Dorkowa Skała – Wikipedia, wolna encyklopedia
Dorkowa Skała – wychodnia skalna w południowej części Beskidu Śląskiego.
Opis skały
[edytuj | edytuj kod]Dorkowa Skała znajduje się na grzbiecie biegnącym od przełęczy Kubalonka do Karolówki. Znajduje się tuż pod szczytem wyższego (północno-zachodniego) wierzchołka Szarculi[1].
Wychodnia ma postać mocno zerodowanej, dość szerokiej, nieforemnej ambony skalnej kilkumetrowej wysokości, o wygładzonych ścianach, z głęboką niszą u podnóża. Zbudowana jest z grubych ławic gruboziarnistych, zlepieńcowatych piaskowców kwarcowo-skaleniowych pochodzących z kredy i należących do warstw istebniańskich[2], o charakterystycznej rdzawej barwie na zwietrzałych powierzchniach (tzw. piaskowce istebniańskie)[3].
Nazwa, znana od dawna wśród mieszkańców Istebnej, pochodzi prawdopodobnie – tak, jak i nazwa lasu na południowych stokach Szarculi – od imienia żeńskiego Dorota (Dora, Dorka). Wiąże się ze starą legendą o córce miejscowego baczy, która miała tu zginąć, walcząc z pasterzami słowackimi o tereny wypasowe[3].
Zarządzeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Katowicach (Dziennik Urzędowy WRN nr 7 z dn. 28 listopada 1958 r., poz. 33) Dorkowa Skała została uznana za zabytek przyrody[4]. Leży w granicach Parku Krajobrazowego Beskidu Śląskiego[1].
Wspinaczka skalna
[edytuj | edytuj kod]Na Dorkowej Skale poprowadzono 12 dróg wspinaczkowych o trudności od III do VI.1 w skali polskiej, w większości na wędkę. Mają wysokość 6–8 m. Kilka dróg jest przewieszonych. Grzegorz Rettinger pisał o nich: Można próbować atakować je z kraszem, jednak odstrasza wysokość i wieczne zaglonienie połogich fragmentów[5].
- Rozgrzewkowa; IV
- Gumiś; V
- Deszczowy kominek; IV
- Mac Gyver Forever; VI
- Wakacyjne co nieco; VI
- Viva Las Vegas; VI.1
- Jak żyje jak; VI
- Zacięcie z kominem; VI.1
- Randka w ciemno; VI.1
- Prawy komin; III
- Opowieść z krypty; VI[5].
Szlaki turystyczne
[edytuj | edytuj kod]Od czasu przeniesienia Głównego Szlaku Beskidzkiego z drogi biegnącej z przełęczy Szarcula na Stecówkę na grzbiet Szarculi, szlak czerwony przebiega tuż obok skał wychodni.
odcinek: Kubalonka – Szarcula – Dorkowa Skała – Schronisko turystyczne na Stecówce – Schronisko PTTK Przysłop pod Baranią Górą. Odległość 8,4 km, suma podejść 300 m, czas przejścia 2:30 godz[1].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b c Beskid Śląski i Żywiecki. Mapa 1:50 000, Kraków: Compass, 2011, ISBN 978-83-7605-084-3 .
- ↑ Rafał Unrug (red.), Karpaty fliszowe między Olzą a Dunajcem. Przewodnik geologiczny, Warszawa 1979: Wydawnictwa geologiczne, 23 i nast., ISBN 83-220-0043-X .
- ↑ a b Mirosław Barański , Beskid Śląski, Pruszków: Oficyna Wydawnicza „Rewasz”, 2007, ISBN 978-83-89188-71-7 .
- ↑ J. I. D.: ''Nowe zabytki przyrody nieożywionej w Beskidzie Śląskim, „Wierchy” (29), Kraków 1959, s. 265–266 .
- ↑ a b Grzegorz Rettinger , Beskidy Zachodnie i Pogórze. Przewodnik wspinaczkowy, Kraków: wspinanie.pl, 2019, ISBN 978-83-947825-2-8 .