Kościół św. Pawła Rozbitka w Munxar – Wikipedia, wolna encyklopedia
![]() | |||||||||||||||
Kościół parafialny | |||||||||||||||
![]() | |||||||||||||||
Państwo | |||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Miejscowość | |||||||||||||||
Adres | Triq San Pawl | ||||||||||||||
Wyznanie | |||||||||||||||
Kościół | |||||||||||||||
Diecezja | |||||||||||||||
Wezwanie | św. Pawła Rozbitka | ||||||||||||||
| |||||||||||||||
| |||||||||||||||
Położenie na mapie Malty ![]() | |||||||||||||||
Położenie na mapie Morza Śródziemnego ![]() | |||||||||||||||
![]() |
Kościół Świętego Pawła Rozbitka (malt. Il-Knisja ta’ Nawfraġju ta’ San Pawl, ang. Church of Saint Paul Shipwreck), znany lokalnie jako kościół św. Pawła (malt. Il-Knisja ta’ San Pawl, ang. Saint Paul’s Church) – rzymskokatolicki kościół parafialny znajdujący się w miejscowości Munxar na Gozo w Republice Malty[1].
Historia
[edytuj | edytuj kod]Geograficznie Munxar zawsze stanowił integralną, ale peryferyjną część Sannat. Mieszkańcy Munxar uczestniczyli w nabożeństwach religijnych w kościele parafialnym św. Małgorzaty w Sannat. Jednak udokumentowane historycznie dowody wskazują na obecność w Munxar małych kaplic, które już nie istnieją[2]. Kaplica poświęcona Nawiedzeniu Matki Bożej stała w Forn il-Gir, miejscu pomiędzy Xlendi i Munxar. Wspomina się o niej podczas wizyty pasterskiej w 1615, lecz została w 1657 „odświęcona”. Kolejna kaplica pod wezwaniem św. Szymona stała w Ras il-Bajjada. Jedynym zachowanym reliktem tej świątyni jest wzniesiony na jej miejscu krucyfiks. Dokument wizyty duszpasterskiej z 1621 ujawnia istnienie jeszcze innej kaplicy w miejscu zwanym ta’ Norata. Jej patronem była św. Agnieszka, rzymska dziewica-męczennica. Kaplica ta również już nie istnieje[3].
Pierwsze działania mające na celu uzyskanie zezwolenia, a następnie zbudowanie kościoła w Munxar podjęte zostały pod koniec XIX wieku przez ówczesnego proboszcza w Sannat. 24 marca 1913 trójka rodzeństwa z Munxar podarowała parafii działkę, z myślą o przeznaczeniu jej pod nową świątynię. Plan budynku sporządzony został przez Luigiego Vellę i 2 lutego 1914 rozpoczęto pierwsze prace ziemne[4]. Zdecydowano, że kościół powinien nosić wezwanie św. Pawła Rozbitka[3].
22 marca 1916 położono kamień węgielny, prace konstrukcyjne prowadzone były pod nadzorem mistrzów Francisca Farrugii i Luigiego Velli. 19 lutego 1921 budowa nowej świątyni została ukończona; jej konsekracji dokonał 18 października 1925 biskup Gozo Mikiel Gonzi[3][5].
12 grudnia 1957 biskup Gozo Giuseppe Pace wydał dekret Pro Munere Nostro Pastorali, na mocy którego Munxar zostało oficjalnie uznane za samodzielną parafię, z kościołem św. Pawła jako parafialnym[3][5].
Architektura
[edytuj | edytuj kod]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3a/Munxar_Parish_church.jpg/220px-Munxar_Parish_church.jpg)
Fasada jest prosta i symetryczna. Można ją podzielić na dwie kondygnacje – dolna zawiera duże, centralnie umieszczone drzwi w kamiennej ramie, zwieńczonej zaokrąglonym, segmentowym frontonem. Po obu stronach portalu para prostych pilastrów, wzniesionych na wysokich cokołach, z dekoracją wolutową na kapitelach. Poniżej, równolegle do belkowania, biegnie goły fryz. Belkowanie zwieńczone jest ciężkim gzymsem[2].
Górny poziom jest powtórzeniem niższego, ale zamiast mieć wolutowe kapitele, pilastry mają odwrócony trapezowy kapitel. Bezpośrednio nad głównymi drzwiami znajduje się nisza, w której znajduje się posąg Chrystusa dźwigającego krzyż. Wnęka ta wsparta jest na cokołach znacznie wyższych od tych pod pilastrami. Niszę zdobią dwa gładkie pilastry z odwróconym trapezowym kapitelem, oraz proste belkowanie zwieńczone trójkątnym frontonem. Pomiędzy pilastrami wkomponowane są dwie tarcze zegarowe. Najwyższa kondygnacja składa się z dwóch dzwonnic z piramidalnymi iglicami, pomiędzy którymi segmentowy fronton z krzyżem. Przed kościołem znajduje się niewielki plac (parvis)[2].
Ochrona dziedzictwa kulturowego
[edytuj | edytuj kod]27 sierpnia 2012 kościół wpisany został na listę National Inventory of the Cultural Property of the Maltese Islands pod nr. 01032[2].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Nawfragju ta' San Pawl / St. Paul Shipwreck. Quddies.com.mt. [dostęp 2024-06-03]. [zarchiwizowane z tego adresu (2023-09-23)]. (ang.).
- ↑ a b c d Parish Church of St. Paul’s Shipwreck. NICPMI, 2012-08-27. [dostęp 2024-06-03]. (ang.).
- ↑ a b c d The Parish. Il-Munxar Local Council, 2018-03-27. [dostęp 2024-06-03]. (ang.).
- ↑ Munxar. Gozo Diocese. [dostęp 2024-06-03]. [zarchiwizowane z tego adresu (2024-02-27)]. (ang.).
- ↑ a b Munxar. Gozo Diocese. [dostęp 2024-06-02]. [zarchiwizowane z tego adresu (2024-02-27)]. (ang.).