Sas (herb szlachecki) – Wikipedia, wolna encyklopedia
![]() Herb Sas | |
Typ herbu | |
---|---|
Alternatywne nazwy | Drag |
Sas (Drag) – herb szlachecki.
Opis herbu
[edytuj | edytuj kod]Herb Sas występuje w kilku odmianach, z których najważniejsze to:
- Sas I: W polu błękitnym półksiężyc złoty, zwrócony barkiem ku dołowi, nad nim – pomiędzy dwiema gwiazdami złotymi – strzała srebrna grotem ku górze skierowana. W klejnocie siedem piór pawich przebitych strzałą srebrną w lewo.
- Sas II: W polu czerwonym półksiężyc złoty, zwrócony barkiem ku dołowi, nad nim – pomiędzy dwoma sześcioramiennymi złotymi gwiazdami – srebrna strzała zwrócona grotem ku górze. W klejnocie siedem piór pawich przebitych złotą strzałą skierowaną w lewo.
Herb występuje także w wariantach hrabiowskich (m.in. Dzieduszyckich, Komarnickich[1], Uruskich), z dodanymi koronami rangowymi, odmianami i trzymaczami.
Najwcześniejsze wzmianki
[edytuj | edytuj kod]Herb pochodzenia węgierskiego, związany prawdopodobnie z Wołochami osadzanymi od XIII w. przez królów węgierskich na terenach Marmaroszu, m.in. w celu stworzenia systemu obrony przed Tatarami. Na Rusi Halickiej pierwsi przedstawiciele rodu Sasów – Dragów – pojawili się w 1359[2].
Ślad wołoskiego pochodzenia herbu zawarty jest w legendzie herbowej przedstawionej przez Kaspra Niesieckiego w jego herbarzu, wywodzącej Sasów od wołoskiego grafa Wanczałucha, zwanego też Wańczą Wołoszynem, który miał otrzymać w XV w. rozległe nadania w okolicach Turki.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/79/POL_COA_Sas_II.svg/200px-POL_COA_Sas_II.svg.png)
Na ziemiach polskich związany z rodami wołoskimi (przede wszystkim z rodem Dragów-Sasów) – wśród kilkuset rodzin pieczętujących się tym herbem, najwięcej było przesiedleńców z Mołdawii i Wołoszczyzny, osadzonych jeszcze w XIII, a może nawet w XII w. na Rusi Halickiej. Przesiedlenia te były próbą stworzenia spójnego systemu obrony przed najazdami tatarskimi, a także próbą wprowadzenia nowego typu pasterstwa na ziemie nieużywane. Według Franciszka Piekosińskiego najwcześniejsze wzmianki na temat tego herbu w Polsce pochodzą z XV w., a pierwszy zachowany wizerunek na pieczęci z 1464[3]. Większość rodzin to przeważnie wschodniogalicyjska szlachta zaściankowa, choć nie brakowało także znamienitszych rodów z innych rejonów Polski jak np. Jędryczków z Opola.
Nie jest jasne pochodzenie nazwy herbu. Według jednej z teorii nazwa Dragów – Sasów wywodzi się od imienia lub przydomku wojewody Sasa, syna Draga, pochodzącego z rodu, który z ramienia Węgier zarządzał Mołdawią. Wschodnie pogranicze Węgier, a zwłaszcza ziemię siedmiogrodzką, zamieszkiwało wielu osadników saskich. Być może echem związków rodzinnych Wołochów z osadnikami niemieckimi rodowych jest właśnie słowo „Sas”, które pierwotnie było przydomkiem, a później stało się nazwą całego rodu[2].
