Komenda Rejonu Uzupełnień Małkinia – Wikipedia, wolna encyklopedia
Historia | |
Państwo | |
---|---|
Sformowanie | 1919 |
Rozformowanie | 1939 |
Tradycje | |
Rodowód | PKU 15 pp |
Komendanci | |
Ostatni | mjr piech. Adam Wilczyński |
Działania zbrojne | |
kampania wrześniowa | |
Organizacja | |
Dyslokacja | |
Podległość | DOGen. Lublin |
Skład | PKU typ II |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/98/Komendy_rejon%C3%B3w_uzupe%C5%82nie%C5%84_OK_I.jpg/240px-Komendy_rejon%C3%B3w_uzupe%C5%82nie%C5%84_OK_I.jpg)
Komenda Rejonu Uzupełnień Małkinia (KRU Małkinia) – organ wojskowy właściwy w sprawach uzupełnień Sił Zbrojnych II Rzeczypospolitej i administracji rezerw w powierzonym mu rejonie[1].
Historia komendy
[edytuj | edytuj kod]We wrześniu 1919 roku na terytorium Okręgu Generalnego Lublin utworzono Powiatową Komendę Uzupełnień 15 pułku w Ostrowi Łomżyńskiej. PKU 15 pp podlegała Dowództwu OGen. Lublin w Lublinie i obejmowała swoją właściwością powiaty: ostrowski, wysokomazowiecki i węgrowski. Powiaty ostrowski i wysokomazowiecki zostały wyłączone z PKU Łomża, natomiast powiat węgrowski z PKU Siedlce[2][3].
15 listopada 1921 roku, po wprowadzeniu podziału kraju na dziesięć okręgów korpusów oraz wprowadzeniu pokojowej organizacji służby poborowej, dotychczasowa PKU 15 pp otrzymała nazwę „Powiatowa Komenda Uzupełnień Ostrów Łomżyński” i została podporządkowana Dowództwu Okręgu Korpusu Nr I w Warszawie. PKU Ostrów Łomżyński obejmowała swoją właściwością powiaty: ostrowski i węgrowski oraz powiat sokołowski wyłączony z PKU 22 pp w Siedlcach. Dotychczasowy powiat wysokomazowiecki został włączony do PKU Białystok. W każdym z miast powiatowych rezydował oficer ewidencyjny[4][5][6][7].
18 listopada 1924 roku weszła w życie ustawa z dnia 23 maja 1924 roku o powszechnym obowiązku służby wojskowej[8], a 15 kwietnia 1925 roku rozporządzenie wykonawcze ministra spraw wojskowych do tejże ustawy, wydane 21 marca tego roku wspólnie z ministrami: spraw wewnętrznych, zagranicznych, sprawiedliwości, skarbu, kolei, wyznań religijnych i oświecenia publicznego, rolnictwa i dóbr państwowych oraz przemysłu i handlu[7]. Wydanie obu aktów prawnych wiązało się z przejęciem przez władze cywilne (administracji I instancji) większości zadań związanych z przygotowaniem i przeprowadzeniem poboru[9][10]. Przekazanie większości zadań władzom cywilnym umożliwiło organom służby poborowej zajęcie się wyłącznie racjonalnym rozdziałem rekruta oraz ewidencją i administracją rezerw. Do tych zadań dostosowana została organizacja wewnętrzna powiatowych komend uzupełnień i ich składy osobowe. Poszczególne komendy różniły się między sobą składem osobowym w zależności od wielkości administrowanego terenu[11].
Zadania i nowa organizacja PKU określone zostały w wydanej 27 maja 1925 roku instrukcji organizacyjnej służby poborowej na stopie pokojowej[9]. W skład PKU Ostrów Łomżyński wchodziły dwa referaty: I) referat administracji rezerw i II) referat poborowy[9]. Nowa organizacja i obsada służby poborowej na stopie pokojowej według stanów osobowych L. O. I. Szt. Gen. 3477/Org. 25 została ogłoszona 4 lutego 1926 roku. Z tą chwilą zniesione zostały stanowiska oficerów ewidencyjnych[12][13][14].
