Endoperydium – Wikipedia, wolna encyklopedia
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/63/Astraeus_hygrometricus1928.jpg/240px-Astraeus_hygrometricus1928.jpg)
i – endoperydium; a – egzoperydium; g – gleba
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a8/Lycoperdon_perlatum_G3.2.jpg/240px-Lycoperdon_perlatum_G3.2.jpg)
Endoperydium lub okrywa wewnętrzna – wewnętrzna warstwa okrywy (perydium) w owocnikach niektórych grup grzybów i śluzowców. Występuje u grzybów dawniej zaliczanych do wnętrzniaków (np. u purchawek Lycoperdon, tęgoskórów Scleroderma)[1].
Endoperydium stanowi ważną cechę diagnostyczną przy oznaczaniu gatunków. Może mieć różną barwę i różną grubość, być matowe lub połyskliwe. U purchawek jest cienkie, papierowate lub pergaminowate. Podczas dojrzewania zarodników zazwyczaj najpierw łuszczy się i odpada okrywa zewnętrzna (egzoperydium), potem dopiero endoperydium, które pękając odsłania znajdującą się w nim glebę. Sposób pękania endoperydium jest również ważną cecha diagnostyczną przy oznaczaniu gatunków. U licznych gatunków endoperydium pęka na szczycie owocnika w ten sposób, że powstaje otwór o postrzępionych brzegach i kształcie okrągłym, szczelinowatym lub nieregularnym. U nielicznych gatunków otwór taki tworzy się u podstawy owocnika wskutek jego oderwania się od sznura grzybniowego. Czasami endoperydium pęka wieloma szczelinami, całkowicie odsłaniając glebę. U tęgoskórów endoperydium pozostaje złączone z egzoperydium, cała ich okrywa pęka i rozpada się płatami. U gwiazdoszy Geastrum endoperydium jest kuliste, cienkościenne i pergaminowate. Może być siedzące, lub uniesione nad ziemią na jednej lub kilku szyjkach. Szyjki te tworzą się z włóknistej warstwy endoperydium przedłużającej się do wnętrza endoperydium i tworzącej nibykolumellę[2].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Barbara Gumińska, Władysław Wojewoda, Grzyby i ich oznaczanie, Warszawa: PWRiL, 1985, ISBN 83-09-00714-0 .
- ↑ Wanda Rudnicka-Jezierska, Grzyby (Mycota). Tom XXIII. Podstawczaki (Basidiomycetes): purchawkowe (Lycoperdales), tęgoskórowe (Sclerodematales), pałeczkowe (Tulostomatales), gniazdnicowe (Nidulariales), sromotnikowe (Phallales), osiakowe (Podaxales), Kraków: Instytut Botaniki PAN, 1991, ISBN 83-85444-01-7 .