Petrel szarobrzuchy – Wikipedia, wolna encyklopedia
Pterodroma inexpectata[1] | |||||
(J.R. Forster, 1844) | |||||
![]() | |||||
Systematyka | |||||
Domena | |||||
---|---|---|---|---|---|
Królestwo | |||||
Typ | |||||
Podtyp | |||||
Gromada | |||||
Podgromada | |||||
Infragromada | |||||
Rząd | |||||
Rodzina | |||||
Rodzaj | |||||
Gatunek | petrel szarobrzuchy | ||||
| |||||
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[5] | |||||
![]() | |||||
Zasięg występowania | |||||
![]() |
Petrel szarobrzuchy[6] (Pterodroma inexpectata) – gatunek średniej wielkości ptaka oceanicznego z rodziny burzykowatych (Procellariidae). Nie wyróżnia się podgatunków[2][7]. Bliski zagrożenia wyginięciem.
Występowanie i biotop
[edytuj | edytuj kod]Występuje na rozległym obszarze Pacyfiku od Alaski do wybrzeży antarktycznych[8]. Spotykany także na południowych krańcach Ameryki Południowej[8]. Większość życia spędza przemierzając oceany, rzadko bywa widywany w pobliżu stałego lądu (z wyjątkiem okresu lęgowego)[8]. Gniazduje na wyspach u wybrzeży Nowej Zelandii – na wyspach u wybrzeży Fiordlandu, wyspach Solander i Snares, wyspach w Cieśninie Foveaux oraz wyspach wokół wyspy Stewart[5]. Gatunek zniknął z części miejsc lęgowych, zwłaszcza dwóch głównych wysp Nowej Zelandii oraz innych pobliskich wysp, wskutek introdukcji drapieżników, takich jak koty[8].
Morfologia
[edytuj | edytuj kod]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a3/Bul02BirdP041.jpg/220px-Bul02BirdP041.jpg)
- Rozmiary
Długość ciała 32–36 cm, rozpiętość skrzydeł 74–92 cm[9]. Masa ciała 247–441 g[9].
- Wygląd zewnętrzny
Upierzenie wierzchu ciała ciemne z czarnym paskiem biegnącym przez oko[8]. Spód biały z szarą plamą na środku tułowia[8]. Na jasnym spodzie skrzydeł, charakterystyczne czarne pasy w kształcie litery M (widoczne w locie)[8]. Brak dymorfizmu płciowego[8].
Ekologia i zachowanie
[edytuj | edytuj kod]Tryb życia
[edytuj | edytuj kod]Ptak wędrowny, przystosowany do życia na otwartym oceanie, zbiera pokarm z powierzchni wody, a także śpi w locie[8].
Pożywienie
[edytuj | edytuj kod]Pokarm stanowią ryby, kałamarnice i skorupiaki[8].
Lęgi
[edytuj | edytuj kod]W okresie lęgowym, który rozpoczyna się w październiku, petrele szarobrzuche wędrują na południe[8]. Gniazdują w koloniach na małych skalistych wyspach[8]. Po zakończeniu lęgów wracają na północ[8].
- Gniazdo
Gniazduje bezpośrednio na ziemi lub w szczelinach skalnych[8].
- Jaja i pisklęta
Samica składa 1 białe jajo, które jest wysiadywane przez okres około 50 dni[8]. Pisklę przebywa w gnieździe do 3,5 miesiąca[8].
Status
[edytuj | edytuj kod]W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody petrel szarobrzuchy od 2000 roku klasyfikowany jest jako gatunek bliski zagrożenia (NT – Near Threatened); wcześniej, od 1988 roku miał on status „najmniejszej troski” (LC – Least Concern). Liczebność światowej populacji w 2004 roku szacuje na prawdopodobnie ponad 1,5 miliona osobników. Trend liczebności populacji uznawany jest za spadkowy ze względu na plądrowanie lęgów przez introdukowane drapieżniki[5].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Pterodroma inexpectata, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
- ↑ a b Mottled Petrel (Pterodroma inexpectata). IBC: The Internet Bird Collection. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-05-06)]. (ang.).
- ↑ a b c d e f g h i Mottled Petrel Pterodroma inexpectata – synonyms. [w:] Avibase - Światowa baza danych ptaków [on-line]. [dostęp 2021-05-16]. (ang.).
- ↑ a b c d e f g h i Checklist Committee Ornithological Society of New Zealand: Checklist of the birds of New Zealand, Norfolk and Macquarie Islands, and the Ross Dependency, Antarctica. 4th ed.. Wellington, New Zealand: Te Papa Press, 2010, s. 92. ISBN 978-1-877385-59-9.
- ↑ a b c Pterodroma inexpectata, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).
- ↑ Systematyka i nazwa polska za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Rodzina: Procellariidae Leach, 1820 - burzykowate - Petrels & Shearwaters (Wersja: 2020-01-11). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2021-05-16].
- ↑ F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Petrels, albatrosses. IOC World Bird List (v11.1). [dostęp 2021-05-16]. (ang.).
- ↑ a b c d e f g h i j k l m n o p David Alderton , Encyklopedia ptaków świata, Bielsko-Biała: Wydawnictwo Dragon, 2020, s. 28, ISBN 978-83-8172-650-4 (pol.).
- ↑ a b N. Bouglouan: Mottled Petrel. [w:] oiseaux-birds.com [on-line]. [dostęp 2021-05-16]. (ang.).
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Zdjęcia, nagrania głosów i krótkie filmy. [w:] eBird [on-line]. Cornell Lab of Ornithology. (ang.).