Cyprus Government Railway – Wikipedia, wolna encyklopedia
Cyprus Government Railway | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Dane podstawowe | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Długość | 119,98 km | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Rozstaw szyn | 762 mm | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Historia | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Lata budowy | 1904–1915 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Rok otwarcia | 1905 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Rok zawieszenia ruchu | 1951 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Cyprus Government Railway – linia kolejowa istniejąca na Cyprze w latach 1905–1951 i łącząca Famagustę z Ewrichu poprzez Nikozję i Morfu. Linia powstawała w trzech fragmentach, które były oddawane do użytku kolejno w latach 1905 (Famagusta – Nikozja), 1907 (Nikozja – Morfu) oraz 1915 (Morfu – Ewrichu). W latach 1931–1932 zamknięto fragment trzeciego odcinka linii oraz rozpoczęto dyskusję nad jej całkowitą likwidacją ze względu na jej nierentowność. Kolejny fragment linii zamknięto w 1948 roku, a z końcem 1951 zakończono przewozy na całej długości linii. W latach 1952–1953 dokonano fizycznej likwidacji linii oraz sprzedaży lokomotyw i wagonów. W XXI wieku powstało muzeum kolei na stacji w Ewrichu.
Przebieg
[edytuj | edytuj kod]Linia kolejowa przebiegała na osi wschód–zachód w północnej części wyspy[1]. Przez większą część trasy biegła równolegle, po południowej stronie pasma górskiego Kyrenia, aby w okolicy zatoki Morfu odbić na południe[1]. Linia rozpoczynała się w portowej Famaguście, a następnie przekraczając równinę Mesaria wznosiła się do wysokości 140 m n.p.m. w okolicy Nikozji[1]. Za Nikozją linia kontynuowała wznoszenie się do 228 metrów, aby przed osiągnięciem Morfu opaść w kierunku zatoki[1]. Po odbiciu w kierunku południowym rozpoczynała strome wznoszenie się (z nachyleniem rzędu 3,7%) w kierunku gór Trodos, aż do osiągnięcia 396 metrów w Ewrichu[1].
Historia
[edytuj | edytuj kod]Budowa
[edytuj | edytuj kod]Pierwsze plany budowy kolei z Nikozji do Famagusty pochodzą z lat 1878–1879, jednak zostały one porzucone ze względu na brak środków finansowych[2].
W latach 1899–1902 powrócono do koncepcji budowy kolei łączącej Nikozję z jednym z portów[3]. Budowa linii kolejowej miała być połączona z modernizacją i pogłębieniem portu, tak aby zwiększyć jego przepustowość[3]. W roku 1903 Crown Agents wysłało na Cypr inżyniera Fredericka Shelforda, który przedstawił rekomendację budowy kolei o rozstawie szyn 762 mm z Famagusty przez Nikozję do Karawostasi[4][5]. Rekomendacja ta wykluczała port w Larnace, gdyż miał on dobre, drogowe połączenie z Nikozją[3]. Koszt budowy kolei szacowany był na 141 526 funtów[4].
Prace nad budową kolei rozpoczęła w maju 1904 firma Baker Shelford[6]. Pierwszy odcinek o długości 57,9 km prowadzący z Famagusty do Nikozji został otwarty 21 października 1905[6]. Uroczystość otwarcia linii odbyła się na stacji w Famaguście[5]. Zbudowano także długie na 1,6 km odgałęzienie do portu w Famaguście[6].
Prace przygotowawcze do budowy drugiego odcinka z Nikozji do Morfu (37,8 km) rozpoczęto w marcu 1905, natomiast sama budowa zaczęła się w lipcu[5][6]. Fragment ten otwarto 31 marca 1907 roku[7].
W 1913 roku opublikowano wykonaną w 1910 roku analizę dotyczącą dalszej rozbudowy sieci kolejowej[7]. Ze względu na brak zysków z działalności kolei zdecydowano się na budowę stacji końcowej w Ewrichu[7]. Prace nad tym odcinkiem rozpoczęto w listopadzie 1913[7]. Linia o długości 24,9 km została oddana do użytku 14 czerwca 1915[6].
Pierwszy odcinek linii kosztował 87 396 funtów, drugi 34 731 funtów, natomiast trzeci 31 683[5][7]. Łączny koszt uruchomienia kolei wyniósł 199 367[7].