W języku węgierskim słowo „sas” oznacza „orzeł”. Z kolei „drága” oznacza – drogi, ukochany, bezcenny. Węgierskie pochodzenie nazwy wiąże się z historią migracji Wołochów. Całkowicie błędne, według niego, było natomiast wiązanie tej nazwy z niemieckimi Sasami – stąd najprawdopodobniej funkcjonujące mylne określenie dla Wołochów –„bracia germanie”, chociaż w miejscach, w których dotychczas przybywali czyli Rumunia oraz dzisiejsza Słowacja, rozwijało się od XII wieku osadnictwa saksońskie, które dało impuls osadniczy w okresie panowania Kazimierza Wielkiego i Ludwika Węgierskiego. Na Węgrzech takim samym herbem (czasem przedstawianym ze złotą strzałą) już od XV w. pięczętuje się rodzina Dragffy , co potwierdza węgierskie pochodzenie herbu, zwłaszcza przy podobieństwie nazwiska do alternatywnej nazwy herbu Sas.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4c/POL_COA_Sas_III.svg/210px-POL_COA_Sas_III.svg.png)
Herbowni
[edytuj | edytuj kod]Lista sporządzona została na podstawie wiarygodnych źródeł, zwłaszcza klasycznych i współczesnych herbarzy. Należy jednak zwrócić uwagę na częste zjawisko przypisywania rodom szlacheckim niewłaściwych herbów, szczególnie nasilone w czasie legitymacji szlachectwa przed zaborczymi heroldiami, co zostało następnie utrwalone w wydawanych kolejno herbarzach. Identyczność nazwiska nie musi oznaczać przynależności do danego rodu herbowego. Przynależność taką mogą bezspornie ustalić wyłącznie badania genealogiczne.
Najpełniejszą listę herbownych stworzył Tadeusz Gajl w Herbarzu polskim od średniowiecza do XX wieku z 2007 roku. Lista zawiera 781 nazwisk[4]:
Abramowski, Alechnowicz, Aleksandrowicz, Andrzejkowicz, Arszenic, Asłam, Asłamowicz, Asłanowicz, Awramowski.
Babaszyński, Baczański, Baczewski, Baczyński, Badowski, Balicki, Balowicz, Bandrowski, Baniewicz, Banikowski, Bankowski, Bańkowski, Baraniecki, Bardziejowicz, Batowski, Bejarski, Bejdowski, Bejowski, Bereziński, Berezowski, Bereźnicki, Bereżnicki, Bereżyński, Bieliński, Bieniewski, Biernacki, Bilawicz, Biliński, Billewicz, Blisiewicz, Błażejewicz, Błażewicz, Błażewski, Błażowski, Bobaszyński, Bobrowicz, Boczański, Bodrug, Bogusiewicz, Bohatyrowicz, Bohosiewicz, Bojarowski, Bojarski, Bojarzyński, Bojeniacki, Bondarzewski, Bonowski, Borkowski, Boryczewski, Borysławski, Bosacki, Bosadzki, Brański, Bratkowski, Broszniewski, Broszniowski, Browczyński, Brylewicz, Brylewski, Bryling, Bryliński, Brynk, Brześciański, Brzuski, Buchowski, Budziewicz, Bujarski, Buszyński, Buzdawicz, Byliński, Byszyński.
Charczyński, Charewicz, Chechłowski, Chesłowski, Chłopicki, Chnatusko,Chodakowski, Chodkowski, Chodorowski, Chołodowicz, Chomikowicz, Chordyński, Chosłowski, Chozłowski, Chrustowski, Ciechoński, Ciechowski, Ciecieniewski, Ciecieniowski, Ciemierzyński, Ciemierżyński, Cierciowicz, Cierpiłowski, Cierupowicz, Cieszkowski, Cisowski, Cissowski, Ciurupowicz, Cucyłowski, Czahrowski, Czajkowski, Czapiewski, Czapiński, Czarnota, Czarnowski, Czemierzyński, Czemierżyński, Czepucha, Czerpacki, Czołchański, Czołhański, Czołowski, Czuczepkowicz, Czulewicz, Czułajewski, Czylewski, Czyżewski.
