Kwas chlorosiarkowy – Wikipedia, wolna encyklopedia
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||
Ogólne informacje | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
Wzór sumaryczny | HSO | ||||||||||||||||||||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Inne wzory | ClSO | ||||||||||||||||||||||||||||||||||
Masa molowa | 116,52 g/mol | ||||||||||||||||||||||||||||||||||
Wygląd | ciecz bezbarwna do żółtej[1] | ||||||||||||||||||||||||||||||||||
Identyfikacja | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
Numer CAS | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
PubChem | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||
Podobne związki | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
Podobne związki | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa) |
Kwas chlorosiarkowy, HSO
3Cl – nieorganiczny związek chemiczny, monochlorowa pochodna kwasu siarkowego. Używany w przemyśle chemicznym do produkcji detergentów i leków[2].
Właściwości
[edytuj | edytuj kod]Kwas chlorosiarkowy to bezbarwna, higroskopijna ciecz w temperaturze pokojowej. Agresywnie dymi na powietrzu. Ma względnie duże ciepło parowania. Występuje w formie tetrahedralnych cząsteczek. Wolno reaguje z węglowodorami nie zawierającymi wiązań podwójnych. Jest silnie żrący i rozkłada się wybuchowo w kontakcie z wodą. W tej reakcji powstają kwas siarkowy i chlorowodór[2]:
HSO
3Cl + H
2O → H
2SO
4 + HCl
Otrzymywanie
[edytuj | edytuj kod]Skala przemysłowa
[edytuj | edytuj kod]Na skalę przemysłową kwas ten obecnie otrzymuje się absorbując chlorowodór w skroplonym tritlenku siarki[2]:
- SO
3 + HCl → HSO
3Cl
Inne metody
[edytuj | edytuj kod]Istnieje też możliwość chlorowania kwasu siarkowego pentachlorkiem fosforu. W reakcji tej powstają prócz kwasu chlorosiarkowego, chlorowodór oraz trichlorek fosforylu:
- H
2SO
4 + PCl
5 → HSO
3Cl + HCl + POCl
3
Zastosowania
[edytuj | edytuj kod]Z kwasu chlorosiarkowego wytwarza się wiele detergentów. Na ten cel zużywa się około 40% globalnej produkcji tego związku. Znajduje on również zastosowanie w syntezie leków i barwników[2].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b c d e f CRC Handbook of Chemistry and Physics, William M. Haynes (red.), wyd. 95, Boca Raton: CRC Press, 2014, s. 4-92, ISBN 978-1-4822-0867-2 (ang.).
- ↑ a b c d e f Joachim Maas , Fritz Baunack , Chlorosulfuric Acid, [w:] Ullmann’s Encyclopedia of Industrial Chemistry, Weinheim: Wiley‐VCH, 2005, DOI: 10.1002/14356007.a07_017 (ang.).
- ↑ Kwas chlorosulfonowy [online], karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich, 10 kwietnia 2023, numer katalogowy: 571024 [dostęp 2023-09-30] . (przeczytaj, jeśli nie wyświetla się prawidłowa wersja karty charakterystyki)
- ↑ a b Chlorosulfonic acid, [w:] ChemIDplus [online], United States National Library of Medicine [dostęp 2015-12-28] (ang.).
- ↑ Chlorosulfonic acid [online], karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich, numer katalogowy: 571024 [dostęp 2015-12-28] (ang.). (przeczytaj, jeśli nie wyświetla się prawidłowa wersja karty charakterystyki)