Peter Sarsgaard – Wikipedia, wolna encyklopedia
![]() Peter Sarsgaard w Saint Louis (2007) | |
Imię i nazwisko | John Peter Sarsgaard |
---|---|
Data i miejsce urodzenia | 7 marca 1971 |
Zawód | aktor |
Współmałżonek | Maggie Gyllenhaal (od 2009) |
Lata aktywności | od 1995 |
Peter Sarsgaard, właściwie John Peter Sarsgaard[1] (ur. 7 marca 1971 w Belleville[2]) – amerykański aktor filmowy, teatralny i telewizyjny, nominowany do nagrody Złotego Globu za rolę Charlesa „Chucka” Lane’a w dramacie Pierwsza strona (Shattered Glass, 2003).
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Wczesne lata
[edytuj | edytuj kod]Urodził się w Belleville w stanie Illinois jako syn Judy Lea (z domu Reinhardt) i Johna Dale’a Sarsgarda[3]. Jego ojciec był inżynierem lotnictwa United States Air Force, a później pracował dla Monsanto i IBM[4]. Jego nazwisko pochodzi z Danii, gdzie urodzili się jego dwaj pradziadkowie ze strony ojca[5][3]. Wychowywany był w wierze rzymskokatolickiej, a następnie służył jako ministrant. Ze względu na charakter pracy ojca, jego rodzina przenosiła się więcej niż 12 razy.
W wieku siedmiu lat Sarsgaard początkowo chciał zostać piłkarzem i zajął się baletem, aby poprawić swoją koordynację ruchową[6]. Po kilku kontuzjach podczas gry w piłkę nożną, porzucił sport i zainteresował się pisaniem i teatrem[6]. Uczęszczał do prywatne szkoły jezuickiej dla chłopców Fairfield College Preparatory School w Fairfield w Connecticut, gdzie zainteresował się filmami. Następnie przez dwa lata uczył się w Bard College w Nowym Jorku, zanim w 1991 roku przeniósł się na Washington University in St. Louis, gdzie był współzałożycielem trupy impro „Mama Pot Roast”. Zaczął także występować w sztukach nowojorskiego Actors Studio, a jego pierwszą rolą był Laurenty – sługa Tartuffe'a w komedii Świętoszek Moliera. W 1993 roku ukończył studia na wydziale historii i przeniósł się do Nowego Jorku.
Kariera
[edytuj | edytuj kod]W 1995 zadebiutował na scenie Off-Broadwayu w sztuce Laura Dennis autorstwa Hortona Foote. W następnym roku zagrał w Królestwie Ziemi (Kingdom of Earth) z Cynthią Nixon w reżyserii Jana Camerona Mitchella[7]. Jego występ w sztuce otrzymał pochlebne recenzje wśród krytyków[8]. W dramacie kryminalnym Tima Robbinsa Przed egzekucją (Dead Man Walking, 1995) zadebiutował w roli zamordowanego nastolatka, zabitego przez postać graną przez Seana Penna.
Pojawił się gościnnie w jednym z odcinków serialu NBC Prawo i porządek (Law & Order, 1995), potem w policyjnym Fox Oblicza Nowego Jorku (New York Undercover, 1997), a także w kilku niezależnych produkcjach: Następny dzień w raju (Another Day in Paradise, 1997) z Jamesem Woodsem, Melanie Griffith i Natashą Gregson Wagner oraz Desert Blue (1998). W ekranizacji powieści Alexandre Dumasa Człowiek w żelaznej masce (The Man in the Iron Mask, 1998) zagrał Raoula, feralnego syna Atosa (John Malkovich), zabitego w wyniku podstępu króla Ludwika XIV (Leonardo DiCaprio). W melodramacie Nie czas na łzy (Boys Don’t Cry, 1999) został obsadzony w roli notorycznego zabójcy Johna Lottera. W październiku 2002 roku powrócił do teatru w produkcji nowojorskiej Burn This, gdzie zastąpił Edwarda Nortona. Za rolę Charlesa „Chucka” Lane’a w dramacie Pierwsza strona (Shattered Glass, 2003) został uhonorowany nagrodami, w tym Independent Spirit Awards i na Las Palmas de Gran Canaria International Film Festival. Kilkakrotnie otrzymał także nagrodę Satelity; jako Mark w filmie Powrót do Garden State (Garden State, 2004), Clyde Martin w Kinsey (2004) i jako kapral Alan Troy w dramacie wojennym Jarhead: Żołnierz piechoty morskiej (Jarhead, 2005).