Dachnowicz, Damiłowski, Danejko, Danieyko, Daniełowicz, Danilewicz, Daniłowicz, Daniłowski, Daniszowski, Dasiewicz, Daszkiewicz, Dawkszewicz, Dawszkiewicz, Dąbrowski, Dekański, Delatyński, Demkowicz, Didkowski, Ditkowski, Długopolski, Dmitraszko, Dmitrowicz, Dmoszycki, Dmościcki, Dmytrowicz, Dniestrzański, Dobrocki, Dobrodzki, Dobrokański, Dobrosański, Dobrowlański, Dobrowolski, Dobrożański, Dobrzański, Dobrzyjański, Dodajewski, Doliński, Dołżański, Dombrowski, Domeński, Doroszewicz, Drelachowski, Drelichowski, Drobnicki, Drohomirecki, Drużbicz, Drużyłowski, Dryniewicz, Dubanowicz, Dubieniewicz, Dubracki, Dubrawski, Dubrowlański, Dubrowski, Duchowski, Dulski, Dunajewski, Duniecki, Duszyński, Dwernicki, Dwojakowski, Dydkowski, Dziedoszycki, Dzieduszycki, Dziedzicki, Dziendolet, Dzientolet, Dziewiątkowicz, Dziewulski, Dziurdz, Dziurdziewicz, Dżurdż, Dżurdżewicz.
Esymontowski.
Faleński, Falęski, Faliński, Fedkowicz, Filonowicz, Fiłonowicz, Floriański, Foland, Forkiewicz, Fryzowicz, Fugowski.
Gacicki, Gaczyński, Gałecki, Giecewicz, Girski, Giżelewski, Gogoliński, Gojsiewski, Gojziewski, Gojżewski, Goliński, Gorczyński, Gorzeński, Goszowski, Gotkiewicz, Goyżewski, Grabowiecki, Grebnicki, Guranda, Gwozdecki.
Haczyński, Hanczewski, Hatajłowicz, Herman, Hnilecki, Hołobut, Hołonowicz, Hołyński, Hordyński, Horodecki, Horodyński, Horodyski, Horoszkowicz-Jaworski, Horucki,Hoszowski, Hrebiński, Hrebnicki, Hrebuński, Hrunicki, Hubiak, Hubicki, Huhernicki, Hulecki, Humecki, Humiatycki, Huniatycki, Huniewicz, Husakowski, Hussakowski, Hussarowski, Huśniański.
Ignaszewicz, Ihnatowicz, Ilnicki, Iwanicki, Iżycki.
Jabłoński, Jamiński, Jamnicki, Janiowicz, Janiszewski, Jaroszewicz, Jasienicki, Jasieński, Jasiewicz, Jasiński, Jaśniski, Jaworowski, Jaworski, Jermałowicz, Jermołowicz, Juchno, Jugiewicz, Jurgiewicz, Jurkiewicz, Jurkowski.
Kaczkowski, Kaleczycki, Kalinowicz, Kałęczycki, Kamiński, Kanafalski, Kaniowski, Kanofojski, Kański, Kapczewski, Karbowski, Karczewski, Karczmarzewski, Karczyński, Karmazyn, Karwowski, Kasprzykowski, Keller, Kędzierski, Kiedrowski, Kierewczycki, Kiernowski, Kierzkowski, Kimakowicz, Klaczowski, Klechniewski, Klechniowski, Kluczyński, Kładnicki, Kłodnicki, Kniaźdworski, Kniehiniński, Kniehiński, Kniehynicki, Knihinicki, Knihiński, Koblański, Kobylański, Kobyleński, Kobyliński, Kokolnicki, Kołkanowicz, Kołodczak, Komarnicki, Komorowski, Konaszewicz, Kopcieński, Kopciński, Kopczeński, Kopczyński, Kopiecki, Kopystyński, Korczmarzewski, Korczmażewski, Korczyński, Kornalewski, Kornelowski, Kornieszowski, Kotecki, Kotel, Kotłowicz, Kozakowski, Kozłowski, Krameński, Krasowski, Krassowski, Kraśniański, Kraśnicki, Krechowicki, Krechowiecki, Krechowski, Kropielnicki, Kropilnicki, Kropiwnicki, Krupicki, Krusielnicki, Kruszelnicki, Kryłoszański, Krynicki, Krzeczkowski, Krzewkowski, Krzywczycki, Księżyk, Kubicki, Kuiłowski, Kulczycki, Kulhanowicz, Kumarnicki, Kunecki, Kunicki, Kupiecki, Kuszczykiewicz.
