Medal Zwycięstwa – Wikipedia, wolna encyklopedia
![]() Awers medalu brytyjskiego | |
![]() Rewers medalu brytyjskiego | |
![]() Baretka brytyjska z wyróżnieniem | |
![]() Baretka ogólna | |
Ustanowiono | 1919–1922 |
---|---|
Kruszec |
Medal Zwycięstwa lub Medal Międzyaliancki, w Polsce zwany także Medalem Międzysojuszniczym (ang. Allied Victory Medal, fr. Médaille Interalliée, Médaille de la Victoire) – medal międzynarodowy występujący w różnych wersjach nadawany uczestnikom I wojny światowej po stronie Ententy. Ustanowiony w latach 1919–1922 w zależności od kraju.
Historia
[edytuj | edytuj kod]Medal był swojego rodzaju kompromisem. Każde państwo, biorące udział w I wojnie światowej po stronie Ententy, miało wydawać Medal Zwycięstwa dla własnych obywateli aby zapobiec masowej wymianie pamiątkowych odznaczeń między narodami. Wspólną cechą medali był awers z wizerunkiem Wiktorii – bogini zwycięstwa i chwały oraz wstążka w tych samych barwach.
Wydawanie Medalu Sojuszniczego Zwycięstwa nie było obowiązkowe. Piętnaście spośród osiemnastu państw wydało ten medal: Wielka Brytania, Belgia, Brazylia, Kuba, Czechosłowacja, Francja, Grecja, Włochy, Japonia, Portugalia, Rumunia, Syjam, Związek Południowej Afryki i Stany Zjednoczone Ameryki.
Republika Chińska nie wydała medalu, podobnie jak Rosja, w której zmienił się ustrój polityczny na bolszewicki, natomiast Serbia i Czarnogóra po wojnie stały się częścią Królestwa SHS.
W Polsce pojawił się wybijany z inicjatywy prywatnej medal nie związany z instytucjami państwowymi, nawiązujący do „Allied Victory Medal” i jemu podobnych medali państwowych. W odróżnieniu od Polski Czechosłowacja emitowała medal, choć oba państwa powstały po I wojnie światowej.
Polscy żołnierze francuskiego wojska i prawo do medalu
[edytuj | edytuj kod]22 sierpnia 1922 Ministerstwo Spraw Wojskowych na łamach „Polski Zbrojnej” wyjaśniło, że prawo uzyskania medalu francuskiego „Médaille Interalliée” mieli wyłącznie ci żołnierze Polacy (w czynnej służbie i zdemobilizowani), którzy w wojnie światowej w czasie od dnia 2 sierpnia 1914 r., tj. od dnia jej wybuchu do dnia 11 listopada 1918 r., tj. do dnia podpisania rozejmu, uczestniczyli w walkach przeciwko Niemcom, Austrii, Turcji i Bułgarii: a) służąc w oddziałach bezpośrednio pod dowództwem francuskim, tj. na froncie francuskim; b) służąc w oddziałach, które walczyły poza obrębem Francji kontynentalnej na innych frontach, jak na froncie rosyjskim i wschodnim – w obu wypadkach najmniej w ciągu trzech miesięcy (wyłączając czas służby w Cesarskiej Armii Rosyjskiej). Prawa do medalu nie miały osoby uznane za niegodne wskutek wyroków bez odroczeń, zapadłych podczas działań wojennych, za czyny uznane przez prawo wojenne za przestępstwa, i nie zrehabilitowane przez amnestię. Uprawnieni do noszenia odznaki nabywali medal i wstążeczkę na własny koszt. Wojskowi (w czynnej służbie i zdemobilizowani), którzy nabyli prawa do odznaki i ubiegali się o nią mogli wnieść należycie umotywowane prośby do Ministra Spraw Wojskowych (Gabinet Ministra), do dnia 1 grudnia 1922 r., który wnioskował do Francji o przyznanie odznaczenie. Wojskowi w czynnej służbie wnosili prośby drogą służbową, natomiast zdemobilizowani za pośrednictwem właściwych powiatowych komend uzupełnień i następnie dowództw okręgów korpusów. Legitymacje nie były wydawane. Dowodem nadania i prawa noszenia medalu było zezwolenie Naczelnika Państwa na przyjęcie i noszenie obcego medalu, ogłoszone w Dzienniku Personalnym Ministerstwa Spraw Wojskowych[1].