Kryzys i likwidacja linii
[edytuj | edytuj kod]W październiku 1931 roku podczas zamieszek Enosis ponad 100 metrów torów i 4,8 km kabla telegraficznego zostało zniszczone przez protestujących, gdyż linia kolejowa była postrzegana jako symbol rządów brytyjskich[7]. 31 grudnia tego samego roku stacja w Ewrichu została zamknięta w ramach odwetu na atak na przedstawiciela rządu[7].
Ze względu na to, że kolej przynosiła straty w marcu 1932 roku wykonano raport, który proponował, całkowite zamknięcie odcinka 3 oraz częściowe zamknięcie odcinka 2 i zastąpienie go połączeniem drogowym[8]. W tym samym roku, pomimo sprzeciwu lokalnych władz, 8 końcowych kilometrów toru (od stacji w Ewrichu do Kalo Chorio) zostało rozebranych i sprzedanych[7].
W okresie II wojny światowej dyskusje na temat likwidacji linii zostały wstrzymane, jako że była ona używana przez Royal Air Force do przewozu wojsk, amunicji i zapasów z przystani w Famaguście do bazy w Nikozji i innych miejscowościach leżących na trasie[8]. Specjalnie w tym celu w 1940 roku zbudowano pięciusetmetrowe odgałęzienie od głównej linii do lotniska Royal Air Force w Nikozji[9]. Po zakończeniu wojny temat likwidacji linii powrócił jako, że nie była ona w stanie konkurować z nową drogą łączącą Nikozję z Famagustą, która została zbudowana w latach 1937–1941[8].
W czerwcu 1948 roku zakończono przewozy na całej długości odcinka 2[8]. 10 listopada 1951 roku ogłoszono, że kolej zakończy funkcjonowanie z dniem 31 grudnia 1951[10]. Ostatni pociąg na linii wyruszył z Nikozji 31 grudnia o godzinie 14:57 i dotarł do stacji w Famaguście na godzinę 16:38[10].
Rozbiórka linii
[edytuj | edytuj kod]Rozbiórka torowiska na głównej części linii zakończyła się w marcu 1952[11]. Większość lokomotyw i wagonów (z wyjątkiem lokomotyw 1 i 31, oraz niektórych wagonów, które zostały sprzedane mieszkańcom, a następnie użytkowane jako szopy lub zagrody dla zwierząt) zostało kolejno pociętych, a następnie sprzedanych firmie Meyer Newman & Co. za cenę 65 626 funtów, która w marcu i kwietniu 1953 wywiozła je do Włoch[11]. W czasie, kiedy większość lokomotyw wykorzystywana była do rozbiórki linii, lokomotywa numer 11, jeszcze w sierpniu 1952 była użytkowana do dostarczania wody do przystani dla należącego do Public Works Department holownika Desdemona[12].
Przedostatnią z dwóch pozostałych lokomotyw (numer 31) wywieziono na złomowisko w Nikozji w lipcu 1953, gdzie po 10 latach została ona pocięta[13][11].
Lokomotywa numer 1. została zachowana i po krótkim remoncie ustawiona przed budynkiem stacji w Famaguście[14].
Wagon numer 152 został ustawiony niedaleko hotelu Hilton w Nikozji. W roku 1995 został odnowiony i ustawiony w parku Kaimakli, lecz szybko został z niego usunięty ze względu na zniszczenia dokonane przez wandali[11].
Budynki stacji kolejowych w Angastinie, Kokinotrimitia i Kalokhorio zostały przekazane policji, na stacji w Morfu został otwarty gabinet weterynaryjny, a budynki w Styllos i Enkomi zostały w roku 1973 wyburzone[11].
Przewozy i usługi
[edytuj | edytuj kod]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/53/CGR_ticket.jpg/220px-CGR_ticket.jpg)
Początkowo na linii kursowały dwie pary pociągów[15]. Rozkład jazdy z 1906 roku zawierał następujące połączenia[15]:
Nikozja | ↓ | 7:00 | 14:45 | ↑ | 10:37 | 18:20 |
Famagusta | 10:05 | 16:50 | 8:35 | 15:15 |
Dodatkowo uruchamiano także pociągi kiedy do portu w Famaguście przypłynął statek[15]. Od 1935[10] lub 1938[15] roku, w rozkładzie pojawiły się niedzielne pociągi z Nikozji do Famagusty o nazwie „Cite d’Azur” umożliwiające mieszkańcom Nikozji wybranie się na plażę[10][15]. Specjalne pociągi uruchamiano także przy okazji różnych wydarzeń przyciągających dużą liczbę mieszkańców jak Orange Festival organizowany w Famaguście czy lokalne jarmarki[10].
