Puchar Ukrainy w piłce nożnej mężczyzn – Wikipedia, wolna encyklopedia
![]() | |
Państwo | |
---|---|
Dyscyplina | |
Organizator rozgrywek | |
Data założenia | 1992 |
Założyciel | |
Sponsor tytularny | Data-Group |
Rozgrywki | |
Liczba drużyn | 45 |
Zwycięzcy | |
Pierwszy zwycięzca | Czornomoreć Odessa (1992) |
Obecny zwycięzca | Szachtar Donieck (2023/24) |
Najwięcej zwycięstw | Szachtar Donieck (14) |
Strona internetowa |
Puchar Ukrainy w piłce nożnej (ukr. Кубок України з футболу) – cykliczne rozgrywki piłkarskie o charakterze pucharu krajowego na Ukrainie. Zmagania organizowane co sezon przez Ukraiński Związek Piłki Nożnej (FFU) i przeznaczone są dla krajowych klubów piłkarskich (zarówno amatorskich, jak i profesjonalnych). Zdobywca tytułu otrzymuje prawo gry w kwalifikacjach Ligi Europy UEFA oraz Superpucharze Ukrainy.
Historia
[edytuj | edytuj kod]Pierwsza edycja rozgrywek o Puchar Ukraińskiej SRR w piłce nożnej startowała w sezonie 1936. Wtedy Ukraina znajdowała się jako republika radziecka w składzie ZSRR. Pierwszy turniej nie został dokończony według regulaminu. Rozegrano finał, a mecze o miejsca od 3 do 8 nie odbyły się. W latach 1936–1938 oraz 1944-1948 w rozgrywkach uczestniczyły wszystkie najlepsze zespoły ukraińskie. Od 1949 w rozgrywkach o Puchar Ukraińskiej SRR, nie uczestniczyły ukraińskie zespoły grające na najwyższym poziomie Mistrzostw ZSRR, czyli turniej już nie był ogólnoukraińskim.
W latach 1959–1989 również drużyny amatorskie dołączyły się do rozgrywek o Puchar Ukraińskiej SRR, których liczba sięgnęła nawet 35-40 tys. Eliminacje rozpoczynały się od etapów rejonowych, miejskich i obwodowych, a następnie 32 najlepszych drużyn walczyło o trofeum systemem pucharowym. Do 1959 roku, oprócz zespołów kołchozów, przedsiębiorstw, instytucji, uczelni i jednostek wojskowych, w rozgrywkach o Puchar mogli brać udział również kluby grające w I, II lub III lidze radzieckiej, ale nie zakwalifikowane do Pucharu ZSRR. W latach 1972–1976 odbyły się jednocześnie dwa Puchary Ukrainy dla zespołów amatorskich i drużyn pierwszej i drugiej ligi ZSRR (z wyjątkiem ukraińskich klubów z Wyższej Ligi). „Zawodowcy” otrzymywali nagrodę, którą założyła redakcja gazety „Radziecka Ukraina” (następnie zostały nagradzani i „amatorzy”). Dwa ostatnie sezony 1990 i 1991 Puchar Ukraińskiej SRR rozgrywany był przez kluby ukraińskiej strefy drugiej ligi mistrzostw ZSRR. Temp Szepetówka stał się jego ostatnim zwycięzcą.
Po upadku ZSRR w 1991 roku Ukraina uzyskała niepodległość. Rok po uzyskaniu niepodległości w 1992 wystartowały pierwsze oficjalne rozgrywki o Puchar Ukrainy. Wtedy również organizowano pierwsze Mistrzostwa Ukrainy w piłce nożnej mężczyzn.
Pierwszy finał Pucharu Ukrainy rozegrano wiosną 1992 roku. W tym meczu Czornomoreć Odessa pokonał Metalist Charków 1:0. Regularne rozgrywki systemem jesień - wiosna zaczęto rozgrywać od sezonu 1992/1993. Sezon 2021/22 został niedokończony ze względu na wczesne ukończenie rozgrywek w związku z agresją militarną Rosji na Ukrainę[1].
Format
[edytuj | edytuj kod]Format rozgrywek był wiele razy zmieniany. Obecnie do rozgrywek są dopuszczane wszystkie kluby profesjonalne, występujące w Mistrzostwach Ukrainy. Od 2011 roku również obaj finaliści Amatorskiego Pucharu Ukrainy kwalifikują się do Pucharu Ukrainy. Wszystkie rywalizacje od rundy pierwszej do finału składają się z jednego meczu. Drużyny z niższych lig zazwyczaj otrzymują przewagę gry na własnym boisku (lub pierwszy mecz u siebie w przypadku rundy dwumeczowej). Zwycięzca kwalifikuje się do dalszych gier, a pokonany odpada z rywalizacji. W wypadku kiedy w regulaminowym czasie gry padł remis zarządza się dogrywkę, a jeśli i ona nie przyniosła rozstrzygnięcia, to dyktowane są rzuty karne. Rozgrywki składają się z dwóch etapów: etapu kwalifikacyjnego z dwiema rundami, po którym następuje turniej główny: 1/16 finału, 1/8 finału, ćwierćfinałów, półfinałów i finału.
