VII Dwór – Wikipedia, wolna encyklopedia
Dzielnica Gdańska | |
Państwo | |
---|---|
Województwo | |
Miasto | |
W granicach Gdańska | |
Zarządzający | Kazimierz Stencel (przewodniczący Zarządu Dzielnicy) |
Powierzchnia | 2,9 km² |
Populacja (2019) • liczba ludności |
|
• gęstość | 1225 os./km² |
Plan![]() | |
Położenie na mapie Gdańska ![]() | |
Położenie na mapie Polski ![]() | |
Położenie na mapie województwa pomorskiego ![]() | |
![]() | |
Strona internetowa |
VII Dwór – jedna z trzydziestu pięciu jednostek pomocniczych (dzielnic) Gdańska, położona na wzniesieniu, na skraju Lasów Oliwskich. Graniczy od wschodu z dzielnicą Strzyża (granica biegnie w pobliżu linii Pomorskiej Kolei Metropolitalnej), od południa z Wrzeszczem Górnym i Brętowem, od zachodu i północy otoczona jest dzielnicą Oliwa.
VII Dwór to osiedle mieszkaniowe głównie z niską zabudową blokową oraz domami jednorodzinnymi. Na terenie dzielnicy znajdują się Parafia św. Stanisława Kostki, meczet muzułmański z minaretem, 7 Szpital Marynarki Wojennej[3], Szkoła Podstawowa nr 70 z Oddziałami Sportowymi, Gdańska Szkoła Szermierki, domy studenckie Uniwersytetu Gdańskiego, przychodnia zdrowia oraz korty tenisowe.
Historia
[edytuj | edytuj kod]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8d/Meczet_Gdansk_1.jpg/170px-Meczet_Gdansk_1.jpg)
Na Polankach w okolicy VII Dworu znajdowało się cmentarzysko z grobami z okresu wpływów rzymskich[4].
Przy obecnej ulicy Abrahama, na obrzeżu Lasów Oliwskich, u wylotu Doliny Samborowo i wylotu Zielonej Doliny znajdowała się posiadłość zwana VI Dworem. W głównym budynku tej posiadłości (albo w I Dworze[5]) w 1807 stacjonował Napoleon Bonaparte[6]. VI Dwór strawił pożar w XIX w. niedługo po wizycie Napoleona. Współcześnie zamieszkiwane w tym miejscu są jedynie dawne zabudowania gospodarskie.
VII Dwór zlokalizowany był w rejonie ul. Chełmońskiego. Pierwsze wzmianki o znajdującym się w miejscu obecnej dzielnicy zespole dworskim pochodzą z 1632. VI Dwór, zwany również „Dworem Clemena” („Clemenshof”), stanowił między innymi własność Henryka Eppsteina, Izaaka Clemena, Dawida Schillera (od 1716) i starosty tolkmickiego Georga Wilhelma Goltza. Od 1760 był własnością Jana Gabriela Schmidta[7].
Pozostałością po nim jest aleja lipowa wzdłuż ul. Chełmońskiego i Drożyny, która stanowiła drogę dojazdową. W 1945 VII Dwór został zniszczony[1] (spalili go żołnierze radzieccy na podstawie tego samego rozkazu, na mocy którego spalone zostało zabytkowe centrum w Gdańsku[5]) i poddany rozbiórce. Do zespołu dworskiego nawiązuje też obecnie osiedlowa ulica „VII Dwór”. Współcześnie zamieszkiwane w tym miejscu są jedynie trzy zabudowania gospodarskie przy tej ulicy.
VII Dwór został włączony w granice administracyjne Gdańska w 1926[1].
W 1931 został zbudowany przy ul. Polanki klinkierowy budynek tzw. „Sanatorium Leśnego”, według projektu Fritza Högera. Po II wojnie światowej powstał obok gmach Szpitala Marynarki Wojennej[8][9].
Po II wojnie światowej w VII Dworze powstało osiedle Politechniki Gdańskiej[10]. 21 marca 1959 został położony przy ulicy Rodakowskiego kamień węgielny pod budowę „Osiedla Młodych im. Janka Krasickiego”[11]. Spółdzielnia Mieszkaniowa „Osiedle Młodych” ukończyła budowę osiedla w 1967[10].