Kolej oferowała bilety pojedyncze, powrotne, zniżkowe dla dzieci oraz darmowe bilety dla przedstawiciel rządu w trzech klasach[16]. Używano kartonikowych biletów Edmondsona w różnych kolorach w zależności od klasy[15][16]. Nadruk na biletach był w języku angielskim[15].
W latach 1912–1939 kolej oferowała także usługi pocztowe (we współpracy z Khedivial Mail Line, która operowała flotą statków zapewniających połączenia m.in. z Egiptem) i wydawała własne znaczki[17][18]. Na każdej ze stacji znajdował się telegraf, a kolej była jedną z pierwszych instytucji na Cyprze posiadających swój własny system telefoniczny[17].
Podczas 46 lat istnienia kolej przewiozła 3 199 934 ton towarów i 7 348 643 pasażerów[17].
Stacje i przystanki
[edytuj | edytuj kod]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f5/Famagysta.jpeg/220px-Famagysta.jpeg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6d/Kaimakli_Station.jpg/220px-Kaimakli_Station.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a0/%D0%92%D0%BE%D0%BA%D0%B7%D0%B0%D0%BB_%D0%AD%D0%B2%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%83.jpeg/220px-%D0%92%D0%BE%D0%BA%D0%B7%D0%B0%D0%BB_%D0%AD%D0%B2%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%83.jpeg)
Kilometr[9] | Nazwa[9] | Miejscowość | Infrastruktura | |
---|---|---|---|---|
Odcinek do przystani | ||||
1. | 1,58 | Famagusta Harbour | Famagusta | |
Odcinek 1 | ||||
2. | 0 | Famagusta City | Famagusta | budynki administracyjne[19], lokomotywownia[20], wagonownia[21], obrotnica[21], żuraw wodny[22] |
3. | 1,63 | Famagusta Municipal store | Famagusta | mijanka[9] |
4. | 2,51 | English | ||
5. | 7,14 | Engomi | Enkomi | |
6. | 12,39 | Styllos | Stili | mijanka[9] |
7. | 14,91 | Gaidhouras | Jaiduras | |
8. | 19,19 | Prastio | Prastio | |
9. | 22,33 | Pyrga | Pirga | mijanka[9] |
10. | 25,47 | Yenagra | Jenagra | mijanka[9], wieżowy zbiornik na wodę[23], obrotnica[23] |
11. | 30,09 | Vitsadha | Witsada | |
12. | 32,89 | Marathovouno/Mousoulita | Maratowunos/Musulita | mijanka[9] |
13. | 35,97 | Angastina | Angastina | |
14. | 38,68 | Kourou Monastir | Kuru Monastiri | |
15. | 41,56 | Exometokhi | Ekso Metochi | |
16. | 43,85 | Epikho | Epicho | mijanka[9] |
17. | 45,97 | Trakhoni | Trachoni | |
18. | 51,64 | Mia Milea | Mia Milia | |
19. | 55,98 | Kaimakli | Kaimakli | mijanka[9] |
20. | 57,53 | Nicosia City | Nikozja | lokomotywownia[24] |
Odcinek 2 | ||||
21. | 61,58 | Ayios Dhometios | Ajos Dometios | |
22. | 66,87 | Aerodrome | Port lotniczy Nikozja | pętla[9] |
23. | 69,56 | Yerolakkos | Jerolakos | |
24. | 75,78 | Kokkini Trimithia | Kokinotrimitia | |
25. | 82,08 | Dhenia | Denia | mijanka[9] |
26. | 85,01 | Avlona | Awlona | mijanka[9] |
27. | 87,25 | Peristerona | Peristerona | mijanka[9] |
28. | 90,26 | Kato Kopia | Katokopia | mijanka[9] |
29. | 92,13 | Argaki | Argaki | mijanka[9] |
30. | 95,25 | Morphou Town | Morfu | lokomotywownia[25] |
Odcinek 3 | ||||
31. | 99,98 | Nikitas | Nikitas | |
32. | 100,02 | Baraji | Prastio | |
33. | 103,48 | Ghaziveran | Kaziwera | |
34. | 106,94 | Pendayia | Pendaja | mijanka[9] |
35. | 109,43 | Karyotis | mijanka[9] | |
36. | 112,33 | Kalokhorio | Kalo Chorio | |
37. | 114,02 | Skouriotissa | Skuriotisa | |
38. | 116,84 | Phlasou | Flasu | |
39. | 119,98 | Evrykhou | Ewrichu |
Tabor
[edytuj | edytuj kod]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cb/CGR_No1.jpg/220px-CGR_No1.jpg)
Kolej dysponowała 12 lokomotywami[26]. Lokomotywa o numerze 1 była produkcji Hunslet Engine Company, lokomotywy 11, 12, 21–23, 31,32 Nasmyth, Wilson and Company a 41–44 Kitson and Company[26].
