Geometricilerin listesi - Vikipedi
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8d/P._Oxy._I_29.jpg/350px-P._Oxy._I_29.jpg)
Oxyrhynchus'ta bulunan ve y. MÖ 100'ye tarihlenen (P. Oxy.29) Öklid'in Elemanları adlı eserin bulunan en eski kalan parçalardan biri. Şema Kitap II, Önerme 5'e eşlik etmektedir.[1]
Bir geometrici, çalışma alanı geometri olan matematikçidir.
Bazı önemli geometriciler ve kronolojik olarak listelenen ana çalışma alanları şunlardır:
MÖ 1000 – MÖ 1
[değiştir | kaynağı değiştir]- Baudhayana (y. MÖ 800) - Öklid geometrisi, geometrik cebir
- Manava (y. MÖ 750 – MÖ 690) - Öklid geometrisi
- Miletli Thales (y. MÖ 624 – y. MÖ 546) - Öklid geometrisi
- Pisagor (y. MÖ 570 – y. MÖ 495) - Öklid geometrisi, Pisagor teoremi
- Elealı Zeno (MÖ 490 – MÖ 430) - Öklid geometrisi
- Sakız Adalı Hipokrat (y. 470 – MÖ 410) - ilk sistematik olarak organize edilmiş geometri ders kitabı (Stoicheia - Elementler)
- Mozi (MÖ 468 – y. MÖ 391)
- Platon (MÖ 427 – 347)
- Theaetetus (y. MÖ 417 – MÖ 369)
- Çandarlılı Autolycus (MÖ 360 – y. 290) - astronomi, küresel geometri
- Öklid (MÖ 300 dolayları) - Elemanlar, Öklid geometrisi (bazen "geometrinin babası" olarak adlandırılır)
- Perge'li Apollonius (y. MÖ 262 – y. MÖ 190) - Öklid geometrisi, konik kesitler
- Arşimet (y. MÖ 287 – y. MÖ 212) - Öklid geometrisi
- Eratosthenes (y. MÖ 276 – y. MÖ 195/194) - Öklid geometrisi
- Katyayana (y. MÖ 3. yüzyıl) - Öklid geometrisi
MS 1 – 1300
[değiştir | kaynağı değiştir]- İskenderiyeli Heron (y. MS 10–70) - Öklid geometrisi
- İskenderiyeli Pappus (y. MS 290 – y. 350) - Öklid geometrisi, projektif geometri
- İskenderiyeli Hypatia (y. MS 370 – y. 415) - Öklid geometrisi
- Brahmagupta (597–668) - Öklid geometrisi, kirişler dörtgeni
- Salzburglu Vergilius (y. 700–784) - Aghaboe, Ossory ve daha sonra Salzburg, Avusturya İrlandalı piskoposu; antipotlar (yerkürenin tam tersindeki yer) ve astronomi
- El-Cevheri (y. 800 – y. 860)
- Sabit bin Kurre (826–901) - analitik geometri, Öklid dışı geometri, konik kesitler
- Ebu'l-Vefâ el-Bûzcânî (940–998) - küresel geometri, Öklid dışı geometri
- İbn-i Heysem (Alhazen) (965 – y. 1040)
- Ömer Hayyam (1048–1131) - cebirsel geometri, konik kesitler
- İbn Maḍā (1116–1196)
MS 1301 – 1800
[değiştir | kaynağı değiştir]- Piero della Francesca (1415–1492)
- Leonardo da Vinci (1452–1519) - Öklid geometrisi
- Jyesthadeva (y. 1500 – y. 1610) - Öklid geometrisi, kirişler dörtgeni
- Marin Getaldić (1568–1626)
- Johannes Kepler (1571–1630) - (astronomik çalışmalarda kullanılan geometrik fikirler)
- Edmund Gunter (1581–1686)
- Girard Desargues (1591–1661) - projektif geometri ; Desargues teoremi
- René Descartes (1596–1650) - kendisinden sonra Kartezyen geometri olarak da adlandırılan analitik geometri metodolojisini icat etti
- Pierre de Fermat (1607–1665) - Analitik Geometri
- Blaise Pascal (1623–1662) - projektif geometri
- Giordano Vitale (1633–1711)
- Philippe de La Hire (1640–1718) - projektif geometri
- Isaac Newton (1642–1727) - 3. derece cebirsel eğri
- Giovanni Ceva (1647–1734) - Öklid geometrisi
- Johann Jacob Heber (1666–1727) - haritacı ve geometrikçi
- Giovanni Girolamo Saccheri (1667–1733) - Öklid dışı geometri
- Leonhard Euler (1707–1783)
- Tobias Mayer (1723–1762)
- Johann Heinrich Lambert (1728–1777) - Öklid dışı geometri
