Order Izabeli Katolickiej – Wikipedia, wolna encyklopedia
![]() Awers insygniów Krzyża Wielkiego | |
![]() Awers odznaki Krzyża Komandorskiego | |
![]() Baretka ogólna | |
Ustanowiono | 14 marca 1815 |
---|
Order Izabeli Katolickiej (hiszp. Orden de Isabel la Católica) – cywilne odznaczenie państwowe Królestwa Hiszpanii, ustanowione 14 marca 1815.
Historia i zasady nadawania
[edytuj | edytuj kod]Order Izabeli Katolickiej został ustanowiony 14 marca 1815 przez króla Hiszpanii, Ferdynanda VII, dla upamiętnienia Izabeli I Katolickiej, królowej Kastylii-Leónu i Aragonii. Pierwotnie nosił nazwę: „Królewski i Amerykański Order Izabeli Katolickiej” (Real y Americana Orden de Isabel la Católica) i był przyznawany w nagrodę „za nieskazitelną lojalność wobec Hiszpanii i zasługi obywateli hiszpańskich i cudzoziemskich dla narodu, dokonane zwłaszcza dla dobra terytorium amerykańskiego i zamorskiego”[1].
26 lipca 1847 na mocy dekretu królewskiego odznaczenie przemianowano na „Order Izabeli Katolickiej”, który odtąd był nadawany także za inne zasługi niż tylko związane z hiszpańskimi terytoriami na obszarze obu Ameryk.
Od 6 listopada 1998 order jest nadawany „za cywilne zasługi dla dobra kraju”[1]. Jego Wielkim Mistrzem nadal pozostaje król Hiszpanii, natomiast Kanclerzem Orderu jest minister spraw zagranicznych. Wniosek o nadanie odznaczenia staje się prawomocny po zatwierdzeniu go podpisem zarówno Wielkiego Mistrza, jak i Kanclerza Orderu.
Stopnie orderu
[edytuj | edytuj kod]Mocą dekretu króla Juana Carlosa I z 6 listopada 1998 współcześnie przyznawany Order Izabeli Katolickiej dzieli się na dziewięć stopni[2]:
- Łańcuch (Collar)
- Krzyż Wielki (Gran Cruz)
- Komandor z Gwiazdą (Encomienda de Número)
- Komandor (Encomienda)
- Krzyż Oficerski (Cruz de Oficial)
- Krzyż (Cruz)
- Krzyż Srebrny (Cruz de Plata)
- Medal Srebrny (Medalla de Plata)
- Medal Brązowy (Medalla de Bronce)
Mężczyźni odznaczeni Łańcuchem lub Krzyżem Wielkim orderu uzyskują miano jego „Kawalera” (Caballero), kobiety zaś – „Damy” (Dama).
Insygnia
[edytuj | edytuj kod]Odznakę orderu (wszystkich klas) stanowi krzyż o emaliowanych na czerwono ramionach w złotym obramowaniu, połączonych promieniami. Zewnętrzne wierzchołki ramion są zakończone złotymi kulkami. Na środku awersu krzyża umieszczony jest okrągły medalion o emaliowanym na biało polu. Znajduje się na nim wizerunek dwóch kolumn zwieńczonych napisem: „Plus Ultra” oraz dwóch niebieskich kul z koroną. Wizerunek ów jest otoczony złotym pierścieniem, nad którego okręgiem widnieje inskrypcja: „A La Lealtad Acrisolada”. Odznaka jest zawieszona na owalnym, zielonolistnym wieńcu laurowym.
Order zawieszony jest na wstążce koloru białego z dwoma żółtozłotymi paskami znajdującymi się na jej obrzeżach. Wielka wstęga łańcucha orderu jest żółtozłota z dwoma białymi bordiurami.
Baretki
[edytuj | edytuj kod]Baretki Orderu Izabeli Katolickiej | |||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
![]() Łańcuch | ![]() Krzyż Wielki | ![]() Komandor z Gwiazdą | |||||||||
![]() Komandor | ![]() Krzyż Oficerski | ![]() Krzyż | |||||||||
![]() Krzyż Srebrny | ![]() Medal Srebrny | ![]() Medal Brązowy |
Odznaczeni
[edytuj | edytuj kod]- Z tym tematem związana jest kategoria:
- Z tym tematem związana jest kategoria:
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b La Real y Americana Orden de Isabel la Católica. www.chivalricorders.org. [dostęp 2014-09-19]. (hiszp.).
- ↑ Real Decreto 2395/1998 – Orden de Isabel la Católica. www.boe.es. [dostęp 2012-01-30]. (hiszp.).
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- La Real y Americana Orden de Isabel la Católica. www.chivalricorders.org. [dostęp 2014-09-19]. (hiszp.).
- Wiesław Bończa-Tomaszewski: Kodeks orderowy. Przepisy obowiązujące posiadaczy orderów, odznaczeń, medali i odznak. Warszawa-Kraków: Główna Księgarnia Wojskowa, Drukarnia Narodowa, 1939, s. 359.
- Real Decreto 2395/1998, de 6 de noviembre, por el que se aprueba el Reglamento de la Orden de Isabel la Católica. [w:] Documento BOE-A-1998-26801 [on-line]. Agencia Estatal Boletín Oficial del Estado (boe.es). [dostęp 2014-12-16]. (hiszp.).
- Orden de Isabel la Católica. Resumen histórico.. protocolo.org. [dostęp 2015-08-03]. (hiszp.).