map of Nigritella nigra. Encyclopedia of Life. [dostęp 2016-10-27]. (ang.).
- ↑ Nigritella nigra, Gymnadenia nigra, SE: Brunkulla. Flowers in Sweden. [dostęp 2016-10-27]. (ang.).
- ↑ a b c d e f g Wolfgang Hensel: Rośliny Alp. Rozpoznać – Podziwiać – Chronić. Warszawa: Bauer-Weltbild Media, 2001, s. 69. ISBN 83-88729-72-1. (pol.).
- ↑ a b c Gymnadenia nigra (L.) Rchb.f.. Tela Botanica. [dostęp 2016-10-27]. (fr.).
- ↑ Gymnadenia nigra (L.) Rchb. f.. [w:] Schede di Botanica [on-line]. Altervista. [dostęp 2016-10-27]. (wł.).