Rędziny (powiat częstochowski) – Wikipedia, wolna encyklopedia
wieś | |
![]() Rędziny – widok na kościół i ul. Wolności | |
Państwo | |
---|---|
Województwo | |
Powiat | |
Gmina | |
Wysokość | ok. 280 m n.p.m. |
Liczba ludności (2020) | 4 691 |
Strefa numeracyjna | 34 |
Kod pocztowy | 42-242[2] |
Tablice rejestracyjne | SCZ |
SIMC | 0144584 |
Położenie na mapie gminy Rędziny ![]() | |
Położenie na mapie Polski ![]() | |
Położenie na mapie województwa śląskiego ![]() | |
Położenie na mapie powiatu częstochowskiego ![]() | |
![]() | |
Strona internetowa |
Rędziny – wieś w Polsce, położona w województwie śląskim, w powiecie częstochowskim. Siedziba gminy Rędziny. Według danych z 31 grudnia 2020 roku miejscowość zamieszkiwało 4 691 osób[3].
Pod względem fizycznogeograficznym Rędziny położone są na Wyżynie Wieluńskiej[4]. Miejscowość wchodzi w skład aglomeracji częstochowskiej. Pomimo tego, że nigdy nie była miastem, jest dość silnie zurbanizowana[5]. Oprócz niskiej zabudowy znajduje się tam także osiedle bloków mieszkaniowych, zamieszkane przez ok. 2 tys. osób (Rędziny-Osiedle)[6].
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/77/R%C4%99dziny_Dzia%C5%82kowicz%C3%B3w.jpg/220px-R%C4%99dziny_Dzia%C5%82kowicz%C3%B3w.jpg)
Historia
[edytuj | edytuj kod]Pierwsza wzmianka o miejscowości pochodzi z 1220 roku, z dokumentu biskupa krakowskiego Iwo Odrowąża[7], w którym miejscowość wymieniona jest jako Randzyny[8]. Według rejestru podatkowego powiatu krakowskiego, w 1490 roku wieś Rędziny należała do zamku olsztyńskiego[9]. Od 1624 roku w Rędzinach działała filia parafii w Mstowie, ze stale rezydującym duszpasterzem[10]. W roku 1864 została otwarta Gminna Szkoła w Rędzinach[11]. W 1866 roku erygowano samodzielną parafię[10].
W 1867 roku gmina Rędziny (istniejąca już wcześniej) została włączona do powiatu częstochowskiego należącego do guberni piotrkowskiej[12]. W latach 1954–1972 miejscowość była siedzibą gromady Rędziny, od roku 1973 ponownie jest siedzibą gminy. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa częstochowskiego.
Komunikacja
[edytuj | edytuj kod]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c1/DK91_R%C4%99dziny.jpg/220px-DK91_R%C4%99dziny.jpg)
Przez miejscowość przebiega droga krajowa 91 (ulica Wolności). Transport publiczny jest obsługiwany przez Gminny Zakład Komunikacyjny w Rędzinach.
Zabytki
[edytuj | edytuj kod]- Neogotycki kościół NMP Nieustającej Pomocy wybudowany w latach 1897–1901, konsekrowany w 1903.
- Cmentarz z ogrodzeniem z końca XIX wieku.
- Budynek plebanii z 1907 roku.
- Kaplica z końca XIX wieku wybudowana na miejscu cudownego źródła leczącego choroby oczu.
- Kapliczka z początku XX wieku.
- Domy mieszkalne i młyn z końca XIX i początku XX wieku.
Oświata
[edytuj | edytuj kod]- Zespół Szkolno–Przedszkolny nr 1 (ul. Szkolna 7)
- Zespół Szkolno–Przedszkolny nr 2 (ul. Działkowiczów 3)
Religia
[edytuj | edytuj kod]- Osobny artykuł:
W miejscowości funkcjonuje rzymskokatolicka parafia św. Otylii. Parafia została utworzona w 1866 roku[13].
Sport
[edytuj | edytuj kod]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/53/R%C4%99dziny_hala.jpg/220px-R%C4%99dziny_hala.jpg)
GKS Unia Rędziny
[edytuj | edytuj kod]W Rędzinach działa klub piłkarski Gminny Klub Sportowy Unia Rędziny. Klub funkcjonuje od 1997 roku i posiada barwy czerwono-czarne. W sezonie 2024/2025 występuje w V lidze grupie śląskiej I (północnej)[14].
W sezonie 2022/2023 Unia zagrała w finale Pucharu Polski na szczeblu województwa śląskiego ulegając Polonii Bytom 2-3[15].