12 marca 1926 roku została ogłoszona obsada personalna Przysposobienia Wojskowego, zatwierdzona rozkazem Dep. I L. 6000/26 przez pełniącego obowiązki szefa Sztabu Generalnego gen. dyw. Edmunda Kesslera, w imieniu ministra spraw wojskowych. Zgodnie z nową organizacją pokojową Przysposobienia Wojskowego zostały zlikwidowane stanowiska oficerów instrukcyjnych przy PKU, a w ich miejsce utworzone rozkazem Oddz. I Szt. Gen. L. 7600/Org. 25 stanowiska oficerów przysposobienia wojskowego w pułkach piechoty[15].
Od 1926 roku, obok ustawy o powszechnym obowiązku służby wojskowej i rozporządzeń wykonawczych do niej, działalność PKU Ostrów Łomżyńska normowała „Tymczasowa instrukcja służbowa dla PKU”, wprowadzona do użytku rozkazem MSWojsk. Dep. Piech. L. 100/26 Pob.[16]
13 marca 1928 roku minister spraw wojskowych wydał rozkaz B. Og. Org. 980 Org. w sprawie przeniesienia PKU Ostrów Mazowiecka do Małkini i zmiany nazwy na PKU Małkinia. Termin przeniesienia miał ustalić dowódca Okręgu Korpusu Nr I[17].
W marcu 1930 roku PKU Małkinia była nadal podporządkowana Dowództwu Okręgu Korpusu Nr I w Warszawie i administrowała powiatami: ostrowskim, węgrowskim i sokołowskim[18]. W grudniu tego roku komenda posiadała skład osobowy typ II[16].
31 lipca 1931 roku gen. dyw. Kazimierz Fabrycy, w zastępstwie ministra spraw wojskowych, rozkazem B. Og. Org. 4031 Org. wprowadził zmiany w organizacji służby poborowej na stopie pokojowej. Zmiany te polegały między innymi na zamianie stanowisk oficerów administracji w PKU na stanowiska oficerów broni (piechoty) oraz zmniejszeniu składu osobowego PKU typ I–IV o jednego oficera i zwiększeniu o jednego urzędnika II kategorii. Liczba szeregowych zawodowych i niezawodowych oraz urzędników III kategorii i niższych funkcjonariuszy pozostała bez zmian[19].
1 lipca 1938 roku weszła w życie nowa organizacja służby uzupełnień, zgodnie z którą dotychczasowa PKU Małkinia została przemianowana na Komendę Rejonu Uzupełnień Małkinia przy czym nazwa ta zaczęła obowiązywać 1 września 1938 roku[20], z chwilą wejścia w życie ustawy z dnia 9 kwietnia 1938 roku o powszechnym obowiązku wojskowym[21]. Obok wspomnianej ustawy i rozporządzeń wykonawczych do niej, działalność KRU Małkinia normowały przepisy służbowe MSWojsk. D.D.O. L. 500/Org. Tjn. Organizacja służby uzupełnień na stopie pokojowej z 13 czerwca 1938 roku. Zgodnie z tymi przepisami komenda rejonu uzupełnień była organem wykonawczym służby uzupełnień[22] .
Komendant Rejonu Uzupełnień w sprawach dotyczących uzupełnień Sił Zbrojnych i administracji rezerw podlegał bezpośrednio dowódcy Okręgu Korpusu Nr I, który był okręgowym organem kierowniczym służby uzupełnień. Rejon uzupełnień nie uległ zmianie i nadal obejmował powiaty: ostrowski, węgrowski i sokołowski[1].
Obsada personalna
[edytuj | edytuj kod]Poniżej przedstawiono wykaz oficerów zajmujących stanowisko komendanta Powiatowej Komendy Uzupełnień i komendanta rejonu uzupełnień oraz wykaz osób funkcyjnych (oficerów i urzędników wojskowych) pełniących służbę w PKU Ostrów Łomżyńska oraz PKU i KRU Małkinia, z uwzględnieniem najważniejszych zmian organizacyjnych przeprowadzonych w 1926 i 1938 roku.
Komendanci | ||
---|---|---|
Stopień, imię i nazwisko | Okres pełnienia funkcji | Kolejne stanowisko służbowe (dalsze losy) |
tyt. płk piech. Bronisław Kapliński | był w VIII 1922[23][5][6] – II 1926[24] | dyspozycja dowódcy OK I |
mjr / ppłk piech. Franciszek Siłakowski[a] | II 1926[29] – I 1928[30] | dyspozycja dowódcy OK I |
ppłk piech. Rajmund Rada | IV 1928[31] – 28 II 1929[32] | stan spoczynku |
mjr piech. Witold Ryszard Borysewicz[b] | III 1929[34][35] – 30 IV 1933[36] | stan spoczynku |
mjr piech. Eugeniusz Ignacy Łepkowski | VI 1933[37] – VII 1935[38] | dyspozycja dowódcy OK I |
mjr piech. Adam Wilczyński | VIII 1935[39] – IX 1939[40] | dowódca batalionu „Wilk” |
Obsada pozostałych stanowisk funkcyjnych PKU w latach 1919–1920 | |||
---|---|---|---|
zastępca komendanta | kpt. Roman Żmudzki | 11 IX 1919[41] – 5 II 1920[42] | 43 pp |
kpt. Roman Krzyżanowski | od I 1920 | ||
ppor. Jan Czajewicz | do 5 II 1920[42] | PKU 36 pp | |
oficer ewidencyjny na powiat ostrowski | urzędnik wojsk. XI rangi Franciszek Ungeheuer | od 5 II 1920[43] | |
Obsada pozostałych stanowisk funkcyjnych PKU w latach 1921–1925[44][6] | |||
I referent | por. piech. Stanisław Stomma | 1923 – X 1925 | II referent |
mjr piech. Stanisław Jaster | X 1925[45] – II 1926[46] | kierownik I referatu PKU Mińsk Mazowiecki | |
II referent | urzędnik wojsk. XI rangi / por. kanc. Władysław Kandybowicz | do X 1925 | młodszy referent |
por. piech. Stanisław Stomma | X 1925[45] – II 1926 | kierownik II referatu | |
młodszy referent | por. kanc. Władysław Kandybowicz | X 1925[45] – II 1926 | referent |
młodszy referent | por. kanc. Władysław Kandybowicz | ||
oficer instrukcyjny | kpt. piech. Stefan Steblecki | 1923 – 1924 | |
oficer ewidencyjny na powiat ostrowski | urzędnik wojsk. XI rangi / por. kanc. Franciszek I Ungeheuer | 1923 – 1924 | |
oficer ewidencyjny na powiat sokołowski | urzędnik wojsk. XI rangi / por. kanc. Stanisław Bugaj | 1923 – 1924 | |
oficer ewidencyjny na powiat węgrowski | urzędnik wojsk. XI rangi Józef Gilewicz | 1923 | |
chor. Michał Watrach[c] | od II 1925 | ||
Obsada pozostałych stanowisk funkcyjnych PKU w latach 1926–1938[48][49][50][51][52] | |||
kierownik I referatu | mjr piech. Witold Ryszard Borysewicz | IV 1928[53] – III 1929 | komendant PKU |
mjr art. Adam Rudolf Machnowski | III[54] – VIII 1929[55] | dyspozycja dowódcy OK I | |
kpt. piech. Lubomir Jerzy Szychulski[d] | IX 1930[57] – VII 1935 | dyspozycja dowódcy OK I[38] | |
kpt. piech. Mieczysław Józef Różycki | VIII 1935[39] – VI 1938 | kierownik I referatu KRU | |
kierownik II referatu | por. piech. Stanisław Stomma | od II 1926 | |
por. kanc. Stanisław Bugaj | był w 1928 – VIII 1929[58] | dyspozycja dowódcy OK I | |
kpt. piech. Lubomir Jerzy Szychulski | XII 1929[59] – IX 1930 | kierownik I referatu | |
por. kanc. Władysław Kandybowicz[e] | IX 1930[61] – 31 XII 1933[62] | stan spoczynku | |
kpt. art. Stanisław I Janicki | I – 30 XI 1934[63] | stan spoczynku | |
referent | por. kanc. Władysław Kandybowicz | II 1926 – IX 1930 | kierownik II referatu |
Obsada pozostałych stanowisk funkcyjnych KRU w latach 1938–1939[40][f] | |||
kierownik I referatu ewidencji | kpt. piech. Mieczysław Józef Różycki[g] | 1938 – 1939 | |
kierownik II referatu uzupełnień | kpt. adm. (piech.) Piotr Marcinkiewicz[h] | 1939 | w niemieckiej niewoli |
Uwagi
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Franciszek Siłakowski (ur. 9 kwietnia 1880, zm. 26 listopada 1929 w Ostrowi Mazowieckiej[25]) – podpułkownik piechoty Wojska Polskiego. W lutym 1925 roku został przydzielony z DOK I do macierzystego 71 pp[26]. W marcu tego roku został odkomenderowany z 71 pp do PKU Warszawa Miasto I na cztery miesiące w celu odbycia praktyki poborowej[27]. W lutym 1926 roku został przydzielony z PKU Warszawa Miasto I do PKU Ostrów Łomżyńska na stanowisko komendanta, pozostając oficerem nadetatowym 71 pp. 3 maja 1926 roku został mianowany majorem ze starszeństwem z 1 lipca 1925 roku i 2. lokatą w korpusie oficerów piechoty[28]. W styczniu 1928 roku został zwolniony ze stanowiska i oddany do dyspozycji dowódcy Okręgu Korpusu Nr I, a z dniem 30 września tego roku przeniesiony w stan spoczynku.
- ↑ Witold Ryszard Borysewicz urodził się 3 kwietnia 1887 w Białej Podlaskiej, w rodzinie Tomasza. Na stopień majora został mianowany ze starszeństwem z 15 sierpnia 1924 w korpusie oficerów piechoty. 25 lipca 1933 został odznaczony Medalem Niepodległości[33].
- ↑ Urzędnik wojsk. XI rangi Michał Watrach z dniem 1 stycznia 1925 roku został mianowany chorążym zawodowym w piechocie z równoczesnym wcieleniem do 71 pp i przydziałem do PKU Ostrów Łomżyński na stanowisko OE Węgrów[47]. W 1923 roku Michał Watrach pełnił służbę w PKU Mińsk Mazowiecki na stanowisku oficera ewidencyjnego na powiat miński.
- ↑ Kpt. piech. Lubomir Jerzy Szychulski (ur. 19 listopada 1895[56]).
- ↑ Władysław Kandybowicz (ur. 9 grudnia 1887) był odznaczony Srebrnym Krzyżem Zasługi[60].
- ↑ Wykaz zawiera obsadę jednostki według stanu bezpośrednio przed rozpoczęciem mobilizacji pierwszych oddziałów Wojska Polskiego w dniu 23 marca 1939, ale już po przeprowadzeniu ostatnich awansów ogłoszonych z datą 19 marca 1939[64].
- ↑ Kpt. piech. Mieczysław Józef Różycki[65] (ur. 1 stycznia 1897) był odznaczony Krzyżem Niepodległości i Srebrnym Krzyżem Zasługi[66]. 3 maja 1922 roku został zweryfikowany w stopniu kapitana ze starszeństwem z 1 czerwca 1919 roku i 1500. lokatą w korpusie oficerów piechoty. Jego oddziałem macierzystym był 4 pułk piechoty Legionów w Kielcach[67]. W czerwcu 1933 roku został przeniesiony z KOP do PKU Warszawa Powiat[68], a we wrześniu tego roku do PKU Warszawa Miasto IV[69]. W sierpniu 1935 roku został przeniesiony do PKU Małkinia.
- ↑ Kpt. adm. (piech.) Piotr Marcinkiewicz (ur. 5/17 września 1897 roku na Syberii, zm. 18 lutego 1986). W czerwcu 1934 roku został przeniesiony z KOP do 65 pp w Grudziądzu[70]. W czasie kampanii wrześniowej dostał się do niemieckiej niewoli. Przebywał w Stalagu XIII, a następnie w Oflagu VII C i Oflagu VII A Murnau[71] .