W użyciu było 17 wagonów osobowych[27]. Wagony o numerach od 1 do 13 zostały wyprodukowane przez Metropolitan Amalgamated Railway Carriage and Wagon Company – pierwsze 9 w roku 1905 a kolejne 4 w 1907[28]. Wagony 14 oraz 15 zostały zbudowane wyprodukowane lokalnie na ramach oraz wózkach zakupionych w Anglii[28]. Ostatnie dwa wagony zostały wykonane w 1920 roku przez Bristol Wagon & Carriage Works[28].
Użytkowano także 100 wagonów towarowych[27]. W okresie I wojny światowej, w związku ze zwiększonym zapotrzebowaniem na przewóz towarów wypożyczono od Egyptian Delta Light Railways oraz Palestine Military Railway 50 dodatkowych wagonów, które potem, w 1921 roku, zakupiono[27].
W latach trzydziestych znacznie zwiększono także liczbę wagonów silnikowych wraz z doczepami[27].
Numer | Układ osi | Rok zakupu | Waga | Producent |
---|---|---|---|---|
1 | C | 1904 | 10 923 kg | Hunslet Engine Company |
11 | 2B | 13 717 kg | Nasmyth, Wilson and Company | |
12 | ||||
21 | 1C | 14 377 kg | ||
22 | ||||
23 | 1911 | |||
31 | 1C1 | 1907 | 20 575 kg | |
32 | 1908 | |||
41 | 2'D2' | 1915 | 36 832 kg | Kitson and Company |
42 | ||||
43 | 1920 | |||
44 |
Typ | Numer | Data zakupu | Liczba siedzeń | Producent |
---|---|---|---|---|
Wagony silnikowe | A | 1932 | 2 | D. Wickham & Co |
B | 6 | Drewry Car Co | ||
C | 1914 | 9 | ||
D | 1932 | 12 | D. Wickham & Co | |
E, F, G | 1934 | |||
V8-1, V8-2 | ||||
Wagony doczepne | 1, 2, 3 | 16 | Produkcja lokalna | |
4 | 1939 | |||
5, 6 | 1934 | 8 | ||
7 | 1932 | |||
11 | 1946 | 16 |
Muzeum
[edytuj | edytuj kod]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/47/Cyprus_Railways_Museum_-_%CE%9C%CE%BF%CF%85%CF%83%CE%B5%CE%AF%CE%BF_%CE%9A%CF%85%CF%80%CF%81%CE%B9%CE%B1%CE%BA%CE%BF%CF%8D_%CE%A3%CE%B9%CE%B4%CE%B7%CF%81%CE%BF%CE%B4%CF%81%CF%8C%CE%BC%CE%BF%CF%85_-_2021.jpg/220px-Cyprus_Railways_Museum_-_%CE%9C%CE%BF%CF%85%CF%83%CE%B5%CE%AF%CE%BF_%CE%9A%CF%85%CF%80%CF%81%CE%B9%CE%B1%CE%BA%CE%BF%CF%8D_%CE%A3%CE%B9%CE%B4%CE%B7%CF%81%CE%BF%CE%B4%CF%81%CF%8C%CE%BC%CE%BF%CF%85_-_2021.jpg)
Prace nad budową muzeum kolei na stacji w Ewrichu rozpoczęły się pomiędzy rokiem 2004 a 2006[30][31]. Budynek został odbudowany po jego wysadzeniu przez Narodową Organizację Cypryjskich Bojowników w roku 1958[11]. W roku 2011 muzeum ciągle było w budowie[32]. W roku 2013 zakończony został remont budynku, obok którego ułożono około 100 metrów torów kolejowych w kształt litery Y[32][33]. Na teren muzeum został przeniesiony także wagon numer 152 (po kolejnym remoncie wykonanym w 2012 roku)[32].
