Karl Kraus – Wikipedia, wolna encyklopedia
![]() | |
Data i miejsce urodzenia | |
---|---|
Data i miejsce śmierci | |
Narodowość | austriacka |
Język | niemiecki |
Dziedzina sztuki |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ee/KarlKraus.jpg/220px-KarlKraus.jpg)
Karl Kraus (ur. 28 kwietnia 1874 w Jiczynie, zm. 12 czerwca 1936 w Wiedniu) – austriacki dramaturg, poeta, pisarz, aforysta, publicysta, krytyk kultury i języka[1]. Uznawany za najwybitniejszego satyryka obszaru niemieckojęzycznego w XX wieku.
W Wiedniu współpracował z "Neue Free Presse". W latach 1899–1936 był wydawcą i głównym autorem czasopisma literackiego „Die Fackel” (Pochodnia), walczącego m.in. ze stereotypami i manipulacjami języka prasy, a współpracującego z Wilhelmem Liebknechtem, Detlevem von Liliencronem czy Frankiem Wedekindem. Wygłaszał odczyty w Berlinie i Wiedniu, które stały się inspiracją dla współczesnych[1].
Był twórcą tzw. wiedeńskiej szkoły eseju. Zasłynął jako autor epickiego Die letzten Tage der Menschheit (pol. Ostatnie dni ludzkości, 1918/19), mówiącego o zmierzchu Austro-Węgier i europejskiej cywilizacji w kontekście wydarzeń I wojny światowej. Jest to jedno z najbardziej oskarżycielskich dzieł dotyczących I wojny światowej[2]. Oprócz dramatów pisał także wiersze, satyry, aforyzmy i glosy. Przez całe swoje życie związany był z Wiedniem[1].
Pochowany na Cmentarzu Centralnym w Wiedniu.
Twórczość
[edytuj | edytuj kod]- Die demolierte Literatur. 1897.
- Sittlichkeit und Kriminalität. 1902.
- Heine und die Folgen. 1910.
- Die Chinesische Mauer. 1910.
- Die letzten Tage der Menschheit. 1922.
- Literatur und Lüge. 1929.
- Die Sprache. 1937.
- Die dritte Walpurgisnacht. 1952.
Zbiory aforyzmów
[edytuj | edytuj kod]- Sprüche und Widersprüche. 1909.
- Pro domo et mundo. 1912.
- Nachts. 1918.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b c Pisarze niemieckojęzyczni XX wieku. Leksykon encyklopedyczny PWN pod red. Marka Zybury. Warszawa – Wrocław 1996 (autor biogramu: Krzysztof Lipiński), s/ 185..
- ↑ Karl Kraus - w obronie prywatności, przeciw Wielkiej Wojnie - Dwójka - polskieradio.pl
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Pisarze świata. Słownik encyklopedyczny, wyd. PWN, 1999ski
- Pisarze niemieckojęzyczni XX wieku. Leksykon encyklopedyczny PWN pod red, Marka Zybury. Warszawa – Wrocław: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1996. ISBN 83-01-11995-0 (autor biogramu: Krzysztof Lipiński).
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Karl Kraus – dzieła w bibliotece Polona
- ISNI: 0000000121302508
- VIAF: 44300932
- ULAN: 500208978
- LCCN: n79108035
- GND: 118566288
- NDL: 00446288
- LIBRIS: fcrtvvlz1q214th
- BnF: 11910072x
- SUDOC: 026953641
- SBN: CFIV070268
- NLA: 35282073
- NKC: jn19990004622
- BNE: XX956384
- NTA: 068428340
- BIBSYS: 90068052
- CiNii: DA03243064
- Open Library: OL136812A
- PLWABN: 9810616227505606
- NUKAT: n98703734
- J9U: 987007264117405171
- PTBNP: 16657
- CANTIC: a10407236
- LNB: 000077927
- NSK: 000112877
- BNA: 000023400
- CONOR: 40367971
- BNC: 000084391
- ΕΒΕ: 66745
- BLBNB: 000259584
- KRNLK: KAC202313638
- LIH: LNB:V*147261;=BH