W obrębie VII Dworu od przełomu lat 60. i 70., do końca lat 80. XX wieku znajdował się wyciąg narciarski[12], prowadzący na pobliskie wzgórze morenowe, które nosi nazwę „Lagry” (nazywane przez mieszkańców również wzgórzem „Trzech Rycerzy”[potrzebny przypis]). Nazwa „Lagry” pochodzi od mieszczącej się tam w latach 1941–1945 filii malborskiego obozu jenieckiego Stalag XX B/Z Danzig-Oliva, przeznaczonego głównie dla jeńców radzieckich[13]. Obóz z 10 barakami na 2500 osób mieścił się na miejscu obecnego osiedla przy ulicach Rodakowskiego i Norblina. Po wojnie ekshumowano stamtąd 276 szczątków Rosjan, którzy zginęli lub zmarli w obozie[14][15].
W latach 1984–1990 został zbudowany meczet[16].
Od początku lat 60. XX wieku do 1993 na osiedlu znajdował się ustawiony tu jako pomnik samolot Jak-11[17]. Do 24 lipca 2007 na osiedlu znajdował się monumentalny pomnik Janka Krasickiego[18][19].
Pomniki przyrody
[edytuj | edytuj kod]Na terenie osiedla znajduje się 17 pomników przyrody: 9 pojedynczych drzew, 6 grup drzew i 2 głazy narzutowe, w tym Głaz Borkowskiego z wykutym napisem[20].
- Osobny artykuł:
Rada Dzielnicy
[edytuj | edytuj kod]Kadencja 2019–2024[21]
[edytuj | edytuj kod]W Radzie Dzielnicy zasiada 15 radnych.
- Przewodniczący Zarządu Dzielnicy – Kazimierz Stencel
- Przewodniczący Rady Dzielnicy – Sławomir Jabłoński
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- VII Dwór. Spacer dla kochających miasto i dzielnice
- Dzielnice - wizje przestrzeni. Tereny rekreacji i udogodnienia na VII Dworze
- Spór o plac rekreacyjny pod lasem
- Strzyża i VII Dwór - pomysł na spacer mało oczywistym szlakiem (projekt dzielnicowy)
- Unikalne zdjęcia z obozu jenieckiego na gdańskich "Lagrach"
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b c Jednostki morfogenetyczne Gdańska. [dostęp 2009-01-20]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-01-20)].
- ↑ BIP - Urząd Miejski w Gdańsku [online], bip.gdansk.pl [dostęp 2020-04-19] .
- ↑ 7 Szpital Marynarki Wojennej. 7szmw.pl.
- ↑ Gdańsk - miasto wielu cmentarzy. przewodnik.trojmiasto.pl, 1 listopada 2010.
- ↑ a b Lasy Oliwskie. Mapa Turystyczna. Gdańsk: Wydawnictwo Via Mercatorum, 1996. ISBN 83-902628-2-7.
- ↑ Wędrówki przyrodnicze. Dariusz Podbereski, Marcin S. Wilga. T. 1. Gdańsk: Wydawnictwo Gdańskie, 1995, s. 29. ISBN 83-85843-48-5.
- ↑ DWORY przy POLANKACH. historia-oliwy.trojmiasto.pl.
- ↑ Tego na pewno nie wiecie: Dwór zwany "Angielskim". trojmiasto.gazeta.pl, 18 sierpnia 2012.
- ↑ Przystanek pierwszy. Szpital Marynarki Wojennej, czyli socrealistyczny glamour. trojmiasto.gazeta.pl, 31 sierpnia 2012.
- ↑ a b HISTORIA OLIWY
- ↑ Wydarzyło się w Gdańsku
- ↑ Piotr Celej "Tych miejsc już nie ma. Mała architektura blokowisk z czasów PRL" [dostęp 15.11.2013]
- ↑ Cmentarz Centralny "Srebrzysko" Historia. zdiz.gda.pl.
- ↑ OBOZY PRACY, STALAGI w GDAŃSKU 1939-1945. new.eksploracja.eu. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-04-01)].
- ↑ Dariusz Podbereski, Marcin S. Wilga: Wędrówki Przyrodnicze, Trasy wycieczek przyrodniczych. Gdańsk: Wydawnictwo Gdańskie, 1995, s. 64. ISBN 83-85843-48-5.
- ↑ Historia meczetu. meczetgdansk.pl.
- ↑ Piotr Celej "Tych miejsc już nie ma. Mała architektura blokowisk z czasów PRL" [dostęp 15.11.2013]
- ↑ Janek Krasicki z cokołu spadł. trojmiasto.pl, 25 lipca 2007.
- ↑ Pomnik Janka Krasickiego. gdansk.gedanopedia.pl, 2022-07-17.
- ↑ Wykaz i mapa lokalizacji pomników przyrody na terenie miasta Gdańska. [dostęp 2019-09-01].
- ↑ III Kadencja Rady Dzielnicy 2019 - 2024 [online], radadzielnicyviidwor.pl [dostęp 2020-04-04] (pol.).