W 2008 wystąpił na Broadwayu jako Trigorin w przedstawieniu Mewa[9] z Kristin Scott Thomas.
Życie prywatne
[edytuj | edytuj kod]Spotykał się z modelką Shalom Harlow (2001). 2 maja 2009 roku ożenił się z aktorką Maggie Gyllenhaal[10], z którą ma dwie córki: Ramonę (ur. 4 października 2006) i Glorię Ray (ur. 19 kwietnia 2012).
Filmografia
[edytuj | edytuj kod]filmy fabularne | ||||
---|---|---|---|---|
Rok | Tytuł | Rola | Reżyser | |
1995 | Przed egzekucją (Dead Man Walking) | Walter Delacroix | Tim Robbins | |
1997 | Historie z metra: Podziemne opowieści (Subway Stories: Tales from the Underground, TV) | chłopak | Lucas Platt | |
1998 | Minor Details | Scott | Kief Davidson | |
Wariatkowo (Freak City, TV) | Cal Jackson | Lynne Littman | ||
Człowiek w żelaznej masce (The Man in the Iron Mask) | Raoul | Randall Wallace | ||
Desert Blue | Billy Baxter | Morgan J. Freeman | ||
Następny dzień w raju (Another Day in Paradise) | Ty | Larry Clark | ||
1999 | Nie czas na łzy (Boys Don’t Cry) | John Lotter | Kimberly Peirce | |
2000 | Cela (The Cell) | narzeczony Julii Hickson | Tarsem Singh | |
Housebound | Tom | Mari Kornhauser | ||
2001 | Bacon Wagon (film krótkometrażowy) | kowboj Zombie Victim | Lonny Zion | |
Centrum świata (The Center of the World) | Richard Longman | Wayne Wang | ||
2002 | Imperium (Empire) | Jack | Franc Reyes | |
Jezioro Salton (The Salton Sea) jako Jimmy the Fin | Jimmy the Finn | D.J. Caruso | ||
K-19 (K-19: The Widowmaker) | porucznik Vadim Radchenko | Kathryn Bigelow | ||
Bezwarunkowa miłość (Unconditional Love) | Window Washer | P.J. Hogan | ||
2003 | Death of a Dynasty | Brendon III | Damon Dash | |
Pierwsza strona (Shattered Glass) | Charles 'Chuck' Lane | Billy Ray | ||
2004 | Powrót do Garden State (Garden State) | Mark | Zach Braff | |
Kinsey | Clyde Martin | Bill Condon | ||
2005 | Umierający Galijczyk (The Dying Gaul) | Robert Sandrich | Craig Lucas | |
Klucz do koszmaru (The Skeleton Key) | Luke Marshall | Iain Softley | ||
Plan lotu (Flightplan) | Gene Carson | Robert Schwentke | ||
Jarhead: Żołnierz piechoty morskiej (Jarhead) | kapral Alan Troy | Sam Mendes | ||
Statler and Waldorf: From the Balcony | w roli samego siebie (Cameo) | |||
2007 | Rok psa (Year of the Dog) | Newt | Mike White | |
Transfer (Rendition) | Alan Smith | Gavin Hood | ||
2008 | Elegia (Elegy) | Kenneth Kepesh | Isabel Coixet | |
The Mysteries of Pittsburgh | Cleveland Arning | Rawson Marshall Thurber | ||
2009 | Była sobie dziewczyna (An Education) | David Goldman | Lone Scherfig | |
Pościg we mgle (In the Electric Mist) | Elrod Sykes | Bertrand Tavernier | ||
Sierota (Orphan) | John Coleman | Jaume Collet-Serra | ||
2010 | Wybuchowa para (Knight and Day) | Fitzgerald | James Mangold | |
2011 | Green Lantern | dr Hector Hammond | Martin Campbell | |
2012 | Robot i Frank (Robot & Frank) | Robot (głos) | Jake Schreier | |
2013 | Królowa XXX (Lovelace) | Chuck Traynor | Rob Epstein i Jeffrey Friedman | |
Blue Jasmine | Dwight Westlake | Woody Allen | ||
Night Moves | Harmon | Kelly Reichardt | ||
Very Good Girls | Fitzsimmons | Naomi Foner Gyllenhaal | ||
2014 | Pionek (Pawn Sacrifice) | William Lombardy | Edward Zwick | |
2015 | Experimenter | Stanley Milgram | Michael Almereyda | |
Black Mass | Brian Halloran | Scott Cooper | ||
2016 | Jackie | Robert F. Kennedy | Pablo Larraín | |
Siedmiu wspaniałych (The Magnificent Seven) | Bartholomew Bogue | Antoine Fuqua |
Seriale TV
[edytuj | edytuj kod]Rok | Tytuł | Rola | Uwagi |
---|---|---|---|
1995 | Prawo i porządek (Law & Order) | Josh Strand | odc.: „Paranoia" |
1997 | Oblicza Nowego Jorku (New York Undercover) | Donald Jones | odc.: „School's Out" |
2006 | Saturday Night Live | gospodarz | odc.: „Peter Sarsgaard/The Strokes” |
2010 | Saturday Night Live | Boogerman | odc.: „Amy Poehler/Katy Perry” |
2013 | Dochodzenie (The Killing) | Ray Seward | 10 odcinków |
2015 | Incydent (The Slap) | Hector Apostolou | 8 odcinków |
2021 | Lekomania | Rick Mountcastle[11] | 8 odcinków |
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Peter Sarsgaard. Listal. [dostęp 2017-01-27]. (ang.).
- ↑ Peter Sarsgaard. Rotten Tomatoes. [dostęp 2017-01-27]. (ang.).
- ↑ a b Judy-Sarsgard - User Trees. Genealogy.com. [dostęp 2017-01-27]. (ang.).
- ↑ Gregory Kirschling (2003-11-07): Almost Famous. Entertainment Weekly. [dostęp 2017-01-27]. (ang.).
- ↑ Peter Sarsgaard – What Nationality Ancestry. Ethnicity of Celebs. [dostęp 2017-01-27]. (ang.).
- ↑ a b Lynn Hirschberg (2005-11-13): The Empathist. The New York Times. [dostęp 2017-01-27]. (ang.).
- ↑ Peter Sarsgaard. Internet Off-Broadway Database. [dostęp 2017-01-27]. (ang.).
- ↑ THEATER REVIEW;Redeeming A Williams Washout. „The New York Times”. [dostęp 2017-01-27]. (ang.).
- ↑ Peter Sarsgaard. Internet Broadway Database. [dostęp 2017-01-27]. (ang.).
- ↑ Maggie Gyllenhaal w bazie Notable Names Database (ang.)
- ↑ Denise Petski: Peter Sarsgaard Joins Michael Keaton In ‘Dopesick’ Hulu Limited Series From Danny Strong & Warren Littlefield. Deadline Hollywood. [dostęp 2020-09-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2021-10-20)]. (ang.).
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Peter Sarsgaard w bazie IMDb (ang.)
- Peter Sarsgaard w bazie Filmweb
- Peter Sarsgaard w bazie Notable Names Database (ang.)
- ISNI: 0000000110751594
- VIAF: 85564850
- LCCN: no00051499
- GND: 138203385
- BnF: 142244863
- SUDOC: 083830588
- NLA: 42358724
- NKC: xx0042001
- BNE: XX1660496
- NTA: 239394577
- BIBSYS: 4079173
- CiNii: DA17210063
- PLWABN: 9810626074105606
- NUKAT: n2009108231
- J9U: 987007429388705171
- CANTIC: a11169709
- KRNLK: KAC2020L0432
- LIH: LNB:Bfys;=Ce