Lacki, Lastowski, Lechowicz, Leniewicz, Lepech, Lepiech, Leszczyński, Leśnikiewicz, Lewandowski, Lewicki, Lewiński, Lichacki, Lipecki, Lipiecki, Liskowacki, Liskowski, Liśniekiewicz, Lityński, Lubacki, Lubaczewski, Lubaczowski, Lubieniecki, Lubikowski.
Łabinowicz, Łabunowicz, Łagorzewski, Łagowski, Łapuszański, Łapuszyński, Łastowski, Ławrowski, Łącki, Łęski, Łodyński, Łomia, Łopuszański, Łostowski, Łowczycki, Łoziński, Łubieniecki, Łucki, Łuckiewicz, Łuczaj, Łuczkiewicz, Łuczycki, Łuczyński, Łukawicki, Łukawiecki, Łukcewicz, Łużecki, Łytyński.
Macewicz, Machalewski, Maciulewicz, Maculewicz, Majtkowski, Malikowski, Malinkowski, Malitowski, Malkiewicz, Małuszycki, Manasterski, Manastyrski, Mańczak, Martycz, Matkowski, Medyński, Michniewicz, Mikulski, Misczowski, Miszczowski, Miszczkowski, Mokrzecki, Mokrzycki, Molitowski, Monasterski, Monastyrski, Morgulec, Morkowski, Morochowski, Moszkowski, Mościszewski, Mujski, Mykitycz, Myszczowski.
Nagwazdan, Nahujowski, Nanowski, Nehrebecki, Niebyszczański, Niedaszkowski, Niedziałkowski, Niedzielski, Niehrebecki, Niemszyński, Nowakowski, Nowicki, Nowosielecki, Nowosielski, Nozdryn.
Obertyński, Obuchowski, Odrzechowski, Odyniak, Olechnowicz, Olegnicki, Oleszkiewicz, Oleszkowicz, Olewnicki, Opolski, Opryszowski, Orłowski, Ortyński, Orzeński, Ostolski, Ostraszewicz.
Pacławski, Palimączyński, Pareński, Parnawski, Paryłowski, Pasławski, Patyłowski, Pawlik, Pawlikowicz, Pawlikowski, Perehuda, Perski, Petraszewicz, Pielecki, Pilik, Piskowski, Płonczyński, Płoszczański, Płoszczyński, Płotnicki, Podgórski, Podgurski, Podhajecki, Podhorecki, Podhorodecki, Podlesiecki, Podłuski, Podwysocki, Pohorecki, Pokutyński, Polański, Politowicz, Popiel, Popielnicki, Popin, Popkowicz, Poradowski, Porudowski, Półtorakiewicz, Procewicz, Proczewicz, Prusinowski, Przygrodzki, Pukiniecki, Pułtorakiewicz, Pumporakiewicz, Putwiński, Puziowicz.
Raczkiewicz, Radiłowski, Radzewic, Radzewicz, Radziewicz, Rafalski, Rajca, Rajkiewicz, Rasko, Rastawiecki, Rastowiecki, Raszko, Raszkowski, Rayca, Raykiewicz, Robaszewski, Rodziewicz, Rozłucki, Rożniatowski, Rożniewski, Rubaszewski, Rubinowski, Rudnicki, Rupczyc, Rybczyc, Rybnicki, Rybotycki, Rychlicki, Rychliński, Rześniewski, Rześniowiecki, Rzodkiewicz.
