Tramwaje w Libercu – Wikipedia, wolna encyklopedia
tramwaj | |
![]() Tramwaj T3M.04 (Škoda 02T) na Soukenném náměstí | |
Państwo | |
---|---|
Lokalizacja | |
Operator | |
Liczba linii | 5 |
Lata funkcjonowania | od 1897 |
Infrastruktura | |
![]() System tramwajowy w 2020 r. | |
Długość sieci | 21,5 km |
Rozstaw szyn | 1000 mm / 1435 mm |
Napięcie zasilania | 600 V |
Liczba zajezdni | 1 |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d9/Tram_liberec_f.jpg/220px-Tram_liberec_f.jpg)
Tramwaje w Libercu – system tramwajowy w Libercu. System jest jednym z siedmiu znajdujących się na terytorium Czech.
W 2016 r. w mieście funkcjonowały 4 linie dzienne, które zbiegały się w węźle Fügnerova w centrum, oraz jedna linia historyczna. Całkowita długość sieci wynosiła 21,5 km[1].
Historia
[edytuj | edytuj kod]Początki
[edytuj | edytuj kod]11 września 1894 Rada Miasta Liberec uchwaliła projekt wybudowania sieci elektrycznych tramwajów o rozstawie szyn 1000 mm. Wówczas jedyna linia tramwaju elektrycznego na terytorium ówczesnych Czech istniała w Pradze (linia Františka Křižíka na wzgórze Letna[2]). Budowa rozpoczęła się w kwietniu 1897 r., w trzy miesiące później torowisko było ukończone, zaś 25 sierpnia tego roku miało miejsce uroczyste otwarcie. Wozy pierwszej linii kursowały pomiędzy dworcem kolejowym (kraniec Nádraží) a parkiem miejskim i ogrodami: zoologicznym i botanicznym (kraniec Městský lesík). Od listopada 1897 r. trasa została ostatecznie wydłużona do krańca Lidové Sady (Volksgarten).
W 1899 r. uruchomiono nową linię do Rochlic (Röchlitz), na początku XX wieku zaś tory do Růžodolu (Rosenthal, dziś część miejscowości Kořenov) i Horní Hanychowa (Oberhanichen, 1912, dziś dzielnica Liberca). W 1906 r., w związku z niemiecko-czeską wystawą, powstał specjalny, prowizoryczny odcinek linii, który po zakończeniu wystawy zdemontowano. Do 1914 r. do miasta przybyły 32 wagony motorowe i 8 doczepnych.
I wojna światowa
[edytuj | edytuj kod]Rozwój sieci przerwała I wojna światowa. Wielu pracowników powołano do wojska, co znacznie osłabiło komunikację. Tramwaje służyły także do przewożenia rannych żołnierzy z dworca kolejowego do miejskich szpitali (od 29 listopada 1914). Pod koniec lipca 1915, ze względu na brak mężczyzn do pracy, do przedsiębiorstwa tramwajowego przyjęto pierwsze kobiety.
Okres międzywojenny
[edytuj | edytuj kod]Tabor został poszerzony o 10 wozów ze Studénki oraz 7 kolejnych z Czeskiej Lipy. 13 grudnia 1924 istniały następujące linie:
- Nádraží (dworzec kolejowy) – Lidové sady
- (Lidové sady – Pekárny po skróceniu 1934)
- Rochlice – Růžodol
- Soukenné náměstí – Horní Hanychov
Doba socjalizmu
[edytuj | edytuj kod]Najważniejszym wydarzeniem mającym miejsce po II wojnie światowej w libereckiej komunikacji tramwajowej było uruchomienie w 1955 liczącej 12 km linii międzymiastowej do Jablonca nad Nysą. 31 października 1960 zlikwidowano linie do Rochlic i Růžodolu. W latach 70. gruntownie wyremontowano międzymiastową trasę do Jablonca. Następnie zlikwidowano pętlę w pobliżu centrum Jablonca, a trasę skrócono do nowej pętli w ul. Paryskiej. W 1984 przełożono obie jednotorowe trasy w centrum do obecnej lokalizacji (w ulicy Praskiej umieszczono wówczas pamiątkową szynę). Pod koniec lat 80. w związku z problemami z dostawą nowych pojazdów uwidoczniła się konieczność zmiany rozstawu szyn z 1000 na 1435 mm, identycznego z obecnym we wszystkich miastach (oprócz Bratysławy) ówczesnej Czechosłowacji.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4d/Tram_liberec_Ja.jpg/220px-Tram_liberec_Ja.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3a/Liberec%2C_Centrum_m%C4%9Bsta%2C_pam%C3%A1tn%C3%A1_kolej_v_Pra%C5%BEsk%C3%A9.jpg/220px-Liberec%2C_Centrum_m%C4%9Bsta%2C_pam%C3%A1tn%C3%A1_kolej_v_Pra%C5%BEsk%C3%A9.jpg)
Lata 1990.