Zwycięzcy i finaliści
[edytuj | edytuj kod]Puchar Ukraińskiej SRR (1936-1991)
[edytuj | edytuj kod]- Nieoficjalne
1936–1991 | Puchar Ukraińskiej SRR |
Puchar Ukrainy
[edytuj | edytuj kod]- Oficjalne
|
Uwagi:
- wytłuszczono nazwy zespołów, które w tym samym roku wywalczyły mistrzostwo i Puchar kraju,
- kursywą oznaczone zespoły, które w meczu finałowym nie występowały w najwyższej klasie rozgrywkowej,
skreślonorozgrywki nieoficjalne.
Statystyka
[edytuj | edytuj kod]Klasyfikacja według klubów
[edytuj | edytuj kod]W dotychczasowej historii oficjalnych rozgrywek o Puchar Ukrainy na podium oficjalnie stawało w sumie 5 drużyn. Liderem klasyfikacji jest Szachtar Donieck, który ma 14 trofeów.
Stan na 15.05.2024.
Lp. | Klub | Zdobywca | Finalista | Zwycięskie sezony | Przegrane finały |
---|---|---|---|---|---|
![]() | ![]() | ||||
1. | Szachtar Donieck | 14 | 6 | 1995, 1997, 2001, 2002, 2004, 2008, 2011, 2012, 2013, 2016, 2017, 2018, 2019, 2024 | 2003, 2005, 2007, 2009, 2014, 2015 |
2. | Dynamo Kijów | 13 | 5 | 1993, 1996, 1998, 1999, 2000, 2003, 2005, 2006, 2007, 2014, 2015, 2020, 2021 | 2002, 2008, 2011, 2017, 2018 |
3. | Czornomoreć Odessa | 2 | 1 | 1992, 1994 | 2013 |
4. | Worskła Połtawa | 1 | 2 | 2009 | 2020, 2024 |
5. | Tawrija Symferopol | 1 | 1 | 2010 | 1994 |
6. | Dnipro Dniepropetrowsk | 0 | 3 | — | 1995, 1997, 2004 |
7. | CSKA Kijów | 0 | 2 | — | 1998, 2001 |
Karpaty Lwów | 0 | 2 | — | 1993, 1999 | |
Metałurh Donieck | 0 | 2 | — | 2010, 2012 | |
Zoria Ługańsk | 0 | 2 | — | 2016, 2021 | |
11. | Inhułeć Petrowe | 0 | 1 | — | 2019 |
Krywbas Krzywy Róg | 0 | 1 | — | 2000 | |
Metalist Charków | 0 | 1 | — | 1992 | |
Metałurh Zaporoże | 0 | 1 | — | 2006 | |
Nywa Winnica | 0 | 1 | — | 1996 |
Zdobywcy Pucharu Ukraińskiej SRR
[edytuj | edytuj kod]- 7 razy:
- Dynamo Kijów (1936, 1937, 1938, 1944, 1946, 1947, 1948)
- 3 razy:
- Zirka Kirowohrad (1953, 1973, 1975)
- 2 razy:
- Maszynobudiwnyk Kijów (1954, 1955)
- Metałurh Zaporoże (1951, 1952)
- Polissia Żytomierz (1972, 1990)
- 1 raz:
- Awanhard Kramatorsk (1939)
- Dynamo Dniepropetrowsk (1940)
- Kołhospnyk Połtawa (1956)
- Łokomotyw Charków (1945)
- SKA Kijów (1976)
- SKWO Odessa (1957)
- Spartak Użhorod (1950)
- Tawrija Symferopol (1974)
- Temp Szepetówka (1991)
- Torpedo Charków (1958)
- WPS Charków (1949)
Klasyfikacja według miast
[edytuj | edytuj kod]Stan na 15.05.2024; uwzględniono jedynie zdobywców pucharu od 1992 roku.