Początkowo klub rozgrywał swoje mecze w Rędzinach, w miejscu, gdzie obecnie stoi Gminna Hala Sportowa. Później drużyna grała na boiskach klubów KS Stradom i Warta Mstów, a w Rudnikach na stadionie przy ulicy Dworcowej 18A (w obrębie kamieniołomu Lipówka) grały tylko grupy młodzieżowe. Od 29 maja 2013 na boisku w Rudnikach grali również seniorzy[16].
Następnie klub jako gospodarz grał swoje mecze w Kamyku[17], a w 2024 roku grywa na obiekcie w Łobodnie[18].
Obiekty sportowe
[edytuj | edytuj kod]- Gminna Hala Sportowa z widownią na 180 osób, oddana do użytku w 2006 (ul. Działkowiczów 20)
- Orlik z boiskiem do piłki nożnej, boiskiem do koszykówki i piłki ręcznej, bieżnią i skocznią do skoku w dal, zlokalizowany obok hali sportowej[19].
Integralne części wsi
[edytuj | edytuj kod]Rejestr TERYT wyróżnia pięć integralnych części wsi[20][21]. Cztery z nich (wszystkie oprócz Ołowianki) są jednocześnie sołectwami[22].
- Rędziny-Kolonia (SIMC 0144590)
- Rędziny-Okupniki (SIMC 0144609)
- Rędziny-Ołowianka (SIMC 0144615)
- Rędziny-Osiedle (SIMC 0144621)
- Rędziny-Wyrazów (SIMC 0144638)
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 115566
- ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 1078 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22] .
- ↑ Urząd Stanu Cywilnego w Rędzinach podsumował 2020 rok. redziny.pl, 12 stycznia 2021. [dostęp 2021-01-23].
- ↑ Geoserwis GDOŚ. geoserwis.gdos.gov.pl. [dostęp 2020-02-22].
- ↑ Robert Krzysztofik , Aglomeracja częstochowska, [w:] Ryszard Kaczmarek (red.), Encyklopedia Województwa Śląskiego. Tom I, Katowice: Instytut Badań Regionalnych Biblioteki Śląskiej, 2014, s. 26–27, ISBN 978-83-64210-14-3 [zarchiwizowane z adresu 2021-05-08] .
- ↑ Piotr Wiewióra: Osiedle w końcu będzie sołectwem. Nowa Trybuna Częstochowska, 14 lipca 2016. [dostęp 2019-04-24].
- ↑ Stefan Krakowski, Alfred Czarnota: Dzieje Częstochowy od zarania do czasów współczesnych. Katowice: Śląsk, 1964, s. 28-31.
- ↑ Franciszek Kulczycki, "Monumenta mediiaevi historica res gestas Poloniae illustrantia", Tomus IX, Cracoviae, 1886, str. 27.
- ↑ Rędziny (3), [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. IX: Pożajście – Ruksze, Warszawa 1888, s. 636 .
- ↑ a b 150 lat parafii w Rędzinach. Gazeta Częstochowska. [dostęp 2019-04-15].
- ↑ Historia – ZSP nr 1 w Rędzinach. zsp1redziny.pl. [dostęp 2019-04-15].
- ↑ R. Sikorski: Akta gminy Rędziny. Archiwum Państwowe w Częstochowie, 2009. [dostęp 2020-02-22].
- ↑ ks. dr hab. Paweł Wolnicki: Informacje o parafii na stronie archidiecezji częstochowskiej. kuriaczestochowa.pl. [dostęp 2017-01-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-08-03)]. (pol.).
- ↑ Unia Rędziny, Informacje o klubie. 90minut.pl. [dostęp 2024-08-16].
- ↑ Puchar jest nasz!!! Unia Rędziny – Polonia Bytom 2:3 (0:1). poloniabytom.com.pl. [dostęp 2024-08-16].
- ↑ O Klubie – GKS Unia Rędziny. [dostęp 2016-02-01].
- ↑ Zapowiedź meczu Unia Rędziny – Rozwój. [dostęp 2024-08-16].
- ↑ Derby w Łobodnie! Przed nami 18 kolejka IV Ligi. [dostęp 2024-08-16].
- ↑ O hali | Samorządowy Serwis Internetowy Gminy Rędziny. [dostęp 2017-02-24].
- ↑ Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
- ↑ GUS. Rejestr TERYT
- ↑ Sołectwa | Samorządowy Serwis Internetowy Gminy Rędziny. redziny.pl. [dostęp 2020-04-04].