- Gaspard Monge (1746–1818) - açıklayıcı geometri
- John Playfair (1748–1819) - Öklid geometrisi
- Lazare Nicolas Marguerite Carnot (1753-1823) - projektif geometri
- Joseph Diaz Gergonne (1771–1859) - projektif geometri; Gergonne noktası
- Carl Friedrich Gauss (1777–1855) - Theorema Egregium
- Louis Poinsot (1777–1859)
- Siméon Denis Poisson (1781–1840)
- Jean-Victor Poncelet (1788–1867) - projektif geometri
- Augustin-Louis Cauchy (1789–1857)
- August Ferdinand Möbius (1790–1868) - Öklid geometrisi
- Nikolai Ivanovich Lobachevsky (1792–1856) - hiperbolik geometri, bir Öklid dışı geometri
- Germinal Dandelin (1794–1847) - Konik kesitlerde Dandelin küreleri
- Jakob Steiner (1796–1863) - sentetik geometri metodolojisi şampiyonu, projektif geometri, Öklid geometrisi
MS 1801 – 1900
[değiştir | kaynağı değiştir]![]() Julius Plücker | ![]() Arthur Cayley | ![]() Bernhard Riemann |
![]() Richard Dedekind | Max Noether | ![]() Felix Klein |
![]() Henri Poincaré | ![]() Evgraf Fedorov | Alicia Boole Stott |
![]() Albert Einstein | ![]() Buckminster Fuller | ![]() MC Escher |
- Karl Wilhelm Feuerbach (1800–1834) - Öklid geometrisi
- Julius Plücker (1801–1868)
- János Bolyai (1802–1860) - hiperbolik geometri, bir Öklid dışı geometri
- Christian Heinrich von Nagel (1803–1882) - Öklid geometrisi
- Johann Benedict Listing (1808–1882) - topoloji
- Hermann Günther Grassmann (1809–1877) - Dış Cebir
- Ludwig Otto Hesse (1811–1874) - cebirsel değişmezler ve geometri
- Ludwig Schlafli (1814–1895) - Düzenli 4-politop
- Pierre Ossian Bonnet (1819–1892) - diferansiyel geometri
- Arthur Cayley (1821–1895)
- Joseph Bertrand (1822–1900)
- Delfino Codazzi (1824–1873) - diferansiyel geometri
- Bernhard Riemann (1826–1866) - eliptik geometri (bir Öklid dışı geometri) ve Riemann geometrisi
- Julius Wilhelm Richard Dedekind (1831–1916)
- Ludwig Burmester (1840–1927) - bağlantı teorisi
- Edmund Hess (1843–1903)
- Albert Victor Bäcklund (1845–1922)
- Max Noether (1844–1921) - cebirsel geometri
- Henri Brocard (1845–1922) - Brocard noktaları
- William Kingdon Clifford (1845–1879) - geometrik cebir
- Pieter Hendrik Schoute (1846–1923)
- Felix Klein (1849–1925)
- Sofia Vasilyevna Kovalevskaya (1850–1891)
- Evgraf Fedorov (1853–1919)
- Henri Poincaré (1854–1912)
- Luigi Bianchi (1856–1928) - diferansiyel geometri
- Alicia Boole Stott (1860–1940)
- Hermann Minkowski (1864–1909) - Öklid dışı geometri
- Henry Frederick Baker (1866–1956) - cebirsel geometri
- Élie Cartan (1869–1951)
- Dmitri Egorov (1869–1931) - diferansiyel geometri
- Veniamin Kagan (1869–1953)
- Raoul Bricard (1870–1944) - açıklayıcı geometri
- Ernst Steinitz (1871–1928) - Steinitz teoremi
- Marcel Grossmann (1878–1936)
- Albert Einstein (1879–1955) - Öklid dışı geometri
- Oswald Veblen (1880–1960) - projektif geometri, diferansiyel geometri
- Emmy Noether (1882–1935) - cebirsel topoloji
- Harry Clinton Gossard (1884–1954)
- Arthur Rosenthal (1887–1959)
- Buckminster Fuller (1895–1983)
- Helmut Hasse (1898–1979) - cebirsel geometri
- Maurits Cornelis Escher (1898–1972) - geometrik fikirleri yoğun bir şekilde kullanan sanatçı
1901 – günümüz
[değiştir | kaynağı değiştir]![]() H. S. M. Coxeter | ![]() Ernst Witt | ![]() Benoit Mandelbrot |
![]() Branko Grünbaum | ![]() Michael Atiyah | ![]() John Horton Conway |
