Kazimierz Kaciukiewicz – Wikipedia, wolna encyklopedia
![]() | |
Data i miejsce urodzenia | 25 listopada 1897 |
---|---|
Data śmierci | 10 marca 1978 |
Przebieg służby | |
Siły zbrojne | |
Formacja | |
Jednostki | |
Stanowiska | dowódca Oddziału Ochronnego |
Główne wojny i bitwy | I wojna światowa |
Odznaczenia | |
![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f0/Kazimierz_Adam_Kaciukiewicz_gr%C3%B3b.jpg/220px-Kazimierz_Adam_Kaciukiewicz_gr%C3%B3b.jpg)
Kazimierz Adam Kaciukiewicz (ur. 25 listopada 1897 we Lwowie, zm. 10 marca 1978) – major żandarmerii Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Urodził się 25 listopada 1897 we Lwowie, w rodzinie Antoniego i Katarzyny Manków[1][2]. Był starszym bratem Włodzimierza (ur. 1900), konduktora Miejskiej Kolei Elektrycznej we Lwowie, odznaczonego Medalem Niepodległości[3][2][4].
W czasie I wojny światowej walczył w Legionach Polskich. 1 czerwca 1921 pełnił służbę w szwadronie żandarmerii polowej Nr 2, a jego oddziałem macierzystym był wówczas 49 pułk piechoty[5]. 1 lipca 1921 został przeniesiony z Ekspozytury Żandarmerii Polowej 6 Armii do 2 dywizjonu żandarmerii w Lublinie i został przydzielony do jednego z plutonów w charakterze hospitanta. 13 lipca 1921 objął dowództwo plutonu żandarmerii Kowel. 10 września 1921 przeniósł się ze swoim plutonem do Sarn[6]. 3 maja 1922 został zweryfikowany w stopniu porucznika ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 i 1. lokatą w korpusie oficerów żandarmerii[7]. Od co najmniej 1923 był dowódcą plutonu żandarmerii Zamość[8][9][10][11]. 31 marca 1924 został mianowany kapitanem ze starszeństwem z dniem 1 lipca 1923 i 1. lokatą w korpusie oficerów żandarmerii[12]. 6 lipca 1929 otrzymał przeniesienie do 8 dywizjonu żandarmerii w Toruniu[13].
W końcu sierpnia 1930 został skierowany do Twierdzy Brzeskiej, w której objął dowództwo nad 30 żandarmami oddelegowanymi z poszczególnych dywizjonów w celu sprawowania nadzoru nad internowanymi działaczami opozycji[14]. W czasie pobytu w Twierdzy Brzeskiej występował pod przybranym nazwiskiem „Adam Sokołowski” i miał się dopuścić nadużycia władzy nad internowanym Wojciechem Korfantym w ten sposób, że „cztery razy pięścią uderzył go po twarzy i pięścią uderzył go po żebrach”, a następnie „chorego i poniewieranego więźnia sprowadził do jednej z dolnych, zimnych cel i tam go trzymał przez 24 godziny”[15].
Z dniem 1 grudnia 1930 został przeniesiony do dywizjonu żandarmerii KOP na stanowisko dowódcy plutonu żandarmerii przy Brygadzie KOP „Podole” w Czortkowie[16][17]. 9 grudnia 1932 ogłoszono jego przeniesienie z KOP do 4 dywizjonu żandarmerii w Łodzi[18]. Z dokumentów sporządzonych przez majora Kaciukiewicza i opublikowanych przez Instytut Polski i Muzeum im. gen. Sikorskiego w Londynie wynika, że od grudnia 1932 pełnił służbę w 1 dywizjonie żandarmerii w Warszawie na stanowisku dowódcy Szwadronu Ochronnego, którego zadaniem była ochrona Generalnego Inspektoratu Sił Zbrojnych, Sztabu Głównego i Ministerstwa Spraw Wojskowych. Z racji pełnionej funkcji dowódcy szwadronu sprawował bezpośrednią ochronę kolejnych Generalnych Inspektorów Sił Zbrojnych, marszałków Polski Józefa Piłsudskiego i Edwarda Śmigły-Rydza. Był także członkiem Komisji Współpracy z Sekretarzem Generalnym, nazywanej także Komisją Pomocniczą, która została powołana w końcu 1934 w celu usprawnienia i przyspieszenia prac Komitetu Krzyża i Medalu Niepodległości[19]. 12 marca 1933 awansował do stopnia majora ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1933 i 1. lokatą w korpusie oficerów żandarmerii[20].
