Hipacy z Paflagonii – Wikipedia, wolna encyklopedia
biskup męczennik | |
![]() Rosyjska ikona | |
Data śmierci | w IV wieku |
---|---|
Czczony przez | |
Wspomnienie | |
Patron | |
Szczególne miejsca kultu | opactwo w Grottaferrata i Tiggiano |
Hipacy z Paflagonii lub Hipacy z Gangry, Hipacjusz, łac. Hipatius, gr. Υπάτιος Γαγγρών, cs. Swiaszczennomuczenik Ipatij, jepiskop Gangrskij – żyjący w IV wieku biskup, święty Kościoła katolickiego i prawosławnego, uznawany w nim za męczennika.
Życie
[edytuj | edytuj kod]Jako biskup Paflagonii, w 340 roku był uczestnikiem synodu w Gangrze (obecnie Cankiri). Brak potwierdzenia, której diecezji przewodził i przypuszcza się, że jego stolicą biskupią mogła być właśnie Gangra, główne miasto Paflagonii.
O życiu św. Hipacego, którego kult rozwijał się równie bujnie, co legendy o nim, brak pewnych i potwierdzonych informacji. Miał być uczestnikiem I Soboru nicejskiego, a nawet paść ofiarą męczeńskiej śmierci z rąk nowacjan, gdy z niego powracał (325). Według innych przekazów miał być autorem komentarzy biblijnych.
Dzień obchodów
[edytuj | edytuj kod]Jego wspomnienie liturgiczne obchodzone jest zgodnie z Martyrologium Romanum, w którym umieścił go Baroniusz, 14 listopada.
Cerkiew prawosławna wspomina świętego męczennika dwukrotnie:
- 31 marca/13 kwietnia[1], tj. 13 kwietnia według kalendarza gregoriańskiego
- 16/29 listopada, tj. 29 listopada[2].
W synaksariach wymieniany jest wielokrotnie[3].
Kult
[edytuj | edytuj kod]Pamięć o św. Hipacym podtrzymywali włoscy bazylianie, szczególnymi miejscami kultu są opactwo w Grottaferrata i Tiggiano, którego jest patronem[3].
Cerkiew wychwala Hipacego jako „cierpiętnika w imię Boże, mądrego hierarchę, źródło cudów, dobrego pasterza, oporę Cerkwi”.
Ikonografia
[edytuj | edytuj kod]W sztuce Wschodu święty przedstawiany jest jako sędziwy mężczyzna w biskupich szatach z siwą, kędzierzawą brodą. Zależnie od typu ikony w dłoniach trzyma Ewangelię lub w prawej ręce ikonę Matki Bożej z Dzieciątkiem, a w lewej zwój z napisem: „Niech będzie przeklęty ten, kto nie czci ikony Najświętszej Bogarodzicy z odwiecznym Dzieciątkiem Jezusem Chrystusem”.
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]- kult świętych
- męczennicy wczesnochrześcijańscy
- modlitwa za wstawiennictwem świętego
- święci i błogosławieni Kościoła katolickiego
- święci prawosławni
- Hipacy (imię)
Uwagi
[edytuj | edytuj kod]- ↑ liturgia katolicka
- ↑ prawosławna liturgia według kalendarza gregoriańskiego
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ podwójne datowanie
- ↑ Ипатий Гангрский (Hipacy z Gangry) - Wolna prawosławna Encykopedia "Drevo" (ros.)
- ↑ a b Antonio Borrelli: Sant' Ipazio di Gangra. [dostęp 2009-12-17]. (wł.).
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Henryk Fros SJ, Franciszek Sowa: Księga imion i świętych. T. 3: H-Ł. Kraków: WAM, Księża Jezuici, 1998, s. 84/85. ISBN 83-7097-464-3.
- męcz. Hipacy, biskup Gangry na cerkiew.pl (opr. Jarosław Charkiewicz)