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b c d e Ballantyne 2007 ↓, rozdział: Geographical setting.
- ↑ Davey 1993 ↓, s. 121.
- ↑ a b c Hadjilyra 2006 ↓, s. 4.
- ↑ a b Davey 1993 ↓, s. 123.
- ↑ a b c d Hadjilyra 2006 ↓, s. 6.
- ↑ a b c d e Ballantyne 2007 ↓, rozdział: Historical background.
- ↑ a b c d e f g h i Hadjilyra 2006 ↓, s. 8.
- ↑ a b c d Hadjilyra 2006 ↓, s. 10.
- ↑ a b c d e f g h i j k l m n o p q r Hadjilyra 2006 ↓, Appendix I.
- ↑ a b c d e Hadjilyra 2006 ↓, s. 12.
- ↑ a b c d e f Hadjilyra 2006 ↓, s. 20.
- ↑ Ballantyne 2007 ↓, zdj. 2.2.
- ↑ Ballantyne 2007 ↓, zdj. 10.13.
- ↑ Ballantyne 2007 ↓, zdj. 10.14.
- ↑ a b c d e f g Ballantyne 2007 ↓, rozdział: Passenger services.
- ↑ a b Hadjilyra 2006 ↓, Appendix III.
- ↑ a b c Hadjilyra 2006 ↓, s. 14.
- ↑ Michael L. Grace: Egypt’s passenger steamship company: The Khedivial Mail Line. 08 2010. [dostęp 2015-01-03]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-10-18)]. (ang.).
- ↑ Ballantyne 2007 ↓, zdj. 4.1.
- ↑ Ballantyne 2007 ↓, zdj. 4.5.
- ↑ a b Ballantyne 2007 ↓, zdj. 4.3.
- ↑ Ballantyne 2007 ↓, zdj. 4.10.
- ↑ a b Ballantyne 2007 ↓, zdj. 4.28.
- ↑ Ballantyne 2007 ↓, zdj. 4.39.
- ↑ Ballantyne 2007 ↓, zdj. 5.4.
- ↑ a b Hadjilyra 2006 ↓, s. 16.
- ↑ a b c d Hadjilyra 2006 ↓, s. 18.
- ↑ a b c Ballantyne 2007 ↓, rozdział: CGS passenger coaches.
- ↑ a b Hadjilyra 2006 ↓, Appendix II.
- ↑ Hugh Ballantyne: Cyprus Railways 2004. 2004. [dostęp 2015-01-24]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-08-01)]. (ang.).
- ↑ James Waite: Cyprus Railways 2006. 2006. [dostęp 2015-01-24]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-12)]. (ang.).
- ↑ a b c Ken Jones, James Waite, Gyula Marosi: The Preservation Scene in Cyprus 2011. 2011-2013. [dostęp 2015-01-24]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-12)]. (ang.).
- ↑ Ολοκληρώνεται το νέο σιδηροδρομικό μουσείο στην Ευρύχου. philenews.com, 07 2012. [dostęp 2015-01-24]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-09-06)]. (gr.).
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Hugh Ballantyne: Cyprus Narrow Gauge. Middleton Press, 10 2007. ISBN 978-1-906008-13-0. (ang.).
- The British Administration. W: Eileen Davey: Northern Cyprus: A Traveller’s Guide. London/New York: I.B.Tauris & Co Ltd, 1993. ISBN 1-85043-747-5. LCCN 93-60754. (ang.).
- Alexander-Michael Hadjilyra: The Cyprus Government Railway (1905-1951). Nikozja, 2006. [dostęp 2014-12-20]. (ang. • gr.).
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Raporty na temat pozostałości po linii w portalu The International Steam Pages: