Austriacka odmiana języka niemieckiego – Wikipedia, wolna encyklopedia
Obszar | |||
---|---|---|---|
Liczba mówiących | 8,5 miliona | ||
Pismo/alfabet | |||
Klasyfikacja genetyczna | |||
| |||
Status oficjalny | |||
język urzędowy | ![]() | ||
Kody języka | |||
IETF | de-AT | ||
W Wikipedii | |||
| |||
Ta strona zawiera symbole fonetyczne MAF. Bez właściwego wsparcia renderowania wyświetlane mogą być puste prostokąty lub inne symbole zamiast znaków Unikodu. |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6c/Austriazismus_14.jpg/240px-Austriazismus_14.jpg)
Austriacka odmiana języka niemieckiego (potocznie Österreichisch) – regionalne formy języka niemieckiego na terenie Austrii, odmienne od ogólnej formy literackiej tego języka. Ich obszar występowania nie pokrywa się z granicami państwa austriackiego.
Dla 75 procent mieszkańców Austrii językiem ojczystym jest niemiecki[1]. Zgodnie z art. 8 konstytucji państwa stanowi on także język urzędowy.
Austriacyzmy
[edytuj | edytuj kod]W Austrii używanych jest kilka tysięcy słów specyficznych dla tego kraju. Należy do nich również kpiące określenie Niemców (zwłaszcza pochodzących z północy kraju) jako Piefke (od prześmiewczego nazwiska) lub Marmeladinger (dosł. marmoladziarz).
Różnice w słownictwie codziennym
[edytuj | edytuj kod]
|
|
Różnice rodzaju gramatycznego
[edytuj | edytuj kod]Przykładowe zróżnicowanie niektórych rzeczowników pod względem rodzaju (porównawczo: typowe dla Austrii i dla Niemiec):
|
|
Różnice w kulinariach
[edytuj | edytuj kod]- Osobny artykuł:
Wynikające z odmiennej i bogatszej tradycji kulinarnej różnice dotyczą często podstawowych wyrażeń, takich jak:
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f1/Austriazismus_21.jpg/240px-Austriazismus_21.jpg)
- die Eierspeis(e) – jajecznica (niem. die Rühreier)
- der Gespritzter, Spritzer – szprycer (niem. Wein mit Sodawasser)
- der Knödel – klucha, pyza (niem. der Kloß)
- der Leberkäse – pasztet (wątrobiany) (niem. der Fleischkäse)
- das Obers (Rahm) – bita (słodka) śmietana (niem. die Schlagsahne)
- die Palatschinken – naleśnik (niem. der Pfannkuchen, Eierkuchen)
- die Semmel – bułeczka (niem. das Brötchen)
- der Sturm – młode (niedojrzałe) wino (niem. Neuer Wein, Federweißer, Bitzler)
Natomiast typowe i stosowane w Austrii, poniższe 24 rodzime nazwy produktów spożywczych zapisane zostały w 10 protokole traktatu akcesyjnego[potrzebny przypis]:
Austria | Niemcy | Polska |
---|---|---|
Beiried (n) | Roastbeef | rostbef |
Eierschwammerl (n, zwykle w l.mn.) | Pfifferlinge | pieprznik jadalny (kurka) |
Erdäpfel (m, zwykle w l.mn.) | Kartoffel | ziemniak |
Faschiertes (n) | Hackfleisch | mięso mielone |
Fisole (f, zwykle w l.mn.) | Grüne Bohnen | fasola |
Grammel (f, zwykle w l.mn.) | Grieben | smalec |
Hüferl (n) | Hüfte | biodro |
Karfiol (m) | Blumenkohl | kalafior |
Kohlsprossen (f) | Rosenkohl | brukselka |
Kren (m) | Meerrettich | chrzan |
Lungenbraten (m) | Filet | polędwica |
Marille (f) | Aprikose | morela |
Melanzani (f) | Aubergine | oberżyna, bakłażan |
Nuss (f) | Kugel | frykando |
Rahm (n) | Sahne, Rahm (m) | [śmietana słodka] |
Sauerrahm (m) | Sahne, Rahm | [śmietana kwaśna] |
Paradeiser (m) | Tomate | pomidor |
Powidl (n) | Pflaumenmus, Latwerge | powidła |
Ribisel (f) | Johannisbeere | porzeczka |
Rostbraten (m) | Rostbraten, Hochrippe | pieczeń |
Schlögl (m) | Keule | udko |
Topfen (m) | Quark | twaróg |
Vogerlsalat (m) | Feldsalat | roszpunka |
Weichsel (f) | Sauerkirsche | wiśnia |
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ JagodaN 1TE: JĘZYK NIEMIECKI W EUROPIE I KRAJE NIEMIECKOJĘZYCZNE.. niemiecki.phorum.pl. [dostęp 2015-02-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-02-15)]. (pol.).
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Österreichisches Wörterbuch. Christiane M. Pabst, Herbert Fussy, Ulrike Steiner (red.). Wyd. 43. Wien: Österreichischer Bundesverlag, 2016.
- Das große Wörterbuch der deutschen Sprache. Wyd. 3. Mannheim: Dudenverlag, 1999.