Sarnowski, Sasimowski, Sasinowski, Saski, Sasowski, Sasulicz, Semkowicz, Serednicki, Sernowski, Siarczyński, Siemakowicz, Siemasz, Siemiasz, Siemiginowski, Sienicki, Sienuszkowicz, Skoinicki, Skolski, Skotnicki, Skowronek, Skulski, Słotyło, Smereczański, Smeroczański, Smolnicki, Snitowski, Sołoma, Soroczyński, Sosiński, Sosnowski, Sozański, Srzednicki, Stanisławski, Steckiewicz,Stefański, Strupiński, Strutyński, Stryjski, Stryski, Strzelbicki, Stupnicki, Stypałkowski, Sulatycki, Swarczyński, Swaryczewski, Symon, Sypajło, Szachnowicz, Szandorowski, Szandrowski, Szandyrowski, Szczeniawski, Szczeniowski, Szczombrowski, Szczurewicz, Szczygielski, Szemetyłło, Szeniowski, Szeptycki, Szeremieciński, Szpakowski, Szumiłło, Szumiło, Szumlański, Szylwiński, Szymański, Szyszka.
Śnitkowski, Świchodowski, Świebodowski, Świerzpot, Świrydowski, Świstelnicki, Świstun.
Taonewicz, Tarnawski, Tarnowiecki, Tarnowski, Tatomir, Telepianowicz, Tenewicz, Terlecki, Ternawski, Ternowski, Terpiłowski, Tokarski, Topolnicki, Toporowicz, Towarnicki, Trachimowski, Trojanowski, Truchanowicz, Trzcina, Turczyński, Turebski, Turecki, Turek, Turkiewicz, Turzański, Tustanowski, Tychowski, Tymiński, Tymowski, Tysarowski, Tysowski, Tyssowski, Tyszarowski, Tyszewicz, Tyzdrowski.
Uhelnicki, Uhernicki, Uhrynowski, Ulnicki, Uniatycki, Uniatyński, Urbański, Urocicki, Urociecki, Uruski, Usarzewski, Ussakowski, Ussowski, Ustyanowski.
Waczewski, Wakulski, Wanczałuch, Wandrowicz, Wandrycz, Wasilkowski, Wasylkiewicz, Weber, Weidman, Werpachowski, Werpechowski, Werycha, Weryha, Wichliński, Winkler, Winnicki, Wisłobocki, Wisłocki, Wismont, Witkowski, Witwicki, Włosiański, Wojutyński, Wolański, Wołczański, Wołkowicki, Wołkowyski, Wołłszowski, Wołosiański, Wołosiecki, Wołosowski, Wołoszowski, Wołoszyn, Wołoszynowski, Wołoszyński, Wołszyński, Worotnicki, Woruski, Woruyski, Worytko, Wysłobocki, Wysoczański, Wyszyński.
Zaczywilkowski, Zaderewnicki, Zadrzewicki, Zajkowski, Zakałużny, Zakaźny, Zankowicz, Zapłatyński, Zarudzki, Zasimowicz, Zatwardnicki, Zatwarnicki, Zawadzki, Zawisza, Zeliszkiewicz, Zeloborski, Zesieliński, Zesteliński, Zeszteliński, Zieliborski, Zieliński, Ziembiński, Ziębiński, Ziętarski, Zuber, Zubr, Zubrzycki, Zukotyński, Zurakowski, Zuroch, Zyzani.
Żabiński, Żejmo, Żeliborski, Żelisko, Żerebecki, Żórakowski, Żubr, Żukociński, Żukotyński, Żukowski, Żurachowski, Żurakowski, Żurawski, Żydykowicz.
Znani herbowni
[edytuj | edytuj kod]- Krzysztof Kamil Baczyński – poeta, powstaniec warszawski, przedstawiciel pokolenia Kolumbów
- Dymitr Bandrowski – łowczy buski
- Łukasz Baraniecki – arcybiskup metropolita lwowski w latach 1849–1858
- Marian Aleksander Baraniecki herbu Sas – matematyk polski, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego. Urodzony 8 grudnia 1848 r. w Warszawie, zm. 25 lutego 1895 r. w Krakowie.
- Anna Bilińska-Bohdanowiczowa (1857–1893) – polska malarka.
- Leon Biliński herbu Sas – minister Skarbu, Rektor Uniwersytetu im. Jana Kazimierza we Lwowie.
- Krzysztof Sas Buchowski – Zygmunt III powierzył mu tytuł łowczego przemyskiego 8 marca 1590 roku. (źródło: ISBN 83-03-02520-1)
- Jan Daniłowicz na Olesku herbu Sas (zm. 1628 we Lwowie) – wojewoda ruski od 1613, kasztelan lwowski od 1612, krajczy wielki koronny od 1600, podczaszy wielki koronny, łowczy bełski, starosta bełski, buski, korsuński i czehryński.
- Albin Dunajewski herbu Sas – biskup Krakowski. Urodzony 1 marca 1817 r. w Stanisławowie. Zmarł 19 czerwca 1894 r. w Krakowie.
- Julian Dunajewski – rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego, profesor ekonomii, prezydent Krakowa, minister skarbu Austrii. Młodszy brat biskupa Albina Dunajewskiego.
- Józef Dwernicki herbu Sas. Generał Polski, dowódca kawalerii w powstaniu listopadowym. Urodził się 19 marca 1779 w Warszawie. Zmarł 23 listopada 1857 w Łopatynie w Galicji.
- Włodzimierz Dzieduszycki (1825–1899) – przyrodnik, mecenas nauki, folklorysta, polityk
- Włodzimierz Dzieduszycki (1885–1971) – ziemianin, działacz sportowy, ornitolog
- Stefan Hordyński (~ 1720–?) – miecznik kijówski, pisarz grodzki lwowski i poseł ziemi lwowskiej (1764), podpisał elekcyę Stanisława Augusta. Sędzia grodzki lwowski (1769) i podstarości lwowski (1779).
- Bohdan Sas-Jaworski – jeździec, olimpijczyk.
- Włodzimierz Kulczycki (1862–1936) – profesor, lekarz weterynarii, zoolog, anatom zwierząt, kolekcjoner kobierców wschodnich.
- Jerzy Franciszek Kulczycki (1640–1694) – dyplomata, szpieg, żołnierz Jana Sobieskiego, założyciel jednej z pierwszych kawiarni w Wiedniu.
- Modest Strzelbicki (1823–1902) – biskup wołyński.
- Antoni Manastyrski (1863–1869) – biskup przemyski.
- Stanisław Tarnawski – chorąży Ziemi Sanockiej (XVI/XVII w.).
- Andrzej Tymowski herbu Sas – socjolog, profesor Uniwersytetu Warszawskiego. Pracownik Ośrodka Badań nad Tradycją Antyczną w Polsce i Europie Środkowowschodniej UW, Dyrektor Programów Międzynarodowych. Urodzony 22 grudnia 1922 r. w Łodzi, zm. 15 października 2002 r.
- Stanisław Wisłocki herbu Sas (ur. 7 lipca 1921 w Rzeszowie, zm. 31 maja 1998 w Warszawie) – polski kompozytor, dyrygent i pianista. Autor utworów orkiestrowych, kameralnych i fortepianowych[5].
- Władysław Ignacy Wisłocki (1841–1900) – historyk literatury, bibliograf, bibliotekarz, kustosz Biblioteki Jagiellońskiej, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego
- Władysław Tadeusz Wisłocki (1887–1941) – slawista, bibliotekarz, bibliograf, dyrektor Zakładu Narodowego im. Ossolińskich
- Władysław Witwicki (1878–1948) – psycholog, filozof i historyk filozofii, tłumacz (gł. dzieł Platona), lektor radiowy, teoretyk sztuki i artysta, profesor Uniwersytetu Warszawskiego.
- Jan Sas-Zubrzycki (1860–1935) – architekt.
- Janusz Żurakowski (ur. 12 września 1914 w Ryżawce, Ukraina, zm. 9 lutego 2004 w Barry's Bay, Ontario, Kanada) – polski pilot myśliwski i doświadczalny, pułkownik. Otrzymał wiele odznaczeń bojowych za udział w misjach na terenie Niemiec oraz w bitwie o Anglię, m.in. Virtuti Militari i Krzyż Walecznych (trzykrotnie). Był bratem konstruktora lotniczego i pilota, mgra inż. Bronisława Żurakowskiego.
Symbolika
[edytuj | edytuj kod]- Półksiężyc – występuje u Saracenów, od których przyjęli go Turcy. Od nich zaczął być używany przez krzyżowców jako symbol nadziei, wielkiej chwały. Jest także symbolem, wiary, wierności, nadziei, powodzenia, szczęścia rodzinnego. W obrzędach magicznych symbolizuje tajemnicę oraz srebro.
- Gwiazda – świadczy zazwyczaj o dążeniu do celu w myśl zasady „Per aspera ad astram”. Stanowi atrybut wolności, natchnienia, ambitnego celu. Gwiazda sześciopromienna oznacza wzniosłe czyny, bezpiecznego przewodnika.
- Strzała – zwyczaj jej używania wywodzi się być może również z wypraw krzyżowych. Może oznaczać kogoś, kto bez wahania wziął udział w walce, bez względu na to jaki będzie jej finał, a w szczególności wojenną gotowość, szybkość.
- Błękit – kolor ten symbolizuje prawość, wierność, stałość, czujność, patriotyzm, pobożność, zaufanie.
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ pochodzenia rusińskiego → zob.: Kancelaria... Iwana Sas Komarnyćkoho. „Diło”. 248, s. 4, 31 października 1918. (ukr.)
- ↑ a b Rodziny herbu Sas
- ↑ Franciszek Piekosiński: Heraldyka polska wieków średnich, Kraków, 1899, s.141 – 143 wersja elektroniczna
- ↑ Tadeusz Gajl: Herbarz polski od średniowiecza do XX wieku : ponad 4500 herbów szlacheckich 37 tysięcy nazwisk 55 tysięcy rodów. L&L, 2007, s. 406–539. ISBN 978-83-60597-10-1. Lista sporządzona jest na podstawie wydanych wcześnie różnych herbarzy i spisów szlachty, bez archiwalnej weryfikacji, może zatem, jak wiele takich list zawierać błędnie przypisane nazwiska. Ponadto istnieją rodziny chłopskie i mieszczańskie noszące wiele z wymienionych nazwisk. O bezspornej przynależności do herbu Sas mogą zaświadczyć jedynie badania genealogiczne.
- ↑ Wojciech Wolarski (red.), Britannica: edycja polska, t. 46. Wę-Wo, Poznań: Wydawnictwo Kurpisz, 2005, s. 320-321 .
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Ludwik Wyrostek: Ród Dragów – Sasów na Węgrzech i Rusi Halickiej, Kraków, 1932.
Literatura dodatkowa
[edytuj | edytuj kod]- Wiadomość herbie Sas. „Lwowianin Przeznaczony Krajowym i Zagranicznym Wiadomościom”. 9, s. 210–212, 1840.
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Herb Sas z listą nazwisk w elektronicznej wersji Herbarza polskiego Tadeusza Gajla
- Herby szlacheckie. Herb Sas i herbowni. (pol.)
- Polish Roots Sas herb. polishroots.com. [zarchiwizowane z tego adresu (2011-07-15)].
- Sas coat-of-arms. dictionary.babylon.com. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-05-01)].
- Sas Coat of Arms
- O herbie Sas