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b Dz.U. z 1939 r. nr 20, poz. 131.
- ↑ Wykaz PKU 1919 ↓.
- ↑ Rozkaz DOGen. Kielce ↓, Nr 69 z 23 czerwca 1921 roku, zał. nr 2 do pkt 11.
- ↑ Almanach 1923 ↓, s. 34.
- ↑ a b Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 1473.
- ↑ a b c Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 1342.
- ↑ a b Dz.U. z 1925 r. nr 37, poz. 252.
- ↑ Dz.U. z 1924 r. nr 61, poz. 609.
- ↑ a b c Jarno 2001 ↓, s. 169.
- ↑ Moczyński 1928 ↓, s. 393, autor użył sformułowania „wszystkie czynności przygotowawcze do poboru, jak również jego przeprowadzenie przeszły do władz administracyjnych”, co nie odpowiadało podziałowi kompetencji władz wojskowych i cywilnych, określonych we wspomnianych aktach prawa.
- ↑ Moczyński 1928 ↓, s. 393–394.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Dodatek do Nr 9 z 4 lutego 1926 roku, s. 7-20.
- ↑ Moczyński 1928 ↓, s. 393, wg autora stanowiska oficerów ewidencyjnych, po krótkotrwałym przydzieleniu ich do władz administracyjnych, zostały zniesione w 1925 roku.
- ↑ Jarno 2001 ↓, s. 169, autor także datuje zniesienie stanowisk oficerów ewidencyjnych na rok 1925, co stoi w sprzeczności z ogłoszoną 4 lutego 1926 roku obsadą służby poborowej na stopie pokojowej.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Dodatek do Nr 9 z 4 lutego 1926 roku, s. 1-10.
- ↑ a b Dz. Rozk. MSWojsk. Nr 40 z 23 grudnia 1930 roku, poz. 471.
- ↑ Dz. Rozk. MSWojsk. Nr 7 z 13 marca 1928 roku, poz. 78.
- ↑ Dz.U. z 1930 r. nr 31, poz. 270.
- ↑ Dz. Rozk. MSWojsk. Nr 23 z 31 lipca 1931 roku, poz. 290.
- ↑ Jarno 2001 ↓, s. 173.
- ↑ Dz.U. z 1938 r. nr 25, poz. 220.
- ↑ Historia WKU Suwałki ↓.
- ↑ Korespondencje. Z Ostrów Komorowa. „Polska Zbrojna”. 263, s. 3, 1922-09-28. Warszawa.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Dodatek do Nr 9 z 4 lutego 1926 roku, s. 2.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 5 z 20 lutego 1930 roku, s. 73.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 19 z 20 lutego 1925 roku, s. 83.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 33 z 20 marca 1925 roku, s. 159.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 18 z 3 maja 1926 roku, s. 124.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Dodatek do Nr 9 z 4 lutego 1926 roku, s. 2, 7.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 3 z 28 stycznia 1928 roku, s. 21, 28.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 9 z 26 kwietnia 1928 roku, s. 157.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 3 z 29 stycznia 1929 roku, s. 33.
- ↑ M.P. z 1933 r. nr 171, poz. 208.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 7 z 22 marca 1929 roku, s. 102.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 6 z 23 marca 1932 roku, s. 226, zatwierdzony na stanowisku komendanta.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 15 z 31 grudnia 1932 roku, s. 469.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 28 czerwca 1933 roku, s. 131.
- ↑ a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 10 z 4 lipca 1935 roku, s. 90.
- ↑ a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 31 sierpnia 1935 roku, s. 97.
- ↑ a b Rocznik oficerski 1939 ↓, s. 853.
- ↑ Dz. Rozk. MSWojsk.|loc=Nr 91 z 1919 roku, poz. 3387
- ↑ a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 5 z 14 lutego 1920 roku, s. 92.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 5 z 14 lutego 1920 roku, s. 95.
- ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 1473, 1554, 1557, 1559, 1569.
- ↑ a b c Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 114 z 28 października 1925 roku, s. 617.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Dodatek do Nr 9 z 4 lutego 1926 roku, s. 5.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 14 z 8 lutego 1925 roku, s. 62.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Dodatek do Nr 9 z 4 lutego 1926 roku, s. 7.
- ↑ Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 115, 117, 121, 832, w tym czasie praktykę poborową odbywał ppłk piech. Antoni II Kwiatkowski.
- ↑ Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 519.
- ↑ Lista starszeństwa 1933 ↓, s. 18, 40, 160.
- ↑ Lista starszeństwa 1935 ↓, s. 18, 39.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 9 z 26 kwietnia 1928 roku, s. 158.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 7 z 22 marca 1929 roku, s. 101.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 13 z 9 sierpnia 1929 roku, s. 257.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 2 z 26 stycznia 1934 roku, s. 29, sprostowano datę urodzenia z „19 października 1895” na „19 listopada 1895”.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 1 z 28 stycznia 1931 roku, s. 28.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 13 z 9 sierpnia 1929 roku, s. 261.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 20 z 23 grudnia 1929 roku, s. 382.
- ↑ Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 359.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 1 z 28 stycznia 1931 roku, s. 29.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 7 z 20 maja 1933 roku, s. 119.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 14 z 22 grudnia 1934 roku, s. 285.
- ↑ Rocznik oficerski 1939 ↓, s. VI.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 1 czerwca 1935 roku, s. 62, sprostowano imię z „Mieczysław II” na „Mieczysław Józef”.
- ↑ Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 44, 906.
- ↑ Lista starszeństwa 1922 ↓, s. 63.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 28 czerwca 1933 roku, s. 145.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 28 września 1933 roku, s. 195.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 7 czerwca 1934 roku, s. 181.
- ↑ Straty ↓.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Wykaz Powiatowych Komend Uzupełnień wraz z wchodzącemi w ich skład powiatami. Załącznik do okólnika nr 186 z 12 sierpnia 1919 r.. „Dziennik Urzędowy Ministerstwa Sprawiedliwości”. 8, 1919-11-28. Warszawa: Ministerstwo Sprawiedliwości.
- Rozkazy Dowództwa Okręgu Generalnego „Kielce”. [dostęp 2019-08-16].
- Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2019-02-09].
- Rocznik Oficerski 1923. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923.
- Rocznik Oficerski 1924. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1924.
- Rocznik Oficerski 1928. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1928.
- Rocznik Oficerski 1932. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1932.
- Lista starszeństwa oficerów zawodowych. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1922.
- Lista starszeństwa oficerów zawodowych piechoty 1 lipca 1933. Warszawa: Przegląd Piechoty, 1933.
- Lista starszeństwa oficerów zawodowych piechoty. 5 czerwca 1935. Warszawa: Dep. Piech. MSWojsk., 1935.
- Karol Firich, Stanisław Krzysik, Tadeusz Kutrzeba, Stanisław Müller, Józef Wiatr: Almanach oficerski na rok 1923/24. T. 2. Warszawa: Wojskowy Instytut Naukowo-Wydawniczy, 1923.
- Witold Jarno: Okręg Korpusu Wojska Polskiego nr IV Łódź 1918-1939. Łódź: Wydawnictwo „Ibidem”, 2001. ISBN 83-88679-10-4.
- Jarosław Kowalewski: Historia Wojskowej Komendy Uzupełnień w Suwałkach. Wojskowa Komenda Uzupełnień w Suwałkach. [dostęp 2019-05-18].
- Henryk Moczyński: Służba poborowa. W: Dziesięciolecie Odrodzenia Polskiej Siły Zbrojnej 1918–1928. Henryk Stanisław Mościcki (red.) Włodzimierz Dzwonkowski (red.) Tadeusz Bałaban (red.). Warszawa: Tadeusz Złotnicki, 1928, s. 391–394.
- Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Rocznik oficerski 1939. Stan na dzień 23 marca 1939. T. 29. Kraków: Fundacja Centrum Dokumentacji Czynu Niepodległościowego. Biblioteka Jagiellońska, 2006. ISBN 83-7188-899-6.
- Program „Straty osobowe i ofiary represji pod okupacją niemiecką”. Fundacja „Polsko-Niemieckie Pojednanie”. [dostęp 2019-08-17].