![]() William Thurston | ![]() Mikhail Gromov | ![]() George W. Hart |
![]() Shing-Tung Yau | ![]() Károly Bezdek | ![]() Grigori Perelman |
- William Vallance Douglas Hodge (1903–1975)
- Patrick du Val (1903–1987)
- Beniamino Segre (1903–1977) - kombinatoryal geometri
- Samuel L. Greitzer (1905–1988) - ABD Matematik Olimpiyatı'nın kurucu başkanı
- J. C. P. Miller (1906–1981)
- André Weil (1906–1998) - Cebirsel geometri
- H. S. M. Coxeter (1907–2003) - politop teorisi, Öklidyen olmayan geometri, projektif geometri
- J.A. Todd (1908–1994)
- Daniel Pedoe (1910–1998)
- Shiing-Shen Chern (1911–2004) - diferansiyel geometri
- Ernst Witt (1911–1991)
- Rafael Artzy (1912–2006)
- Aleksandr Danilovich Aleksandrov (1912–1999)
- László Fejes Tóth (1915–2005)
- Edwin Evariste Moise (1918–1998)
- Aleksei Pogorelov (1919–2002) - diferansiyel geometri
- Magnus Wenninger (1919–2017) - çokyüzlü modeller
- Jean-Louis Koszul (1921–2018)
- Isaak Yaglom (1921–1988)
- Benoit Mandelbrot (1924–2010) - fraktal geometri
- Katsumi Nomizu (1924–2008) - afin diferansiyel geometri
- Michael S. Longuet-Higgins (1925–2016)
- John Leech (1926–1992)
- Alexander Grothendieck (1928–2014) - cebirsel geometri
- Branko Grünbaum (1929–2018) - ayrık geometri
- Michael Atiyah (1929–2019)
- Lev Semenovich Pontryagin (1908–1988)
- Geoffrey Colin Shephard (y. 1930–)
- Norman W. Johnson (1930–2017)
- John Milnor (1931–)
- Roger Penrose (1931–)
- Yuri Manin (1937–) - cebirsel geometri ve diyofant geometrisi
- Vladimir Arnold (1937–2010) - cebirsel geometri
- Ernest Vinberg (1937–2020)
- J. H. Conway (1937–2020) - küre sıkıştırma, rekreasyonel geometri
- Robin Hartshorne (1938–) - geometri, cebirsel geometri
- Phillip Griffiths (1938–) - cebirsel geometri, diferansiyel geometri
- Enrico Bombieri (1940–) - cebirsel geometri
- Robert Williams (1942–)
- Peter McMullen (1942–)
- Richard S. Hamilton (1943–) - diferansiyel geometri, Ricci akışı, Poincaré varsayımı
- Mikhail Gromov (1943–)
- Rudy Rucker (1946–)
- William Thurston (1946–2012)
- Shing-Tung Yau (1949–)
- Michael Freedman (1951–)
- Egon Schulte (1955–) - Politop
- George W. Hart (1955–) - heykeltıraş
- Károly Bezdek (1955–) - ayrık geometri, küre sıkıştırma, Öklid geometrisi, Öklid dışı geometri
- Simon Donaldson (1957–)
- Hwang Jun-Muk (1963–) - cebirsel geometri, diferansiyel geometri
- Grigori Perelman (1966–) - Poincaré varsayımı
- Maryam Mirzakhani (1977–2017)
- Bjorn Poonen (1968–)
Sanatta geometriciler
[değiştir | kaynağı değiştir]![]() Dünyanın mimarı olarak Tanrı, 1220–1230, Bible moralisée'den | ![]() Mysterium Cosmographicum'dan (1596) Güneş sistemindeki Kepler'in Platonik katı gezegen aralığı modeli | ![]() İlahi düzenin sembolü olarak pusula ile William Blake'in Antik Günleri, 1794 | ![]() Newton (1795), William Blake; burada Newton eleştirel bir şekilde "kutsal geometri uzmanı" olarak tasvir edilir.[2] |
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ Bill Casselman. "One of the Oldest Extant Diagrams from Euclid". University of British Columbia. 23 Ağustos 2001 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Eylül 2008.
- ^ "Newton, object 1 (Butlin 306) "Newton"". William Blake Archive. 25 Eylül 2013. 27 Eylül 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi.