Kraj rozwijający się – Wikipedia, wolna encyklopedia
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/85/Newly_industrialized_countries.svg/350px-Newly_industrialized_countries.svg.png)
0.950 i powyżej 0.900–0.949 0.850–0.899 0.800–0.849 0.750–0.799 | 0.700–0.749 0.650–0.699 0.600–0.649 0.550–0.599 0.500–0.549 | 0.450–0.499 0.400–0.449 0.350–0.399 poniżej 0.350 niedostępne |
Kraj rozwijający się – termin określający kraj o niskim poziomie dóbr materialnych. Nie istnieje jednak ogólnie przyjęta definicja kraju rozwiniętego, a poziom rozwoju krajów rozwiniętych również może być zróżnicowany[1].
Niektóre organizacje, takie jak Bank Światowy, używają klasyfikacji numerycznej, traktując wszystkie kraje o niskim i średnim przychodzie jako rozwijające się. W najnowszej klasyfikacji gospodarki krajowe zostały podzielone według danych PKB per capita za 2008 rok – kraje o GNI per capita[a] poniżej 11 905 USD zostały zaliczone do krajów rozwijających się[2]. Inne instytucje używają mniej dokładnych definicji.
Kraje o rozwiniętej gospodarce, o których nie można jeszcze powiedzieć „kraje rozwinięte”, określane są jako „kraje nowo uprzemysłowione”[3][4][5][6].
Definicja
[edytuj | edytuj kod]Kofi Annan, były sekretarz generalny Narodów Zjednoczonych zdefiniował kraje rozwinięte jako: A developed country is one that allows all its citizens to enjoy a free and healthy life in a safe environment (tłum: „Kraje rozwinięte to te, które pozwalają swoim obywatelom cieszyć się wolnością i zdrowiem w bezpiecznym otoczeniu”)[7].
Lecz według Departamentu Statystycznego Narodów Zjednoczonych nie ma ustalonych konwencji dla określenia rozwinięty czy rozwijający się w stosunku do krajów należących do ONZ[8].
Ponadto intencją używania określeń „rozwinięty” czy „rozwijający się” jest wyłącznie uzyskanie wygody w kontekście danych statystycznych; określenia te nie mają na celu wyrażania rzeczywistego poziomu rozwoju poszczególnych krajów[9]
W obiegowym rozumieniu Japonia, Kanada, Stany Zjednoczone, Australia, Nowa Zelandia oraz Europa są postrzegane jako regiony rozwinięte. W międzynarodowych statystykach dotyczących handlu: Południowoafrykańska unia celna oraz Izrael są postrzegane jako rozwinięte. Państwa powstałe z rozpadu Jugosławii, z wyjątkiem Słowenii, są postrzegane jako kraje rozwijające się, natomiast kraje Europy wschodniej oraz WNP nie są zaliczane ani do rozwiniętych ani rozwijających się regionów[10].
Przed kwietniem 2004 roku, MFW nie zaliczał krajów Europy wschodniej (w tym krajów Europy środkowej, które wciąż należą do Grupy wschodnioeuropejskiej w instytucjach ONZ), krajów byłego ZSRR w środkowej Azji (Kazachstan, Uzbekistan, Kirgistan, Tadżykistan i Turkmenistan) oraz Mongolii ani do regionów rozwiniętych ani rozwijających się, a określał je mianem kraje w czasie transformacji. Mimo to międzynarodowe raporty traktowały te państwa jako rozwijające się.
W XXI wieku cztery Azjatyckie tygrysy[11] (Hongkong[11][12], Singapur[11][12], Korea Południowa[11][12][13][14] i Tajwan[11][12]) zaczęły być postrzegane jako „rozwinięte” regiony, a kraje takie jak Cypr[12], Izrael[12], Malta[12] i Słowenia[12] jako „nowo rozwinięte kraje”.
Według Hansa Roslinga pojęcie krajów rozwijających się od lat 80. XX wieku stopniowo traci sens ze względu na zmniejszanie się różnic w oczekiwanej długości życia, dzietności i dochodach[15].
Lista krajów rozwijających się
[edytuj | edytuj kod]Poniższe kraje zaliczane są przez Międzynarodowy Fundusz Walutowy do grupy „gospodarki wschodzące i rozwijające się” (ang. Emerging and Developing Economies)[16].
Afganistan
Albania
Algieria
Angola
Antigua i Barbuda
Arabia Saudyjska
Argentyna
Armenia
Aruba
Azerbejdżan
Bahamy
Bahrajn
Bangladesz
Barbados
Belize
Benin
Bhutan
Białoruś
Boliwia
Bośnia i Hercegowina
Botswana
Brazylia
Brunei
Bułgaria
Burkina Faso
Burundi
Chile
Chiny
Chorwacja
Czad
Czarnogóra
Demokratyczna Republika Konga
Dominika
Dominikana
Dżibuti
Egipt
Ekwador
Erytrea
Eswatini
Etiopia
Fidżi
Filipiny
Gabon
Gambia
Ghana
Grenada
Gruzja
Gujana
Gwatemala
Gwinea
Gwinea Bissau
Gwinea Równikowa
Haiti
Honduras
Indie
Indonezja
Irak
Iran
Jamajka
Jemen
Jordania
Kambodża
Kamerun
Katar
Kazachstan
Kenia
Kirgistan
Kiribati
Kolumbia
Komory
Kongo
Kosowo
Kostaryka
Kuwejt
Laos
Lesotho
Liban
Liberia
Libia
Macedonia Północna
Madagaskar
Malawi
Malediwy
Malezja
Mali
Maroko
Mauretania
Mauritius
Meksyk
Mikronezja
Mjanma
Mołdawia
Mongolia
Mozambik
Namibia
Nauru
Nepal
Niger
Nigeria
Nikaragua
Oman
Pakistan
Palau
Panama
Papua-Nowa Gwinea
Paragwaj
Peru
Polska
Południowa Afryka
Republika Środkowoafrykańska
Republika Zielonego Przylądka
Rosja
Rumunia
Rwanda
Saint Kitts i Nevis
Saint Lucia
Saint Vincent i Grenadyny
Salwador
Samoa
Senegal
Serbia
Seszele
Sierra Leone
Somalia
Sri Lanka
Sudan
Sudan Południowy
Surinam
Syria
Tadżykistan
Tajlandia
Tanzania
Timor Wschodni
Togo
Tonga
Trynidad i Tobago
Tunezja
Turcja
Turkmenistan
Tuvalu
Uganda
Ukraina
Urugwaj
Uzbekistan
Vanuatu
Wenezuela
Węgry
Wietnam
Wybrzeże Kości Słoniowej
Wyspy Marshalla
Wyspy Salomona
Wyspy Świętego Tomasza i Książęca
Zambia
Zimbabwe
Zjednoczone Emiraty Arabskie
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]Uwagi
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Dochód narodowy brutto
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Arthur Sullivan , Steven M. Sheffrin , Economics: Principles in Action, Upper Saddle River, New Jersey: Prentice Hall, 2003, s. 471, ISBN 0-13-063085-3 .
- ↑ Country Classification [online], Bank Światowy [dostęp 2010-02-24] [zarchiwizowane z adresu 2012-06-30] .
- ↑ Newly Industrialized Countries, [w:] Paweł Bożyk , Globalization and the Transformation of Foreign Economic Policy, Ashgate Publishing, Ltd, 2006, ISBN 0-75-464638-6 .
- ↑ Multinationals, Ideology, and Organized Labor, [w:] Mauro F. Guillén , The Limits of Convergence, Princeton University Press, 2003, ISBN 0-69-111633-4 .
- ↑ Manufacturing industries (rozdział 19), World development (rozdział 22), [w:] David Waugh , Geography, An Integrated Approach, wyd. 3, Nelson Thornes Ltd., 2000, 563, 576–579, 633 i 640, ISBN 0-17-444706-X .
- ↑ N. Gregory Mankiw , Principles of Economics, wyd. 4, 2007, ISBN 0-32-422472-9 .
- ↑ United Nations Information Services, Press Release No. G/05/2000 [online], 12 lutego 2000 [dostęp 2010-02-24] [zarchiwizowane z adresu 2009-08-08] (ang.).
- ↑ Composition of macro geographical (continental) regions, geographical sub-regions, and selected economic and other groupings (footnote C) [online], Departament Statystyczny Narodów Zjednoczonych, 17 października 2008 [dostęp 2010-02-24] (ang.).
- ↑ Standard country or area codes and geographical regions for statistical use [online] [dostęp 2010-02-24] (ang.).
- ↑ Composition of macro geographical (continental) regions, geographical sub-regions, and selected economic and other groupings (footnote C) [online], Departament Statystyczny Narodów Zjednoczonych, 17 października 2008 [dostęp 2010-02-24] .
- ↑ a b c d e Wschodnioazjatyckie tygrysy [online] [dostęp 2010-02-24] [zarchiwizowane z adresu 2010-12-24] (ang.).
- ↑ a b c d e f g h IMF Advanced Economies List. World Economic Outlook, Database—WEO Groups and Aggregates Information, [online], kwiecień 2009 [dostęp 2010-02-10] (ang.).
- ↑ Country Specific Information [online] [dostęp 2010-02-24] [zarchiwizowane z adresu 2010-06-17] (ang.).
- ↑ S. Korea wins developed country status [online] [dostęp 2010-02-24] (ang.).
- ↑ Hans Rosling , TED Talk [online], TED, 2009 .
- ↑ Country Composition of WEO Groups [online], imf.org, październik 2019 [dostęp 2021-06-09] (ang.).