Yukarıkumlu, Oltu - Vikipedi
Yukarıkumlu | |
---|---|
![]() Erzurum'un Türkiye'deki konumu | |
Yukarıkumlu'nun Erzurum 'daki konumu | |
Ülke | ![]() |
İl | Erzurum |
İlçe | Oltu |
Coğrafi bölge | Karadeniz Bölgesi |
Rakım | 1276 m |
Nüfus | 62 |
Zaman dilimi | UTC+03.00 (TSİ) |
İl alan kodu | 0442 |
İl plaka kodu | 25 |
Posta kodu | 25400 |
Yukarıkumlu, Erzurum ilinin Oltu ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.
Tarihçe
[değiştir | kaynağı değiştir]Yukarıkumlu ve Aşağıkumlu köyünün eski adı Simurdon'dur. Nitekim 1574 ve 1595 tarihli Osmanlı tahrir defterlerinde Simurdon (سموردون) olarak geçer. Bu yer adı Gürcüce kaynaklarda ise Simurdoni (სიმურდონი) biçiminde yazılmıştır.[4][5]
Simurdoni köyü, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi ve köyü 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir.
Simurdoni köyü, 1574 tarihli ve Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı Osmanlı tahrir defterine göre Oltu livasının Kuzay nahiyesine bağlı köylerden biriydi. Aşağı Simurdoni ve Yukarı Simurdoni bu defterde tek köy olarak kaydedilmiştir. Bu tarihte köyün nüfusu, tamamı Hristiyan olan 26 haneden oluşuyordu. Bugünkü Aşağıkumlu (Aşağı Simurdon) köyünün sınırları içinde kalıntıları bulunan kilise de bu dönemden kalmış olmalıdır.[4][6]
Simurdoni, Osmanlı idaresinin 1835 yılında, vergi belirleme ve askere alma amacıyla sadece erkek nüfusunu tespit ettiği sırada Oltu sancağına bağlıydı. Bu tarihte de bu yerleşim Aşağı Simurdon ve Yukarı Simurdon adıyla tek köy olarak kaydedilmiştir. Köydeki 6 hanede 20 erkek tespit edilmiştir. Erkek sayısı kadar kadın eklenince köyün toplam nüfusunun yaklaşık 40 kişiden oluştuğu söylenebilir.[7]
Simurdon köyü, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından imzalanan Berlin Antlaşması'yla Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresince Simirdon/Semirdon (Симирдонъ/Семирдонъ) adıyla kaydedilmiş olan Yukarı Simurdon köyü, Oltu sancağının Oltu kazasına bağlı Avdos nahiyesinin 13 köyünden biriydi. 1886 tarihli nüfus sayımında köyde, 11'i erkek ve 15'i kadın olmak üzere, 6 hanede 26 kişi yaşıyor ve bu nüfusun tamamı Türklerden oluşuyordu.[8]
Aşağı Simurdon, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Simirdon-i Kışla (سمردون قشلە) olarak kaydedilmiştir. Bu yerleşim Erzurum vilayetinin Oltu kazasına bağlı Kosor nahiyesinin köylerinden biriydi.[9] 1940 genel nüfus sayımında Yukarı Simirdon adıyla Oltu kazasının merkez nahiyesine bağlıydı ve nüfusu 73 kişiden oluşuyordu.[10] Simurdon veya Simirdon Türkçe olmadığı için Yukarı Smirdon köyünün adı 1959 yılında Yukarı Kumlu olarak değiştirilmiştir.[11] 1965 nüfus sayımına göre Yukarıkumlu köyünde 164 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde sadece 15 kişi okuma yazma biliyordu.[12]
1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum’da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Oltu Belediyesi’nin bir mahallesi olmuştur.[13]
Coğrafya
[değiştir | kaynağı değiştir]Mahalle, Erzurum il merkezine 134 km, Oltu ilçe merkezine 20 km uzaklıktadır.[14] Mahalle, Oltu'nun kuzeydoğusunda olup, D.955 numaralı Ardahan-Muş (Göle-Oltu) devlet yoluna, 3,3 km.'lik bir köy yoluyla bağlıdır.[15]
Nüfus
[değiştir | kaynağı değiştir]Yıllara göre mahalle nüfus verileri | |
---|---|
2022 | 62[1] |
2021 | 63[1] |
2020 | 69[1] |
2019 | 66[1] |
2018 | 62[1] |
2017 | 50[1] |
2016 | 52[1] |
2015 | 57[1] |
2014 | 63[1] |
2013 | 65[1] |
2012 | 68[2] |
2011 | 68[2] |
2010 | 69[2] |
2009 | 65[2] |
2008 | 62[2] |
2007 | 62[2] |
2000 | 71[2] |
1990 | 160[16] |
1985 | 205[17] |
1965 | 164[18] |
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ a b c d e f g h i j k "Erzurum Oltu Yukarıkumlu Mahalle Nüfusu". Nufusune.com. 16 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ekim 2023.
- ^ a b c d e f g h "TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 17 Ağustos 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ "Yukarıkumlu, Turkey Page" (İngilizce). Fallingrain.com. Erişim tarihi: 5 Ekim 2023.[ölü/kırık bağlantı]
- ^ a b Tao (Gürcüce), Mamaia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 75. 2 Aralık 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. ISBN 978-9941-25-828-2
- ^ "Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan (Osmanlıca ve Gürcüce), (Yayımlayan) Sergi Cikia, Tiflis, 1947-1958, 3 cilt; III. cilt (1958), s. 596". 27 Nisan 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Nisan 2023.
- ^ 2016 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (Gürcüce), Tiflis, 2017, s. 217 17 Nisan 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi..] ISBN 978-9941-9470-8-7
- ^ Tao (Gürcüce), Mamaia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 82. 2 Aralık 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. ISBN 978-9941-25-828-2
- ^ "Свод статистических данных о населении Закавказскаго края, извлеченных из посемейных списков 1886 г. (Transkafkasya Bölgesinin Nüfusuna Dair 1886 Yılı Aile Listelerinden Edinilmiş istatistik Verilerin Özeti), Tiflis, 1893, Sıra no: 667". 11 Aralık 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Nisan 2023.
- ^ Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 226.
- ^ 1940 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1946, s. 247.
- ^ "Köylerimiz, (Yayımlayan) İçişleri Bakanlığı, Ankara, 1968, s. 783". 23 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Nisan 2023.
- ^ 1965 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1968, s. 257.
- ^ "6360 sayılı kanun". Resmî Gazete. 10 Aralık 2012. 19 Ekim 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Aralık 2022.
- ^ "Yukarıkumlu Mahallesi". YerelNet.org.tr. 4 Haziran 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ekim 2023.
- ^ "Google Maps detay". Google Maps. Erişim tarihi: 4 Ocak 2024.
- ^ Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü (1991). "1990 Genel Nüfus Sayımı İdari Bölünüş" (PDF). sehirhafizasi.sakarya.edu.tr. 19 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 19 Şubat 2020.
- ^ Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü (1986). "1985 Genel Nüfus Sayımı İdari Bölünüş" (PDF). sehirhafizasi.sakarya.edu.tr. 19 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 18 Şubat 2020.
- ^ Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü (1968). "1965 Genel Nüfus Sayımı İdari Bölünüş" (PDF). kutuphane.tuik.gov.tr. 18 Şubat 2020 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Şubat 2020.