W okresie międzywojennym XX w. polscy żołnierze mogli składać podania o przyznanie medalu drogą służbową przez Gabinet Ministra Spraw Wojskowych do attaché wojskowego przy Ambasadzie Polski w Paryżu, zaś już cywile przez właściwego Powiatowego Komendanta Uzupełnień[2].
Odznaczenia w poszczególnych krajach
[edytuj | edytuj kod]Kraj | Projektant | Producent | Liczba wybitych odznaczeń | Awers | Rewers |
Belgia | Paul Dubois (1859–1938) | 300-350 tys. | ![]() | ![]() | |
Brazylia | Jorge Soubre (1890–1934) |
| ok. 2,5 tys. | ![]() | ![]() |
Czechosłowacja | Otakar Španiel (1881–1955) | ok. 89,5 tys. | ![]() | ![]() | |
Francja | Pierre Alexandre Morlon (1878–1951) |
| ok. 2 mln. | ![]() | ![]() |
Grecja | Henry-Eugène Nocq (1868–1944) |
| ok. 200 tys. | ![]() | ![]() |
Japonia | Masakishi Hata |
| ok. 700 tys. | ![]() | ![]() |
Kuba | Charles Charles |
| 6-7 tys. | ![]() | ![]() |
Portugalia | João Da Silva (1880–1960) |
| ok. 100 tys. | ![]() | ![]() |
Rumunia | Constantin Kristesco (Kristesko) (1871-1928) |
| ok. 300 tys. | ![]() | ![]() |
ZPA | William McMillan (1887–1977) |
| ok. 75 tys. | ![]() | |
Syjam | Itthithepsan Kritakara (1890–1935) | ok. 1,5 tys. | ![]() | ![]() | |
USA | James Earle Fraser (1876–1953) |
| ok. 2,5 mln. | ![]() | ![]() |
Wielka Brytania | William McMillan (1887–1977) |
| 6 334 522 | ![]() | ![]() |
Włochy | Gaetano Orsolini (1884–1954) |
| ok. 2 mln. | ![]() | ![]() |
Prywatnie wytwarzany medal z napisami po polsku
[edytuj | edytuj kod]Kraj | Projektant | Producent | Liczba wybitych odznaczeń | Awers | Rewers |
Polska | | ![]() | ![]() ![]() |
Wykonano dwie wersje rewersu
Odznaczeni
[edytuj | edytuj kod]- Z tym tematem związana jest kategoria:
- Z tym tematem związana jest kategoria:
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ O przyznanie medali francuskich. „Polska Zbrojna”. 227, s. 3, 1922-08-22. Warszawa.
- ↑ Dziennik Rozkazów Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 20/30, obwieszczenie nr 1. Medal Interalliée i Commémorative. „Sybirak”. 1 (13), s. 92, czerwiec 1937.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Wiesław Bończa-Tomaszewski: Kodeks orderowy. Przepisy obowiązujące posiadaczy orderów, odznaczeń, medali i odznak. Warszawa-Kraków: Główna Księgarnia Wojskowa, Drukarnia Narodowa, 1939, s. 622.
- Zbigniew Puchalski, Andrzej Stawarz: Kawalerowie Krzyża Niepodległości. Katalog wystawy. Muzeum Wojska w Białymstoku, 2004, s. 49.
- Edward Kołodziej: Inwentarz akt Ministerstwa Spraw Zagranicznych w Warszawie z lat [1915-1917] 1918-1939. Warszawa: AAN, 2000, s. 156.
- Alexander J. Laslo: The interallied victory medals of world war I. Albuquerque: Dorado Publishing, 1986. (ang.).
- Allied Victory Medals from the Great War. diggerhistory.info. [dostęp 2015-11-09]. (ang.).
- Médaille Commémorative Interalliée dite «Médaille de la Victoire». france-phaleristique.com. [dostęp 2015-11-09]. (fr.).
- informacja o polskim prywatnym medalu. polishmilitaria.com. [dostęp 2023-07-18].