Miasto | Liczba tytułów | Kluby |
---|---|---|
Donieck | 14 | Szachtar Donieck (14) |
Kijów | 13 | Dynamo Kijów (13) |
Odessa | 2 | Czornomoreć Odessa (2) |
Połtawa | Worskła Połtawa (1) | |
Symferopol | Tawrija Symferopol (1) |
Najlepsi strzelcy
[edytuj | edytuj kod]Stan na 21.09.2011[2]
Poz. | Imię i nazwisko piłkarza | Liczba goli | Liczba meczów | Kluby w których grał (bramki dla klubu) |
---|---|---|---|---|
1 | ![]() | 24 | 53 | Szachtar-2 Donieck-2, Szachtar Donieck-22 |
2 | ![]() | 23 | 41 | Dynamo Kijów-22, Arsenał Kijów-1 |
3 | ![]() | 22 | 48 | Dnipro Dniepropetrowsk-7, Weres Równe-4, Karpaty Lwów-5, Metalist Charków-3, Krywbas Krzywy Róg-3 |
4 | ![]() | 21 | 30 | Dynamo-2 Kijów-5, Dynamo Kijów-16 |
5 | ![]() | 20 | 51 | Szachtar Donieck-1, Dynamo Kijów-19 |
6 | ![]() | 19 | 46 | Skała Stryj-?, Karpaty Lwów-?, Metałurh Donieck-?, Polihraftechnika/PFK Oleksandria-?, Rawa Rawa Ruska-?, Hałyczyna Lwów-? |
7 | ![]() | 17 | 35 | Dynamo Kijów-?, Szachtar Donieck-?, Kremiń Krzemieńczuk-?, Metałurh Zaporoże-?, Metałurh Donieck-5 |
8 | ![]() | 16 | 34 | Metałurh Zaporoże-?, Tawrija Symferopol-?, Dynamo Kijów-?, Worskła Połtawa-? |
9-10 | ![]() | 15 | 37 | Dynamo-3 Kijów-?, Dynamo-2 Kijów-?, Zirka Kirowohrad-?, Karpaty Lwów-?, Zakarpattia Użhorod-?, Naftowyk-Ukrnafta Ochtyrka-? |
9-10 | ![]() | 15 | 46 | Kosmos Pawłohrad-?, Metałurh Zaporoże-?, Wiktor Zaporoże-?, Dnipro Dniepropetrowsk-?, Czornomoreć Odessa-?, Dnister Owidiopol-? |
Najwięcej występów w Pucharze Ukrainy
[edytuj | edytuj kod]Poz. | Imię i nazwisko piłkarza | Liczba meczów | Kluby w których grał (mecze dla klubu) |
---|---|---|---|
1 | ![]() | 61 | Adwis Chmielnicki-?, Podilla Chmielnicki-?, CSKA Kijów-?, Dnipro Dniepropetrowsk-?, Krywbas Krzywy Róg-? |
2 | ![]() | 58 | Karpaty Lwów-?, Szachtar Donieck-?, Metałurh Zaporoże-?, Tawrija Symferopol-?, Wołyń Łuck-?, Zakarpattia Użhorod-? |
3-5 | ![]() | 56 | Tawrija Symferopol-?, Dynamo Kijów-? |
3-5 | ![]() | 56 | Stal Ałczewsk-?, Szachtar Donieck-?, Illicziweć Mariupol-?, Metałurh Donieck-?, Zoria Ługańsk-?, Komunalnyk Ługańsk-? |
3-5 | ![]() | 56 | Polihraftechnika Oleksandria-?, CSKA Kijów/Arsenał Kijów-?, Dynamo Kijów-?, Tawrija Symferopol-? |
6 | ![]() | 55 | Dynamo Kijów |
7 | ![]() | 54 | Szachtar Donieck-? |
8-9 | ![]() | 53 | Haraj Żółkiew-?, Karpaty Lwów-?, Dynamo Kijów-?, Krywbas Krzywy Róg-?, Dnipro Dniepropetrowsk-?, Szachtar Donieck-? |
8-9 | ![]() | 53 | Szachtar-2 Donieck-?, Szachtar Donieck-?, Dnipro Dniepropetrowsk-?, Arsenał Kijów-?, Metalist Charków-? |
10-11 | ![]() | 51 | Szachtar Donieck-?, Dynamo Kijów-? |
10-11 | ![]() | 51 | Prykarpattia Iwano-Frankiwsk-?, Szachtar Donieck-?, Krywbas Krzywy Róg-? |
- * Czcionką pogrubioną zaznaczone piłkarze, którzy nadal grają w ukraińskich profesjonalnych klubach
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Puchar, [w:] baza Soccerway (liga) [dostęp 2021-01-11] .
- Oficjalna strona UAF (ukr.)
- Sezony Pucharu Ukraińskiej SRR w bazie FootballFacts (ros.)
- Sezony Pucharu Ukraińskiej SRR w bazie UkrSoccerHistory (ukr. • ang. • ros.)
- Sezony Pucharu Ukraińskiej SRR na stronie football.lg.ua (ros.)
- Archiwum wyników meczów w bazie RSSSF (ang.)