Stalle – Wikipedia, wolna encyklopedia
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3b/Torun_kosciol_NMP_stalle_pn.jpg/220px-Torun_kosciol_NMP_stalle_pn.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/ba/Tyniec_-_Klasztor_-_Stalle.jpg/220px-Tyniec_-_Klasztor_-_Stalle.jpg)
Stalle – drewniane lub kamienne ławki ustawione w prezbiterium przy bocznych ścianach[1][2]. Często bardzo bogato zdobione rzeźbiarsko, malarsko lub intarsją, poprzedzielane na pojedyncze siedziska[2].
Miały zazwyczaj wysokie oparcia (zaplecki), często z baldachimem. Z przodu dostawione były obudowane klęczniki[1]. Siedzenia w stallach mogły być podnoszone lub umocowane na stałe[2]. W podnoszonych siedzeniach od spodu umieszczane były tzw. mizerykordie – wsporniki ułatwiające stanie podczas nabożeństw[2]. Wejścia do stalli zamykane były dekoracyjnymi bramkami. W czasie szczególnie uroczystych nabożeństw zdobione były dekoracyjnymi tkaninami[2].
Rozpowszechniły się w budownictwie sakralnym od początków średniowiecza do baroku. Przeznaczone były przede wszystkim dla duchownych (kanoników lub zakonników). Stalle występowały najczęściej w kościołach katedralnych, klasztornych i kolegiatach[1].
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]- ława kolatorska
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b c stalle, [w:] Krystyna Kubalska-Sulkiewicz , Słownik terminologiczny sztuk pięknych, wyd. 3, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2002, s. 387, ISBN 83-01-12365-6, OCLC 51024180 [dostęp 2020-05-13] .
- ↑ a b c d e stalle, [w:] Jendryczko i inni, Sztuka świata. T. 18, Słownik terminów : L-Ż, Warszawa: Wydawnictwo Arkady, 2013, s. 240, ISBN 978-83-213-4727-1, OCLC 857956061 [dostęp 2020-05-13] .
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Witold Szolginia: Architektura. Warszawa: Sigma NOT, 1992, s. 149. ISBN 83-85001-89-1.