W 1936 z polecenia ówczesnego szefa Biura Inspekcji GISZ, pułkownika dyplomowanego kawalerii Leona Strzeleckiego udał się do Lwowa, gdzie dokonał zatrzymania podpułkownika dyplomowanego piechoty Ludwika Lepiarza pod zarzutem szpiegostwa na rzecz ZSRR, a następnie przekonwojował go do Warszawy, do siedziby Wydziału IIb Oddziału II Sztabu Głównego[21]. Składając zeznania „w sprawie afery szpiegowskiej ppłk. Lepiarza” był jednocześnie rozpytywany o sprawę „zaginięcia” generała brygady Włodzimierza Zagórskiego.
W czasie kampanii wrześniowej 1939 był dowódcą Oddziału Ochronnego Kwatery Głównej Naczelnego Wodza. 17 września 1939 w Kutach przekroczył granicę z Rumunią. Od 24 listopada 1939 przebywał w Obozie Oficerskim Nr 4 w Cerizay. 14 sierpnia 1940 został przydzielony do Stacji Zbornej Oficerów Rothesay na wyspie Bute w Szkocji[22]. Został pochowany na Cmentarzu Powązkowskim (kwatera 226-6-20)[23]
Był żonaty z Marią z Gardulskich (ur. 27 sierpnia 1896 w Czortkowie, zm. 20 października 1991), odznaczoną Medalem Niepodległości[24][25][26][23].
Ordery i odznaczenia
[edytuj | edytuj kod]- Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 7443[27]
- Krzyż Niepodległości – 12 maja 1931 „za pracę w dziele odzyskania Niepodległości”[28]
- Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski – 11 listopada 1937 „za zasługi w służbie wojskowej”[29][30]
- Krzyż Walecznych dwukrotnie[31]
- Złoty Krzyż Zasługi[27]
- Srebrny Krzyż Zasługi – 10 listopada 1928 „w uznaniu zasług, położonych na polu pracy w poszczególnych działach wojskowości”[32][33]
- Medal Zwycięstwa[31]
- Odznaka Pamiątkowa Generalnego Inspektora Sił Zbrojnych –12 maja 1936[34]
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2022-12-23]..
- ↑ a b Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2022-12-23]..
- ↑ M.P. z 1933 r. nr 258, poz. 276.
- ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2022-12-23]..
- ↑ Spis oficerów 1921 ↓, s. 160, 676.
- ↑ Suliński 2012 ↓, s. 30-31.
- ↑ Lista starszeństwa 1922 ↓, s. 293.
- ↑ Suliński 2012 ↓, s. 40.
- ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 1054, 1064.
- ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 960, 966.
- ↑ Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 667, 676.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 32 z 2 kwietnia 1924, s. 177.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 6 lipca 1929, s. 196.
- ↑ Andrzej Garlicki, Piękne lata trzydzieste, Warszawa: Prószyński i S-ka, 2008, s. -, ISBN 978-83-7469-725-5, OCLC 233511398 .
- ↑ Jeszcze jeden „bohater” brzeski, Gazeta Wągrowiecka. Pismo ziemi pałuckiej nr 9 z 12 stycznia 1931 roku, s. 1. W tym okresie służbę czynną w Wojsku Polskim pełnił tylko major dyplomowany kawalerii Adam Ludwik Sokołowski na stanowisku szefa Gabinetu Ministra Spraw Wojskowych. Rocznik Oficerski 1932, Biuro Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych, Warszawa 1932, s. 144, 429.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 1 z 28 stycznia 1931, s. 30.
- ↑ Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 288, 912.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 13 z 9 grudnia 1932, s. 439.
- ↑ Tadeusz Wawrzyński, Oficerowie żandarmerii Kawalerowie Krzyża i Medalu Niepodległości, Biuletyn Wojskowej Służby Archiwalnej Nr 24 z 2001 r.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 3 z 14 marca 1933, s. 47.
- ↑ Prot. przesłuchania ↓, s. 94, major Kaciukiewicz zeznał „o ile pamiętam pewnego dnia w połowie 1938 (...)”, co było ewidentną pomyłką, gdyż ppłk dypl. Ludwik Lepiarz zmarł 27 stycznia 1937..
- ↑ Komenda Stacji Zbornej Oficerów Rothesay. Rozkazy dzienne 1940–1941, Instytut Polski i Muzeum im. gen. Sikorskiego w Londynie, sygn. R.8, s. 6.
- ↑ a b Cmentarz Stare Powązki: KAZIMIERZ ADAM KACIUKIEWICZ, [w:] Warszawskie Zabytkowe Pomniki Nagrobne [dostęp 2018-05-03] .
- ↑ M.P. z 1937 r. nr 93, poz. 128.
- ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2022-12-23]..
- ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2022-12-23]..
- ↑ a b Rocznik oficerski 1939 ↓, s. 282.
- ↑ M.P. z 1931 r. nr 111, poz. 163.
- ↑ M.P. z 1937 r. nr 260, poz. 410.
- ↑ Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych Nr 2 z 11 listopada 1937, s. 34.
- ↑ a b Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 667.
- ↑ Monitor Polski nr 260, poz. 636. 1928-11-10. [dostęp 2022-11-16].
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 15 z 11 listopada 1928, s. 412.
- ↑ Rozkaz wewnętrzny Nr 39 GISZ z dnia 15 lipca 1936, Instytut Józefa Piłsudskiego w Ameryce, sygn. 701/1/106, s. 61
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2022-01-19].
- Spis oficerów służących czynnie w dniu 1.6.1921 r.. Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1921.
- Lista starszeństwa oficerów zawodowych. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1922.
- Rocznik Oficerski 1923. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923.
- Rocznik Oficerski 1924. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1924.
- Rocznik Oficerski 1928. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1928.
- Rocznik Oficerski 1932. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1932.
- Kazimierz Kaciukiewicz, Meldunek do Ministra Spraw Wojskowych sporządzony 4 stycznia 1940 roku w Cerizay, Instytut Polski i Muzeum im. gen. Sikorskiego w Londynie, sygn. B.I.4b, s. 83-86.
- Protokół przesłuchania mjr. Kazimierza Kaciukiewicza w sprawie mjr. K. Kaciukiewicza sporządzony 26 lutego 1940 roku w Paryżu przez por. J. Giertycha, Instytut Polski i Muzeum im. gen. Sikorskiego w Londynie, sygn. B.I.4b, s. 88–89.
- J. Giertych: Protokół przesłuchania mjr. Kazimierza Kaciukiewicza w sprawie afery szpiegowskiej ppłk. Lepiarza, sygn. B.I.4b. IPMS, 1940-02-26. [dostęp 2020-11-05].
- Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Rocznik oficerski 1939. Stan na dzień 23 marca 1939. T. 29. Kraków: Fundacja Centrum Dokumentacji Czynu Niepodległościowego. Biblioteka Jagiellońska, 2006. ISBN 83-7188-899-6.
- Jan Suliński: 2 Dywizjon Żandarmerii Wojskowej Lublin (1918–1939). Mińsk Mazowiecki: Centrum Szkolenia Żandarmerii Wojskowej, 2012.