[edytuj | edytuj kod]Lata 1990. i pierwsza połowa lat 2000. upłynęły pod znakiem prac nad modernizacją – zmianą rozstawu torów – na liniach miejskich[1]. Przebudowa torowisk trwała, podzielona na kilka etapów. Przebudowywane wówczas odcinki torów otrzymały trzy szyny, co umożliwiło eksploatację na nich także tramwajów wąskotorowych (przejeżdżających przez miasto podczas wyjazdów i zjazdów do zajezdni). 14 sierpnia 1998 pierwsze tramwaje o rozstawie 1435 mm wyruszyły na trasę Lidové Sady – Viadukt. Jednocześnie, zamknięto do przebudowy dalszą część trasy miejskiej, uruchamiając odcinek do Dolnego Hanychowa w 2001, a do Górnego Hanychowa w 2005.
Wcześniej, w 1995 r. na ul. Fügnera w ramach przebudowy otwarto nowoczesny węzeł przesiadkowy, który stał się symbolem libereckiej komunikacji.
Współczesna sieć
[edytuj | edytuj kod]Współczesna sieć libereckich tramwajów składa się z trasy miejskiej Horní Hanychov – Lidové sady oraz trasy międzymiastowej z Liberca (Fügnerova) przez Vratislavice nad Nysą do Jablonca nad Nysą. Między przystankami Soukenným náměstím a Nádražím zlokalizowana jest, dziś już zmodernizowana, zajezdnia tramwajowa Rybníček.
Rozważano także przedłużenie trasy na Górnym Hanychowie do stacji kolejki linowej na Ještěd i wybudowanie nowej linii tramwajowej do Rochlic. Plany te stanowiły główne priorytety wielu libereckich stronnictw politycznych przed wyborami samorządowymi w roku 2006.
Linie
[edytuj | edytuj kod]Tabor
[edytuj | edytuj kod]Zdjęcie | Typ | Modyfikacje i podtypy | Lata dostaw | Liczba (2019)[3] |
---|---|---|---|---|
Tatra T3 | ||||
T3 | 1965–1976 | 2 | ||
Tatra T3SU | 1982 | 5 | ||
Tatra T3SUCS | 1986–1987 | 4 | ||
Tatra T3M.04 | 1996–1999 | 19 | ||
Tatra T3R.P | 2003–2005 | 5 | ||
Tatra T3R.PV | 2003-2008 | 12 | ||
Tatra T3R.PLF | 2005–2007 | 12 | ||
Tatra T3R.SLF | 2014–2019 | 10 | ||
![]() | EVO2 | EVO2 | 2012 | 1 |
W Libercu stacjonują także dwa historyczne wozy: ex. nr 78 (oryginalnie z Uścia nad Łabą) oraz jabłoniecki tramwaj 6MT ex. nr 117, który jest wypożyczony na dłuższy okres z Muzeum Technicznego w Brnie.
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b Witold Urbanowicz , Tramwaj z Liberca do Jablonca będzie dłuższy i nadal wąskotorowy [online], www.transport-publiczny.pl [dostęp 2016-03-31] .
- ↑ Tramwaje w Pradze.
- ↑ DP Liberec: Vozový park. Seznam-autobusu.cz. [dostęp 2019-07-14].
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Karpaš, R.: Kniha o Liberci. Dialog, Liberec, 1996.
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Dopravní podnik města Liberce – operator komunikacji miejskiej w Libercu
- Zdjęcia pojazdów DPML (w tym tramwajów) w fotogalerii Phototrans.eu
- Historia tramwajów w Libercu. czechtrams.wz.cz. [zarchiwizowane z tego adresu (2007-09-28)].
- O zabytkowym wagonie Tatra 6MT