Mirtazapina – Wikipedia, wolna encyklopedia
| |||||||||||||||||||||
![]() Esprital – preparat farmaceutyczny mirtazapiny | |||||||||||||||||||||
Ogólne informacje | |||||||||||||||||||||
Wzór sumaryczny | C17H19N3 | ||||||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Masa molowa | 265,35 g/mol | ||||||||||||||||||||
Wygląd | białe ciało stałe[1] | ||||||||||||||||||||
Identyfikacja | |||||||||||||||||||||
Numer CAS | 61337-67-5 (R/S) | ||||||||||||||||||||
PubChem | |||||||||||||||||||||
DrugBank | |||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa) | |||||||||||||||||||||
Klasyfikacja medyczna | |||||||||||||||||||||
ATC | |||||||||||||||||||||
Stosowanie w ciąży | kategoria C | ||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||
|
Mirtazapina – wielopierścieniowy organiczny związek chemiczny o właściwościach przeciwdepresyjnych i nasennych, stosowany jako lek.
Wskazania
[edytuj | edytuj kod]Lek jest stosowany w leczeniu wielu zaburzeń, między innymi depresji (zwłaszcza u pacjentów z obniżonym łaknieniem), obsesji oraz stanów lękowych w rodzaju lęku uogólnionego czy fobii społecznej. Może być też stosowany doraźnie jako środek nasenny. Zgodnie z wskazaniami rejestracyjnymi stosowany jest w leczeniu epizodów depresji o średnim i ciężkim nasileniu.
Farmakologia
[edytuj | edytuj kod]Substancja ta jest przede wszystkim antagonistą receptorów:
- serotoninowych 5-HT2 oraz 5-HT3
- histaminowego H1 (charakterystyczny bardzo silny odwrotny agonizm)
- adrenergicznego α2.
Mirtazapina nie jest lekiem z rodziny SSRI, razem z mianseryną tworzy unikalną grupę antydepresantów NaSSA. Jej enancjomer S-(+) (esmirtazapina[4]) blokuje receptory α2 i 5-HT2, natomiast enancjomer R-(−) blokuje receptory 5-HT3. Silne działanie uspokajająco-nasenne mirtazapiny jest skutkiem antagonizmu receptora H1.
Antagonizm receptora 5-HT3 powoduje, że mirtazapina ma pewne właściwości przeciwwymiotne, pomocne np. w leczeniu zespołu jelita drażliwego.
Działania uboczne
[edytuj | edytuj kod]Często powoduje senność w ciągu dnia, wzmożenie łaknienia i przybranie na wadze. Często też pacjenci zgłaszają nienormalne wyraziste sny (ale nie koszmary), co nie jest zazwyczaj objawem uciążliwym. Ma to niewątpliwie związek z jednoczesnym ujemnym wpływem serotoninergicznym i histaminergicznym.
Donoszono, że przewlekłe (ale nie doraźne, jak w przypadku zastosowania w celu nasennym) podawanie mirtazapiny podnosi poziom czynnika TNF-α w organizmie, co może stanowić potencjalne ryzyko i przeciwwskazanie dla osób cierpiących na schorzenia autoimmunologiczne[5]. Podawana przewlekle może także wpływać supresyjnie na szpik kostny, choć to działanie mirtazapiny obserwowano u pacjentów rzadko.
Dawkowanie
[edytuj | edytuj kod]Preparat podaje się doustnie, początkowo 15–30 mg/d, następnie 15–45 mg/d. Najlepiej podawać przed snem[6].
Interakcje
[edytuj | edytuj kod]Może nasilać hamujące działanie alkoholu, benzodiazepin i barbituranów na ośrodkowy układ nerwowy.
Dostępność
[edytuj | edytuj kod]W Polsce dostępna pod nazwami Mirtagen, Mirtor, Mirzaten, Mirzaten Q-Tab i Remirta Oro[7].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b Sigma-Aldrich: M0443 Mirtazapine ≥98% (HPLC), solid. Sigma-Aldrich. [dostęp 2008-11-10]. (ang.).
- ↑ a b Mirtazapine, [w:] DrugBank [online], University of Alberta, DB00370 [dostęp 2022-08-17] (ang.).
- ↑ Udo Bonnet i inni, Modulatory effects of neuropsychopharmaca on intracellular pH of hippocampal neurones in vitro: Neuropsychopharmaca and pHi, „British Journal of Pharmacology”, 159 (2), 2010, s. 474–483, DOI: 10.1111/j.1476-5381.2009.00540.x, PMID: 20015293, PMCID: PMC2825368 [dostęp 2022-08-17] (ang.).
- ↑ Esmirtazapine, [w:] DrugBank [online], University of Alberta, DB06678 [dostęp 2022-08-17] (ang.).
- ↑ Berthold-Losleben M., Himmerich H. The TNF-alpha System: Functional Aspects in Depression, Narcolepsy and Psychopharmacology.. „Current neuropharmacology”. 3 (6), s. 193–202, wrzesień 2008. DOI: 10.2174/157015908785777238. PMID: 19506720.
- ↑ Mirtazapina – opis, [w:] Indeks Leków MP, opis substancji, Medycyna Praktyczna [dostęp 2021-03-02] .
- ↑ Mirtazapina – preparaty, [w:] Indeks Leków MP, lista preparatów, Medycyna Praktyczna [dostęp 2021-03-02] .
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Małgorzata Rzewuska: Leczenie zaburzeń psychicznych. Wyd. 3. Warszawa: PZWL, 2006. ISBN 83-200-3354-3.